Lời giải thích của Bộ trưởng và “Góc khuất” sách giáo khoa

Đằng sau những lời giải thích của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn là những "góc khuất" của câu chuyện sách giáo khoa.
Sách giáo khoa tăng giá: "Không được tận dụng sách cũ học là vô cùng lãng phí" Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thừa nhận sách giáo khoa vẫn còn “lỗi, sạn” Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Cắt giảm chi phí để đảm bảo giá sách giáo khoa thấp nhất

Mặc dù Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn khẳng định sách giáo khoa biên soạn mới hoàn toàn dùng lại được nhưng sự thật đằng sau đó là những câu chuyện với những“góc khuất”mà ít người biết đến.

“Trăm dâu đổ đầu tằm”

443.000 đồng là số tiền mà chị Nguyễn Thị Trang có con đang học ở Trường Tiểu học Nguyễn Tri Phương (Quận Ba Đình, Hà Nội) vừa nộp cho cô giáo để đăng ký mua bộ sách giáo khoa lớp 4 và đồ dùng học tập đi kèm.

Với thu nhập hai vợ chồng làm viên chức chưa đến 20 triệu đồng/tháng thì khoản mua sách giáo khoa và đồng phục cho hai đứa con (một cháu cấp 3, một cháu cấp 1) quả thật không hề dễ dàng đối với gia đình chị Trang. Chưa kể chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao. “Trăm khoản chi phí trong gia đình đều nhìn vào tiền lương của hai vợ chồng”, chị Trang chia sẻ.

Khi hỏi vì sao chị không mua ngoài hiệu sách mà lựa chọn mua qua trường, chị Trang cho biết “Có quá nhiều loại sách cho một chương trình tôi không biết sách nào sẽ được nhà trường sử dụng. Để tránh mua nhầm sách dẫn đến mất tiền thôi thì đăng ký mua qua trường là yên tâm nhất”.

Còn đối với gia đình chị Nguyễn Thị Hà, xã Tiên Lục (huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang), với gần 3 sào ruộng được trồng lúa và rau, mọi thu nhập của gia đình tôi đều trông chờ vào đó. Năm nay mưa nhiều, hoa màu bị sâu bệnh nên chi phí trồng, chăm sóc cao. Với số tiền gần 440 nghìn cho một bộ sách giáo khoa lớp 8 quả thực là quá cao so với thu nhập của gia đình tôi”.

“Ngày trước thế hệ chúng tôi đi học, cứ vào đầu năm học là được mượn sách giáo khoa, và các thày cô giáo luôn yêu cầu các em học sinh sau khi nhận sách phải bọc bìa cẩn thận, dùng sách phải giữ gìn không được vẽ bẩn lên sách. Giờ thì năm nào cũng phải mua sách cho con, có sách cũ của các anh, chị để lại cũng không dùng được”, chị Hà chia sẻ.

Lời giải thích của Bộ trưởng và “Góc khuất” Sách giáo khoa
Lời mở đầu của những cuốn sách giáo khoa được xuất bản từ những năm 80 của thế kỷ trước. Ảnh Internet

Ngày 25.5 vừa qua, trong phiên thảo luận tại tổ về kinh tế-xã hội, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn đã khẳng định: “Các sách theo bộ mới biên soạn là hoàn toàn dùng lại được chứ không phải là sách dùng một lần”.

Ông Sơn cũng cho hay, chương trình thay sách làm theo hình thức cuốn chiếu, mỗi năm làm một vài cấp học nên mất nhiều năm mới thay xong.

Cụ thể, giai đoạn này thay lớp 1, lớp 2, lớp 3, lớp 7, lớp 10, còn năm tới là lớp 4, lớp 8 và lớp 11, như vậy, năm nào cũng có nhiệm vụ thay sách thì đương nhiên sách cũ sẽ không dùng được cho năm mới.

Có lẽ phải chờ thêm nhiều năm nữa “mới thay xong” như vị Tư lệnh ngành giáo dục nói, và trong thời gian chờ đợi các em học sinh vẫn phải chấp nhận cảnh năm nào cũng mua sách giáo khoa mới. Đó còn chưa kể đến “thời gian có thể chậm hơn nữa” bởi những rủi ro trong quá trình biên soạn có thể xảy ra sai sót như trường hợp bộ sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều năm 2020.

Hiện những cuốn sách giáo khoa mẫu cũ trong khi chờ thay bản mới sẽ vẫn được xuất bản cho những năm học tới. “Và chắc chắn rằng năm học tới khi mà con tôi lên lớp 4 thì sách giáo khoa dùng xong sẽ không thể sử dụng lại cho năm học sau được”, chị Trang khẳng định.

Việc quyên tặng sách cũ cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn không có tiền mua sách (như những thế hệ trước đã làm) sẽ khó thực hiện được.

Trông chờ những tấm lòng từ thiện

Cứ mỗi khi chuẩn bị bước vào năm học, những cán bộ chiến sỹ Đồn Biên phòng Lũng Cú (Hà Giang) lại cùng với các thày cô giáo của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở xã Ma Lé (Đồng Văn-Hà Giang) đi tìm kiếm các nguồn tài trợ, liên hệ với các nhà hảo tâm để quyên góp, ủng hộ sách hoặc tiền mua sách giáo khoa cho các em học sinh ở đây.

Thiếu tá Hà Văn Đô, Chính trị viên Đồn biên phòng Lũng Cú chia sẻ: “Ma Lé là xã đặc biệt khó khăn, nên mỗi khi vào năm học mới cùng với việc đi vận động các gia đình tiếp tục cho con em đến lớp thì việc làm sao có đủ sách giáo khoa cho các em học cũng là một vấn đề trăn trở của chúng tôi cùng với các thày cô giáo nơi đây. Mọi cái hầu như phải “trông chờ vào những tấm lòng từ thiện”, mà sách giáo khoa thì năm nào cũng phải mua mới chứ không như trước kia, một bộ sách có thể dùng nhiều năm”.

Các em học sinh ở Ma Lé đa phần đều có hoàn cảnh hết sức khó khăn, có những em mồ côi cả cha lẫn mẹ, cho nên được đi học và đến trường là cả một sự nỗ lực của bản thân các em cùng với sự hỗ trợ của các cấp chính quyền địa phương. Năm học nào quyên góp được nhiều các thày cô giáo ở đây có thể mua cho mỗi em một bộ sách giáo khoa, thêm vài quyển vở hay cái áo khoác cho mùa đông, nếu không đủ các thày cô sẽ phô-tô thành nhiều bản để không học sinh nào bị thiếu sách.

Lời giải thích của Bộ trưởng và “Góc khuất” Sách giáo khoa
Không đủ tiền mua sách giáo khoa là thực trạng của các em học sinh nghèo vùng cao. Ảnh Thu Hường

Cũng theo Thiếu tá Hà Văn Đô chia sẻ, năm học 2021-2022 do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên sách giáo khoa về các địa phương bị chậm, công tác tổ chức kêu gọi quyên góp của cộng đồng xã hội cũng gặp khó khăn, tuy nhiên nhờ một nhà báo giúp đỡ, chúng tôi đã có một bộ sách điện tử từ lớp 3 cho đến lớp 8 để các thày giáo và các em học sinh sử dụng tạm thời.

Sách điện tử được coi là “cứu cánh” cho học sinh nghèo vùng cao như Hà Giang, nơi mà tỷ lệ hộ nghèo năm 2020 ở địa phương này vẫn chiếm đến trên 22% và riêng ở Đồng Văn là 42%. Hiện một bộ sách giáo khoa có giá trung bình từ gần hai trăm ngàn lên đến hơn bốn trăm ngàn bao gồm cả đồ dùng học tập đi kèm, đây là một khoản tiền không hề nhỏ đối với nhiều hộ gia đình đặc biệt là các hộ gia đình đồng bào dân tộc ở Hà Giang.

Thực trạng sách giáo khoa chỉ sử dụng một năm rồi bỏ hoặc bán đồng nát tồn tại trong thời gian gần đây cho thấy sự lãng phí trong việc sử dụng sách giáo khoa, cho thấy việc biên soạn sách giáo khoa có vấn đề.

Bên cạnh đó, nhiều sách giáo khoa thiết kế kiểu các bài tập tự luận, trắc nghiệm, khi làm bài học sinh sẽ làm trực tiếp vào sách giáo khoa nên sẽ không dùng lại được.

Có ý kiến cho rằng, để tăng cường ứng dụng công nghệ số, tiết kiệm, đa dạng nguồn sách giáo khoa thì nên tăng cường sử dụng sách giáo khoa điện tử cho các cấp học, bậc học. Phụ huynh học sinh được toàn quyền lựa chọn và sử dụng sách bản giấy, bản điện tử hoặc in ra từ trang web một cách phù hợp, tiết kiệm.

Kinh nghiệm từ Mỹ

Mỹ là một quốc gia giàu có, là một cường quốc về quân sự và kinh tế, tuy nhiên tại Mỹ các bang có hai cách lựa chọn sách giáo khoa (Textbooks) sử dụng trong nhà trường. Theo dịch giả Ngô Thái Bình cho biết: “Tại Mỹ có 30 bang cho phép các cơ quan quản lý địa phương hoặc nhà trường quyết định việc chọn sách; 20 bang còn lại và 3 vùng lãnh thổ quyền chọn sách là ở cấp bang. Trong khi đó, 42 bang và Washington D.C, cùng 3 vùng lãnh thổ cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh. Tuy nhiên, nếu sách bị làm hỏng hay mất do cẩu thả có thể phải đền bù, có bang lại có chính sách miễn phí cho học sinh không có tiền trả”.

Lời giải thích của Bộ trưởng và “Góc khuất” Sách giáo khoa
Chính sách cung cấp sách giáo khoa miễn phí tại Mỹ cho học sinh. Ảnh.Internet

Lý do sách giáo khoa được miễn phí ở Mỹ là vì Luật bắt buộc phổ cập giáo dục phổ thông. Luật cũng bắt buộc trường công phải cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh và các đồ dùng học tập khác. Sách giáo khoa là do nhà trường bỏ tiền ra mua.

Cũng theo dịch giả Ngô Thái Bình thì Việt Nam hoàn toàn có thể áp dụng chính sách sách giáo khoa sử dụng nhiều năm và miễn phí. Giàu như Mỹ mà sách còn dùng lại, sao Việt Nam lại không? Không thể vì lợi ích kinh doanh sách mà chất gánh nặng lên phụ huynh học sinh và bằng ngân sách giáo dục.

“Nhà in sách tất nhiên là những nhà kinh doanh, sách giáo khoa cũng không hề rẻ. Nhà trường tiêu tiền ngân sách phải tự cân đối khi mua và có quy định giữ gìn sách. Sách cho sinh viên đại học thường rẻ hơn sách phổ thông vì sinh viên phải bỏ tiền ra mua”, ông Ngô Thái Bình chia sẻ.

Không chỉ Mỹ mà nước láng giềng Mexico cũng có chính sách cung cấp sách giáo khoa miễn phí. Ngoài ra, các bản mềm PDF của sách cũng được cung cấp tự do, thuận tiện cho học sinh tiếp cận sách bất cứ lúc nào và ở đâu.

Thu Hường
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Cựu giám đốc ban quản lý dự án đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi thừa nhận giữ lại hơn 100 tỷ đồng

Cựu giám đốc ban quản lý dự án đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi thừa nhận giữ lại hơn 100 tỷ đồng

19 bị cáo và các bên có liên quan trong vụ án Dự án đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi vừa được xét xử phúc thẩm ngày 27/6 bởi Toà án nhân dân cấp cao Hà Nội.
Tỉnh Đồng Tháp: Tử hình đối tượng vận chuyển 77 kg ma túy

Tỉnh Đồng Tháp: Tử hình đối tượng vận chuyển 77 kg ma túy

Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Tháp vừa tuyên phạt tử hình và chung thân đối với 2 bị cáo vận chuyển 77 kg ma túy.
Công an Quảng Bình: Xử lý 400 xe vi phạm quá khổ, quá tải trong đợt cao điểm ra quân

Công an Quảng Bình: Xử lý 400 xe vi phạm quá khổ, quá tải trong đợt cao điểm ra quân

Trong đợt cao điểm kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông Công an tỉnh Quảng Bình đã xử lý 400 xe vi phạm, đặc biệt là quá khổ, quá tải.
Thừa Thiên Huế bắt giữ xe ô tô chở 6.500 gói thuốc lá nhập lậu

Thừa Thiên Huế bắt giữ xe ô tô chở 6.500 gói thuốc lá nhập lậu

Lực lượng chức năng thành phố Huế (Thừa Thiên Huế) phát hiện, bắt giữ một xe ô tô chở 6.500 gói thuốc lá Jet nhập lậu khi đang di chuyển trên đường.
Vụ Tịnh thất Bồng Lai: Xét xử ông Lê Tùng Vân và các bị can vào 30/6

Vụ Tịnh thất Bồng Lai: Xét xử ông Lê Tùng Vân và các bị can vào 30/6

Toà án nhân dân huyện Đức Hòa (tỉnh Long An) sẽ đưa ra xét xử sơ thẩm ông Lê Tùng Vân và 5 đồng phạm trong vụ án xảy ra tại Tịnh thất Bồng Lai vào ngày 30/6.

Tin cùng chuyên mục

Vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Hôm nay, xét đơn kháng cáo của 19 bị cáo

Vụ cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Hôm nay, xét đơn kháng cáo của 19 bị cáo

Ngày 27/6, TAND cấp cao tại Hà Nội mở phiên tòa xét xử phúc thẩm đối với các bị cáo, các bên có quyền lợi nghĩa vụ trong vụ cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi.
Tài khoản mang tên Ngô Nam lên tiếng, phóng viên Báo Công Thương bị đe dọa

Tài khoản mang tên Ngô Nam lên tiếng, phóng viên Báo Công Thương bị đe dọa

Sau khi viết bài phản ánh về “Chứng khoán Ngô Nam”, trên nhóm cư dân, tài khoản Ngô Nam lên tiếng, phóng viên Báo Công Thương đã bị một số đối tượng lạ đe dọa.
“Chứng khoán Ngô Nam” và những “ma thuật” trên “Chợ bản Royal”

“Chứng khoán Ngô Nam” và những “ma thuật” trên “Chợ bản Royal”

Hàng loạt phản ánh về chiêu trò dụ dỗ người chơi thông qua những tài khoản mạng xã hội liên quan đến “Chứng khoán Ngô Nam” đã được gửi tới Báo Công Thương.
Trưởng khoa xét nghiệm CDC tỉnh Yên Bái bị bắt tạm giam

Trưởng khoa xét nghiệm CDC tỉnh Yên Bái bị bắt tạm giam

Bà Đoàn Thị Hồng Hạnh Trưởng khoa Xét nghiệm thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Yên Bái vừa bị bắt tạm giam vì liên quan đến Việt Á.
Uỷ ban kiểm tra Trung ương trực tiếp kiểm tra sai phạm tại CDC Hải Dương

Uỷ ban kiểm tra Trung ương trực tiếp kiểm tra sai phạm tại CDC Hải Dương

Liên quan sai phạm tại CDC Hải Dương "bắt tay" Việt Á nâng khống giá kit xét nghiệm COVID-19, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đang vào cuộc kiểm tra, xác minh.
Vụ bà Nguyễn Phương Hằng: Công an mời ekip của bà Phương Hằng lên làm việc

Vụ bà Nguyễn Phương Hằng: Công an mời ekip của bà Phương Hằng lên làm việc

Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP.Hồ Chí Minh đã mời ba người hỗ trợ, giúp sức trong các buổi livestream của bà Nguyễn Phương Hằng lên làm việc.
Dồn dập đơn “tố”, hàng nghìn người bị “lùa gà” chứng khoán Ngô Nam

Dồn dập đơn “tố”, hàng nghìn người bị “lùa gà” chứng khoán Ngô Nam

Ngay sau khi Báo Công Thương Điện tử nêu sự việc, toà soạn dồn dập nhận được đơn, ý kiến “tố” chuyện “chứng khoán Ngô Nam”.
Bộ đội Biên phòng An Giang bắt đối tượng vận chuyển hơn 1,1kg vàng qua biên giới

Bộ đội Biên phòng An Giang bắt đối tượng vận chuyển hơn 1,1kg vàng qua biên giới

Bộ đội Biên phòng An Giang cùng các đơn vị liên quan đang hoàn chỉnh hồ sơ để khởi tố vụ án hình sự vận chuyển vàng, bạc qua biên giới.
Sớm làm rõ thông tin “Ngô Nam lừa đảo chứng khoán”

Sớm làm rõ thông tin “Ngô Nam lừa đảo chứng khoán”

Trên một số mạng xã hội liên tục phản ánh về một cá nhân tên Ngô Nam đã có rất nhiều chiêu trò kêu gọi, "lùa gà" đầu tư chứng khoán.
Khánh Hoà: “Cọc ghi tiếng Trung Quốc” chỉ là cọc mốc bình thường

Khánh Hoà: “Cọc ghi tiếng Trung Quốc” chỉ là cọc mốc bình thường

UBND tỉnh Khánh Hoà cho biết, cọc lạ ghi tiếng Trung Quốc chỉ là cọc mốc bình thường, không phải là cọc ghi mốc chủ quyền như mạng xã hội lan truyền.
Huyện Phúc Thọ, Hà Nội: Hoàn thành cưỡng chế giải phóng mặt bằng phát triển dự án Cụm công nghiệp Thanh Đa

Huyện Phúc Thọ, Hà Nội: Hoàn thành cưỡng chế giải phóng mặt bằng phát triển dự án Cụm công nghiệp Thanh Đa

Ngày 24/6/2022, UBND huyện Phúc Thọ đã tổ chức cưỡng chế giải phóng mặt bằng để phục vụ phát triển dự án Cụm công nghiệp Thanh Đa.
Cảnh báo kinh doanh đa cấp không phép sản phẩm Multi Juice và Lucenta của Bitney

Cảnh báo kinh doanh đa cấp không phép sản phẩm Multi Juice và Lucenta của Bitney

Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng lên tiếng cảnh báo hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp không có giấy chứng nhận của Tập đoàn Bitney
Khu đô thị Hòa Bình (Thái Nguyên): Dự án gần nghìn tỷ kinh nghiệm nhà đầu tư chỉ cần từng là nhà thầu?

Khu đô thị Hòa Bình (Thái Nguyên): Dự án gần nghìn tỷ kinh nghiệm nhà đầu tư chỉ cần từng là nhà thầu?

Tập đoàn Homevina trở thành chủ đầu tư dự án khu đô thị Hòa Bình do là nhà đầu tư duy nhất nộp hồ sơ đăng ký thực hiện dự án này.
Xử phạt trường hợp đăng tin sai sự thật về vải thiều Lục Ngạn

Xử phạt trường hợp đăng tin sai sự thật về vải thiều Lục Ngạn

Ngày 24/6, Công an huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) đã xác minh, xử phạt đối với cá nhân đăng video lên mạng xã hội không đúng về thị trường vải thiều Lục Ngạn.
Công an TP.Hồ Chí Minh chỉ ra “bẫy lừa” bán người sang Campuchia

Công an TP.Hồ Chí Minh chỉ ra “bẫy lừa” bán người sang Campuchia

Thủ đoạn lừa bán người sang Campuchia của tội phạm này là lừa gạt, hứa hẹn tìm việc làm thu nhập cao, môi giới kết hôn, môi giới nhận con nuôi...
Công an tỉnh Quảng Bình triệt phá 3 đường dây đánh bạc tiền tỷ

Công an tỉnh Quảng Bình triệt phá 3 đường dây đánh bạc tiền tỷ

Ngày 23/6, Công an TP. Đồng Hới (tỉnh Quảng Bình) đã triệt phá 3 đường dây đánh bạc dưới hình thức số lô, số đề với tổng giá trị giao dịch hơn 30 tỷ đồng.
Khởi tố 2 nguyên Phó Chủ tịch tỉnh Lào Cai liên quan vụ án Công ty Lilama

Khởi tố 2 nguyên Phó Chủ tịch tỉnh Lào Cai liên quan vụ án Công ty Lilama

Ông Nguyễn Thanh Dương và ông Lê Ngọc Hưng được xác định liên quan đến vụ án tận thu quặng apatit trái phép xảy ra tại Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Lilama.
Huỷ bỏ tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba đối với Công ty Việt Á

Huỷ bỏ tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba đối với Công ty Việt Á

Quyết định hủy bỏ quyết định tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba đối với Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á có hiệu lực thi hành từ ngày 23/6.
Tỉnh Gia Lai: 6 tháng đầu năm, hơn 270 m3 gỗ bị cưa hạ trong các vụ phá rừng

Tỉnh Gia Lai: 6 tháng đầu năm, hơn 270 m3 gỗ bị cưa hạ trong các vụ phá rừng

Trong 6 tháng đầu năm, ngành chức năng tỉnh Gia Lai phát hiện 169 vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp, trong đó xử lý hình sự 11 vụ, tịch thu 271,9 m3 gỗ các loại.
Lạng Sơn: Khẩn trương xác minh, làm rõ quy trình thực hiện Dự án khu đô thị mới Mai Pha

Lạng Sơn: Khẩn trương xác minh, làm rõ quy trình thực hiện Dự án khu đô thị mới Mai Pha

Tỉnh ủy Lạng Sơn đã chỉ đạo khẩn trương xác minh, làm rõ việc tổ chức thực hiện, quy trình, thủ tục thực hiện Dự án khu đô thị mới Mai Pha.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động