Lan tỏa thói quen tiêu dùng xanh từ hệ thống phân phối tiêu dùng

Giảm thiểu rác thải nhựa và xây dựng hệ sinh thái tiêu dùng bền vững đang là yêu cầu cấp thiết đối với ngành bán lẻ. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về bài toán cân bằng giữa chi phí vận hành và lộ trình "xanh hóa" khâu phân phối, bà Nguyễn Thị Kim Dung, Giám đốc Siêu thị Co.opmart Hà Nội (điểm bán Hà Đông), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động đầu tư, kiên trì vận động và thiết lập sự hợp tác đồng bộ giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng. Điều này nhằm cụ thể hóa Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030.

Chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp giảm rác thải nhựa

- Thưa bà, Co.opmart Hà Nội cũng như hệ thống Saigon Co.op đã và đang áp dụng những giải pháp cụ thể nào để thay thế túi nilon và bao bì nhựa sử dụng một lần trong khâu đóng gói, phân phối hàng hóa đến tay người tiêu dùng?

Bà Nguyễn Thị Kim Dung: Tại Co.opmart Hà Nội cũng như trên toàn hệ thống Saigon Co.op, chúng tôi xác định giảm thiểu rác thải nhựa không phải là một hoạt động riêng lẻ mà là một phần trong chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Hiện nay, trong khâu đóng gói và phân phối hàng hóa, Co.opmart đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, hệ thống ưu tiên sử dụng 100% túi tự hủy sinh học thay thế túi nilon thông thường khi phục vụ khách hàng. Đồng thời, chúng tôi khuyến khích khách hàng mang theo túi cá nhân, sử dụng túi môi trường có thể tái sử dụng nhiều lần thông qua các chương trình ưu đãi và truyền thông nhằm từng bước hình thành thói quen tiêu dùng xanh.

Bên cạnh đó, Saigon Co.op phối hợp với các nhà cung cấp để gia tăng tỷ lệ bao bì thân thiện với môi trường, ưu tiên các vật liệu có khả năng tái chế hoặc giảm lượng nhựa sử dụng một lần ngay từ khâu sản xuất.

Tại siêu thị, chúng tôi cũng tối ưu quy trình đóng gói, khuyến khích sử dụng thùng carton và các vật liệu thay thế khi phù hợp, qua đó giảm phát sinh bao bì nhựa trong quá trình mua sắm. Các chương trình như "Ngày không túi nilon", chiến dịch "30 năm - Cam kết xanh" hay "Cùng Co.opmart tôi chọn sống xanh" đều hướng tới thay đổi hành vi tiêu dùng, bởi chúng tôi cho rằng, chuyển đổi xanh chỉ thực sự hiệu quả khi doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng đồng hành.

Quan trọng hơn, điều Saigon Co.op hướng đến là xây dựng một hệ sinh thái tiêu dùng xanh, nơi doanh nghiệp, nhà cung cấp và người tiêu dùng cùng thay đổi hành vi. Chúng tôi tin rằng, khi những thay đổi nhỏ được thực hiện mỗi ngày, sẽ tạo nên tác động tích cực và bền vững cho môi trường cũng như cho cộng đồng.

- Trong quá trình chuyển đổi sang bao bì thân thiện với môi trường, siêu thị gặp phải những khó khăn gì về mặt chi phí vận hành cũng như thói quen tiêu dùng của khách hàng và đơn vị đã giải bài toán này như thế nào, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Kim Dung: Có thể nói, thách thức lớn nhất đến từ hai phía: chi phí và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng.

Về chi phí, các loại túi tự hủy sinh học hay bao bì thân thiện với môi trường hiện vẫn có giá thành cao hơn so với túi nilon thông thường, ảnh hưởng đến chi phí vận hành của doanh nghiệp. Tuy nhiên, chúng tôi xác định đây là khoản đầu tư cho phát triển bền vững, vì vậy Saigon Co.op cũng như Co.opmart Hà Nội chủ động tối ưu quy trình vận hành, làm việc với các nhà cung cấp để gia tăng quy mô sử dụng vật liệu xanh, qua đó từng bước giảm chi phí và duy trì mức giá hợp lý cho người tiêu dùng.

Ở góc độ khách hàng, thay đổi thói quen còn là bài toán khó hơn. Trong nhiều năm, việc nhận túi nilon miễn phí đã trở thành thói quen phổ biến. Vì vậy, chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận bằng sự khuyến khích thay vì áp đặt. Co.opmart đẩy mạnh truyền thông về tiêu dùng xanh, khuyến khích khách hàng mang theo túi cá nhân, sử dụng túi tái sử dụng nhiều lần và lồng ghép các chương trình ưu đãi để tạo động lực thay đổi hành vi.

Điều quan trọng là doanh nghiệp phải kiên trì tạo ra những lựa chọn thuận tiện hơn, dễ tiếp cận hơn và đủ sức thuyết phục để người tiêu dùng cùng đồng hành. Khi doanh nghiệp, nhà cung cấp và khách hàng cùng chia sẻ trách nhiệm, quá trình giảm thiểu rác thải nhựa sẽ diễn ra bền vững và tạo ra giá trị lâu dài cho xã hội.

Xây dựng chuỗi cung ứng đồng bộ và bền vững

- Thưa bà, để mục tiêu "xanh hóa" phân phối tiêu dùng đạt hiệu quả bền vững, Co.opmart Hà Nội có kiến nghị gì về chính sách hoặc giải pháp phối hợp với các nhà cung cấp, doanh nghiệp sản xuất trong thời gian tới?

Bà Nguyễn Thị Kim Dung: Chúng tôi cho rằng, "xanh hóa" là một khoản đầu tư cho tương lai. Thực hiện theo định hướng của Saigon Co.op, Co.opmart Hà Nội cũng mong muốn cùng các đối tác xây dựng một chuỗi cung ứng xanh hơn, trong đó mỗi mắt xích đều có trách nhiệm và người tiêu dùng có những lựa chọn xanh thuận tiện, dễ tiếp cận với chi phí hợp lý. Khi đó, tiêu dùng xanh mới có thể trở thành một thói quen phổ biến chứ không chỉ dừng lại ở những chiến dịch ngắn hạn.

Theo chúng tôi, để "xanh hóa" phân phối và tiêu dùng đạt hiệu quả bền vững, cần sự phối hợp từ cơ quan quản lý, nhà sản xuất, nhà cung cấp và nhà bán lẻ.

Chúng tôi kỳ vọng có thêm các chính sách, tiêu chuẩn và lộ trình rõ ràng để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào bao bì thân thiện môi trường, công nghệ tái chế và nguồn nguyên liệu xanh. Với các nhà sản xuất, Saigon Co.op nói chung và Co.opmart Hà Nội nói riêng mong muốn được phối hợp ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, bao bì, vận chuyển để giảm nhựa sử dụng một lần và tăng khả năng tái chế.

Đặc biệt, cần tạo được quy mô đủ lớn để giảm chi phí chuyển đổi. Khi nhà sản xuất và nhà bán lẻ cùng tham gia, chúng ta có thể gia tăng sản lượng bao bì xanh, tối ưu chi phí và đưa các lựa chọn thân thiện môi trường đến người tiêu dùng với mức giá hợp lý hơn.

Chúng tôi sẵn sàng đóng vai trò kết nối trong quá trình này, cùng các đối tác xây dựng chuỗi cung ứng xanh hơn và tạo điều kiện để tiêu dùng xanh trở thành thói quen lâu dài của người Việt.

- Xin cảm ơn bà!

"Xanh hóa" phân phối tiêu dùng không chỉ là chiến dịch ngắn hạn mà là khoản đầu tư cho phát triển bền vững. Việc chuyển đổi đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, nhà sản xuất, nhà bán lẻ và người tiêu dùng. Khi các bên cùng chia sẻ trách nhiệm và tối ưu hóa quy trình, tiêu dùng xanh mới trở thành thói quen lâu dài cho cộng đồng.