Làm chủ thiết bị toàn bộ mới có thể phát triển ngành công nghiệp trọng điểm

Ngày này, làm chủ thiết bị toàn bộ là yếu tố then chốt tạo ra chuỗi giá trị trong các ngành công nghiệp nói chung, công nghiệp chế biến, chế tạo nói riêng vì chỉ khi làm chủ từ khâu thiết kế đến chế tạo, tích hợp các thiết bị toàn bộ của một nhà máy thì chúng ta mới chủ động trong việc sản xuất, đặt hàng các thiết bị phụ trợ kèm theo hệ thống, mà thông thường các thiết bị phụ trợ này chiếm khoảng 30-40% giá trị thiết bị đầu tư.

Có thể nói, công nghiệp chế biến, chế tạo là ngành trực tiếp tạo ra nền tảng vật chất cho nền kinh tế và xã hội, sản xuất ra của cải vật chất chủ yếu cho quốc gia và cũng là ngành có mối liên hệ, gắn kết chặt chẽ, mật thiết nhất với các khu vực kinh tế khác là nông nghiệp và dịch vụ. Sự gắn kết này được tổ chức theo chuỗi giá trị - là chuỗi của các hoạt động mà một sản phẩm phải đi qua tuần tự các hoạt động đó để chuyển hoá từ một ý tưởng thành một sản phẩm cụ thể, và tại mỗi hoạt động sản phẩm đó đi qua, giá trị của sản phẩm được tăng thêm.

Nội địa hoá các thiết bị

Trên thực tế, tỉ lệ nội địa hoá các thiết bị ngày càng cao, điển hình như thiết bị cơ khí thuỷ công. Đối với các nhà máy thuỷ điện, nếu như trước đây vẫn phải nhập khẩu các thiết bị cơ khí thuỷ công thì đến nay toàn bộ phần này có thể do các doanh nghiệp cơ khí trong nước đảm nhận, kể cả đối với các nhà máy thuỷ điện lớn như Thuỷ điện Sơn La có công suất đến 2.400 MW. Các liên danh cơ khí trong nước đã chế tạo và cung cấp các thiết bị cơ khí thuỷ công cho các nhà máy thuỷ điện với tổng trọng lượng thiết bị lên tới hàng chục ngàn tấn.

Đối với thiết bị nhà máy nhiệt điện than, với định hướng của Chính phủ tại Quyết định số 1791/QĐ-TTg đã giúp ngành cơ khí trong nước làm chủ được việc thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành một số hạng mục thiết bị phụ trợ trọn bộ (BOP) cho nhà máy nhiệt điện đốt than. Những hạng mục này gồm hệ thống cung cấp than, hệ thống thải tro và xỉ, hệ thống lọc bụi tĩnh điện, hệ thống nước làm mát tuần hoàn, hệ thống thải khói, trạm phân phối và máy biến áp chính, hệ thống phòng cháy chữa cháy.

Làm chủ thiết bị toàn bộ mới có thể phát triển ngành công nghiệp trọng điểm

Mặc dù đã làm chủ được thiết kế, chế tạo các hạng mục BOP ở trên nhưng việc triển khai áp dụng tới các dự án nhà máy nhiệt điện than lại gặp rất nhiều khó khăn. Nguyên nhân được cho là nhà nước chưa có chế tài buộc các chủ đầu tư phải nghiêm túc thực hiện QĐ1791, các chủ đầu tư vẫn thực hiện theo cơ chế tổng thầu EPC trọn gói, không yêu cầu các nhà thầu EPC phải nội địa hóa các thiết bị nêu tại QĐ1791.

Bên cạnh đó, một nguyên nhân khác được cho là do tình hình huy động vốn đầu tư các dự án nhà máy nhiệt điện cần một lượng vốn lớn, nên các chủ đầu tư trong nước thường áp dụng thu xếp dự án hình thức ECA. Như vậy, chỉ có nhà thầu nước ngoài mới đáp ứng được tiêu chí này và họ sẽ bao trọn gói từ thiết kế nhà máy, mua sắm thiết bị, xây dựng nhà máy. Nhà thầu EPC nước ngoài chỉ thuê lại nhà thầu trong nước thực hiện một phần công việc rất nhỏ và đơn giản như kết cấu thép, lắp đặt với giá thấp hơn giá dự thầu rất nhiều, giá trị phần công việc này thường chỉ đạt 2-5% giá trị gói thầu.

Mặt khác, theo các quy định về đấu thầu hiện hành, sau giai đoạn đánh giá về kỹ thuật thì giai đoạn xét về tài chính thực chất là lựa chọn các nhà thầu có giá bỏ thầu giá rẻ. Giá của các nhà thầu Trung Quốc thường rẻ hơn nếu so sánh với các nhà thầu trong nước vì họ có sự ưu đãi từ chính sách thuế cho thiết bị xuất khẩu (nhà thầu Trung Quốc được hưởng ưu đãi thuế xuất khẩu là 11%).

Cần làm chủ công nghệ thiết bị

Đối với một số ngành như nhiệt điện, xi măng, năng lượng tái tạo,... nhiều chuyên gia cho rằng cần phải làm chủ công nghê thiết bị toàn bộ nhằm giảm nhập siêu. Lấy ví dụ trong ngành nhà máy nhiệt điện khí, hiệu nay, hầu hết các dự án tại Việt Nam đều do nước ngoài cung cấp theo hình thức tổng thầu EPC. Trong nước Lilama cũng đã được chỉ định một số dự án như Cà Mau 1&2 (1500 MW), TBKHH Nhơn Trạch 1 (450 MW), Nhơn Trạch 2 (750MW), tuy nhiên do không làm chủ được phần thiết kế và công nghệ chế tạo các thiết bị chính nên hầu hết các thiết bị thuộc nhà máy vẫn phải mua từ nước ngoài.

Do vậy, đây là một thị trường rất lớn và việc nghiên cứu để nội địa hóa, tiếp nhận chuyển giao công nghệ các sản phẩm trong lĩnh vực nhà máy điện sẽ tạo được công ăn việc làm ổn định, tạo dựng được thị trường dài hạn cho ngành cơ khí trong nước.

Hay như trường hợp nhà máy bô xít, Tập đoàn công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam đã hoàn thành đầu tư hai dự án alumin đầu tiên tại Việt Nam là Lâm Đồng và Nhân Cơ. Hiện nay hai nhà máy alumin đầu tiên của Việt Nam đã được đưa vào vận hành thương mại và đạt năng suất thiết kế. Viện Nghiên cứu Cơ khí là đơn vị đã thực hiện các công tác lập dự án đầu tư, thiết kế cơ sở, tư vấn quản lý và giám sát xây dựng hai dự án khai thác và chế biến quặng bauxite (Nhà máy Alumin Lâm Đồng và Nhà máy alumin Nhân Cơ). Hiện tại trong nước chưa thực hiện được hệ thống thiết bị toàn bộ nào cho nhà máy bô xít.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đang xây dựng Đề án về “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ để phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị trong các ngành công nghiệp ưu tiên: công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp cơ khí”. Viện Nghiên cứu Cơ khí cũng đang tích cực tham gia các ý kiến để hoàn thiện Đề án này. Viện mong muốn thông qua VAMI có các ý kiến về các cơ chế, chính sách để ưu tiên phát triển mảng thiết bị đồng bộ tương ứng với các lĩnh vực công nghiệp cụ thể gửi tới Bộ Công Thương tập hợp vào Đề án. Để giảm khó khăn cho các doanh nghiệp cơ khí trong Hiệp hội, đề nghị VAMI kiến nghị Chính phủ mở rộng gói hỗ trợ theo Nghị định 92/2021/NĐ-CP và các gói hỗ trợ khác cho cả các doanh nghiệp có doanh thu trong kỳ tính thuế trên 200 tỷ đồng.

Thu Thủy

Tin mới nhất

Thu hút đầu tư sản xuất xe điện, tiến tới xuất khẩu

Thu hút đầu tư sản xuất xe điện, tiến tới xuất khẩu

Văn phòng Chính phủ mới đây đã có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về đề xuất phát triển ngành xe điện Việt Nam, trong đó xây dựng cơ chế chính sách thu hút các nhà đầu tư lớn trong lĩnh vực này.
Hiệu quả từ dự án “Áp dụng Hóa học xanh” tại Việt Nam

Hiệu quả từ dự án “Áp dụng Hóa học xanh” tại Việt Nam

Hóa học xanh đang là xu hướng phát triển bền vững của công nghiệp hóa chất Việt Nam. Trong đó, việc đẩy mạnh tăng cường đào tạo về hoá học xanh tại các trường đại học là một trong những yếu tố góp phần phát triển ngành hoá chất Việt Nam một cách bền vững và đảm bảo an toàn cho môi trường.
Nhiều tiềm năng phát triển ngành công nghiệp phụ trợ điện gió ngoài khơi tại Việt Nam

Nhiều tiềm năng phát triển ngành công nghiệp phụ trợ điện gió ngoài khơi tại Việt Nam

Chuyển dịch sang năng lượng xanh, sạch là xu hướng chung của thế giới, trong đó, việc phát triển chuỗi cung ứng cũng như ngành công nghiệp phụ trợ là không thể chậm trễ. Các chuyên gia cho rằng, để trở thành trung tâm phát triển - cung ứng điện gió thì Việt Nam cần phát huy tốt nội lực, tăng cường hợp tác quốc tế để phát triển ngành công nghiệp điện gió gắn với chuỗi giá trị công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ logistic trong thời gian tới.
Tự chủ nguồn nguyên vật liệu để phát triển công nghiệp bền vững

Tự chủ nguồn nguyên vật liệu để phát triển công nghiệp bền vững

Do công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trong nước kém phát triển, các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đang phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung nguyên phụ liệu, linh kiện nhập khẩu. Tuy nhiên, nhìn theo hướng tích cực thì đây chính là cơ hội để ngành công nghiệp nhìn nhận lại thực lực của mình và hướng đến tự chủ trong sản xuất.
Đề xuất hình thành khu công nghiệp hóa chất tập trung

Đề xuất hình thành khu công nghiệp hóa chất tập trung

Bộ Công Thương đang gấp rút hoàn chỉnh để trình Chính phủ xem xét, ban hành Chiến lược công nghiệp hóa chất Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2040. Tại chiến lược này, Bộ Công Thương đề xuất nhiều giải pháp cụ thể, trong đó, có việc thiết lập, xây dựng, hình thành các khu công nghiệp hóa chất tập trung.

Tin cùng chuyên mục

Khuyến khích tăng tỷ lệ nội hóa trong ngành ôtô

Khuyến khích tăng tỷ lệ nội hóa trong ngành ôtô

Một chiếc xe ôtô có khoảng 30.000 linh kiện, nhưng đến 80% phải nhập khẩu, số còn lại sản xuất trong nước, nhưng chủ yếu là chi tiết cồng kềnh, đơn giản.
Cơ hội cho da giày trong năm 2022

Cơ hội cho da giày trong năm 2022

Dù dịch bệnh vẫn còn phức tạp, thị trường chưa thể phục hồi như trước dịch song cơ hội cho doanh nghiệp da giày Việt trong năm 2022 là vẫn có.
Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn, tin cậy của nhà đầu tư Nhật Bản

Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn, tin cậy của nhà đầu tư Nhật Bản

"Bất chấp ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, mối quan hệ hợp tác kinh tế, đầu tư giữa Việt Nam - Nhật Bản vẫn phát triển ổn định và kỳ vọng sẽ có thêm nhiều triển vọng trong năm 2022" - ông Takeo Nakajima - Trưởng đại diện Tổ chức thương mại Nhật Bản tại Hà Nội (Jetro Hà Nội), kiêm Phó Chủ tịch JCCI (Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam) - chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương.
Phát triển bền vững thúc đẩy “xanh hóa” ngành công nghiệp thời trang và giày dép

Phát triển bền vững thúc đẩy “xanh hóa” ngành công nghiệp thời trang và giày dép

Mục tiêu phát triển bền vững đang trở thành động lực quan trọng để tạo ra những đổi mới đáng chú ý trong ngành công nghiệp sản xuất thời trang cũng như giày dép. Theo đó ngày càng nhiều nhà sản xuất và cung ứng nguyên liệu đã nghiên cứu để cho ra đời những sản phẩm thân thiện với môi trường nhưng vẫn đáp ứng các tiêu chí về giá cả và mẫu mã đẹp của người tiêu dùng.
Sớm bãi bỏ quy định không còn phù hợp để phát triển ngành công nghiệp ô tô

Sớm bãi bỏ quy định không còn phù hợp để phát triển ngành công nghiệp ô tô

Theo Bộ Công Thương, cách tính tỷ lệ theo cụm chi tiết được sản xuất trong nước áp dụng 20 năm qua không còn phù hợp với thực tế và các FTA đã ký.
Dệt may Việt Nam hiện thực hoá giấc mơ tự chủ

Dệt may Việt Nam hiện thực hoá giấc mơ tự chủ

Dịch Covid-19 là phép thử mạnh, đồng thời là động lực cho cộng đồng doanh nghiệp dệt may trong nước bắt tay xây dựng chuỗi cung ứng nhằm tự chủ trong sản xuất, vững vàng trước mọi tác động của thị trường.
Hội nghị cấp cao VEPG lần thứ 4: Hướng tới chuyển dịch năng lượng bền vững

Hội nghị cấp cao VEPG lần thứ 4: Hướng tới chuyển dịch năng lượng bền vững

Hội nghị cấp cao lần thứ 4 do Nhóm Đối tác năng lượng Việt Nam (VEPG) tổ chức sẽ nhằm tổng kết những thành tựu và đóng góp tích cực của VEPG trong suốt hơn 4 năm hoạt động với vai trò là diễn đàn đối thoại chính sách cấp cao kết nối Chính phủ Việt Nam với các đối tác phát triển, các bên liên quan với mục tiêu thúc đẩy sự phát triển của ngành năng lượng Việt Nam.
Cần hoàn thiện các quy định pháp lý, thúc đẩy phát triển bền vững năng lượng tái tạo

Cần hoàn thiện các quy định pháp lý, thúc đẩy phát triển bền vững năng lượng tái tạo

Để có thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững năng lượng tái tạo, theo các chuyên gia, cần sớm triển khai cơ chế đấu thầu giá bán điện năng lượng tái tạo. Và để thực hiện tốt việc đấu thầu các dự án năng lượng tái tạo trong thời gian tới, ngoài việc cần có hệ thống cơ sở dữ liệu thì việc các quy định pháp lý đi kèm hiện cũng cần hoàn thiện.
Tiếp tục phát triển thị trường điện lực minh bạch, hiệu quả

Tiếp tục phát triển thị trường điện lực minh bạch, hiệu quả

Ngày 10/1/2022, tại Hà Nội, Cục Điều tiết Điện lực (ĐTDL) đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2021, triển khai nhiệm vụ 2022. Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên tham dự và phát biểu chỉ đạo.
Công Thương địa phương: Ưu tiên nguồn lực khôi phục sản xuất

Công Thương địa phương: Ưu tiên nguồn lực khôi phục sản xuất

Năm 2022, Sở Công Thương các địa phương xác định ưu tiên dành nguồn lực hỗ trợ các doanh nghiệp khôi phục sản xuất, tận dụng cơ hội thị trường nới dòng xuất khẩu.
4 dự án hoá chất yếu kém ngành Công Thương vượt 36% kế hoạch

4 dự án hoá chất yếu kém ngành Công Thương vượt 36% kế hoạch

Doanh thu toàn Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) ước đạt 51.200 tỷ đồng năm 2021, bằng 116% kế hoạch năm, tăng 24% so với năm 2020. Trong đó, riêng 4 đơn vị trong nhóm 12 dự án yếu kém ngành Công Thương ước đạt 10.589 tỷ đồng, bằng 136% so với kế hoạch, tăng 74% so với thực hiện 2020.
Bộ Công Thương tiếp tục đào tạo tư vấn cải tiến trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ tại phía Nam

Bộ Công Thương tiếp tục đào tạo tư vấn cải tiến trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ tại phía Nam

Chiều ngày 8/1/2022, 56 học viên tại khu vực phía Nam đã được Trung tâm Kỹ thuật hỗ trợ phát triển công nghiệp khu vực phía Nam (trực thuộc Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương) trao chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo tư vấn viên, tư vấn cải tiến sản xuất trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp chế biến, chế tạo.
Phê duyệt kế hoạch cung cấp điện và vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2022

Phê duyệt kế hoạch cung cấp điện và vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2022

Bộ trưởng Bộ Công Thương vừa ký quyết định về việc phê duyệt Kế hoạch cung cấp điện và vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2022.
Dệt may Việt Nam: Đối diện thách thức

Dệt may Việt Nam: Đối diện thách thức

"Chạy nước rút" thành công trong 3 tháng cuối năm 2021, ngành dệt may về đích với 39 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, tăng 11,2% so với năm trước. Dù ghi nhận thành công nhưng các chuyên gia dự báo, vẫn còn nhiều thách thức đang chờ đợi ngành cả trong ngắn và dài hạn.
Đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia: Xây dựng nền tảng vững chắc

Đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia: Xây dựng nền tảng vững chắc

Năm 2021, dưới tác động của dịch bệnh và khủng hoảng năng lượng xảy ra ở nhiều quốc gia, ngành năng lượng Việt Nam không bị tác động nhiều bởi hệ thống điện quốc gia đã tương đối phát triển, nguồn điện có dự phòng và đang tiếp tục được củng cố.
Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cần 9 giải pháp để hỗ trợ

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cần 9 giải pháp để hỗ trợ

Việt Nam chỉ có khoảng 0,2% trong tổng số gần 1 triệu doanh nghiệp Việt Nam đang tham gia vào sản xuất chế tạo trong ngành công nghiệp hỗ trợ.
Sản xuất công nghiệp phục hồi, nhân tố quan trọng thúc đẩy kinh tế năm 2022

Sản xuất công nghiệp phục hồi, nhân tố quan trọng thúc đẩy kinh tế năm 2022

Giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp năm 2021 tăng 4,82% so với năm 2020. Vượt qua nhiều khó khăn, toàn ngành công nghiệp tiếp tục khởi sắc là nhân tố quan trọng thúc đẩy kinh tế cả nước tăng trưởng trong năm 2022.
Gia Lai: Diễn tập ứng phó sự cố hóa chất năm 2021

Gia Lai: Diễn tập ứng phó sự cố hóa chất năm 2021

Sáng 29/12, tại Công ty TNHH MTV Xăng dầu Bắc Tây Nguyên (xã Ia Tiêm, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai), UBND tỉnh Gia Lai tổ chức diễn tập ứng phó sự cố hóa chất cấp tỉnh năm 2021.
Dấu ấn COP26 và thách thức trong triển khai các cam kết

Dấu ấn COP26 và thách thức trong triển khai các cam kết

Tại Hội thảo “Dấu ấn COP26 và thách thức đặt ra đối với cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm Việt Nam” tổ chức ngày 28/12/2021 tại Hà Nội, nhiều chuyên gia cho rằng thách thức với các tổ chức và doanh nghiệp năng lượng Việt Nam là cả tài chính lẫn công nghệ.
51 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ được hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn cải tiến sản xuất

51 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ được hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn cải tiến sản xuất

Sáng ngày 28/12, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Kỹ thuật hỗ trợ phát triển công nghiệp khu vực phía Nam - Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) tổ chức lễ tổng kết Chương trình “Tổ chức tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật để cải tiến sản xuất tại các doanh nghiệp (DN) Việt Nam trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ và sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh khu vực phía Nam”.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động