Kinh nghiệm phát triển công nghiệp hỗ trợ các nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam

Việt Nam có thể thấy gì qua kinh nghiệm phát triển công nghiệp hỗ trợ từ các nước tiên tiến trên thế giới như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan… ?
Ngành công nghiệp hỗ trợ tỉnh Đồng Nai- Điểm sáng trong năm 2022 Ngành công nghiệp Việt Nam có thêm doanh nghiệp cơ khí và CNHT tổng vốn đầu tư hơn 550 triệu USD Hà Nội: Loạt chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ

Thực tế, lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ (CNHT) của Việt Nam những năm gần đây cũng được chú trọng. Tuy nhiên CNHT của Việt Nam phát triển còn chưa tương xứng do nhiều vướng mắc về cơ chế, chính sách và cả từ chính doanh nghiệp. Bài học về sự phát triển CNHT của các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan… sẽ là kinh nghiệm quý báu để các doanh nghiệp trong nước học hỏi và phát triển.

Nhật Bản lên danh mục sản phẩm được ưu tiên hỗ trợ

Nhật Bản đã có các chính sách ưu tiên phát triển CNHT từ rất sớm. Năm 1949, nước này ban hành Luật về hợp tác với doanh nghiệp với mục đích bảo vệ quyền đàm phán và tạo điều kiện cho các nhà thầu phụ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, nhằm xúc tiến các hoạt động “thầu phụ” (cũng chính là các hoạt động sản xuất CNHT).

Những năm 1950, Chính phủ Nhật Bản ban hành Luật Phòng chống trì hoãn thanh toán chi phí thầu phụ và các vấn đề liên quan, nhằm ngăn chặn tình trạng chiếm dụng vốn của các công ty lớn với các nhà thầu phụ. Đến những năm 1970 lại có Luật Xúc tiến doanh nghiệp cung ứng nhỏ và vừa nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà cung ứng và họ đã phát triển rất mạnh, trở thành lực lượng sản xuất quan trọng của công nghiệp Nhật Bản.

Chính phủ Nhật Bản cũng đưa ra các chính sách ưu tiên phát triển những sản phẩm cụ thể, đặc biệt là công nghiệp cơ khí và điện tử, trong đó chú trọng đến các sản phẩm CNHT. Có thể kể đến hai đạo luật quan trọng là Luật về Biện pháp ngắn hạn khuyến khích công nghiệp cơ khí và Luật về Biện pháp ngắn hạn khuyến khích ngành công nghiệp điện tử.

Theo đó, Chính phủ sẽ có trách nhiệm đảm bảo vốn đầu tư cần thiết cho việc trang bị thiết bị nhằm hợp lý hoá việc sản xuất và nhiều ưu đãi khác. Đi kèm hai đạo luật này là danh mục chi tiết các sản phẩm được ưu tiên phát triển.

Danh mục được xem xét, đề xuất và liên tục cập nhật bởi Ban Thẩm tra Công nghiệp cơ khí và Ban Thẩm tra Công nghiệp điện tử. Hai ban này được đặt tại Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), với thành viên được Bộ trưởng Bộ kinh tế, Thương mại và Công nghiệp bổ nhiệm từ những cán bộ của các tổ chức hành chính liên quan và các chuyên gia trong các lĩnh vực công nghiệp. Tuy gọi là biện pháp ngắn hạn nhưng hai đạo luật này đã được duy trì hàng chục năm.

Có thể thấy Chính phủ Nhật Bản đã đưa ra một danh mục các sản phẩm được ưu tiên hỗ trợ rất chi tiết và cụ thể, trong đó chú trọng đến CNHT, từ nguyên liệu đầu vào, máy móc sản xuất, các linh kiện quan trọng cho đến cả chu trình gia công và các thiết bị kiểm tra đầu cuối. Các chính sách trên đã giúp ngành CNHT của Nhật Bản phát triển mạnh mẽ, đưa Nhật Bản từ một quốc gia bị tàn phá nặng nề sau chiến tranh trở thành một cường quốc về công nghiệp.

Hàn Quốc xây dựng doanh nghiệp đầu tàu

Đầu những năm 1960, Hàn Quốc đã vạch ra chiến lược chọn một số tập đoàn mạnh để phát triển kinh tế quốc gia theo hướng xuất khẩu và đồng thời thay thế hàng nhập khẩu. Sự hợp tác giữa Chính phủ với các tập đoàn, công ty thuộc sử hữu gia đình- Chaebol - đã đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế và tạo nên những thành công đáng kinh ngạc của Hàn Quốc.

Cùng với sự hình thành và phát triển mạnh mẽ của các Chaebol, CNHT tại Hàn Quốc phát triển mạnh vào thập niên 1970 và 1980 (ở Hàn Quốc, CNHT được gọi là công nghiệp vật liệu và phụ tùng).

Kinh nghiệm phát triển công nghiệp hỗ trợ các nước trên thế giới và bài học cho Việt Nam
Dây chuyền lắp ráp ô tô tại Hàn Quốc (ảnh minh họa)

Song song với việc phát triển các Chaebol, Chính phủ Hàn Quốc đã buộc các tập đoàn này phải chuyển phần sản xuất linh kiện, phụ tùng sang các doanh nghiệp nhỏ để tạo sự lan toả và gia tăng tính cạnh tranh, đồng thời đẩy mạnh phát triển CNHT.

Năm 2005, Chính phủ Hàn Quốc triển khai Chiến lược phát triển nguyên liệu và linh phụ kiện nhằm phát triển CNHT trong công nghiệp ô tô và công nghiệp điện tử, trong đó chỉ định rõ Samsung và Lucky Gold Star là các doanh nghiệp hạt nhân, với một số nhà sản xuất chuyên cung ứng linh phụ kiện phải phát triển các sản phẩm này để thay thế nhập khẩu. Chương trình này bắt buộc các doanh nghiệp hạt nhân phải cam kết mua linh kiện của các doanh nghiệp cung ứng này. Chiến lược được đánh giá thành công, vì các ngành CNHT ở Hàn Quốc đã phát triển rất nhanh.

Hiện nay, công nghiệp vật liệu và phụ tùng của Hàn Quốc đã chuyển sang giai đoạn đòi hỏi giá trị gia tăng rất cao trong sản phẩm như hỗ trợ cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới và sáng tạo của doanh nghiệp.

Quy hoạch tổng thể công nghiệp hỗ trợ tại Thái Lan

Cơ quan chuyên trách thực hiện các chương trình hỗ trợ, xúc tiến cho CNHT tại Thái Lan là Ban Phát triển CNHT (BSID), được thành lập năm 1996, trực thuộc Cục Phát triển công nghiệp (DIP), Bộ Công nghiệp Thái Lan (MOI).

Với nguồn ngân sách trong nước và hỗ trợ nước ngoài, BSID đã xây dựng các dự án hữu ích, tập trung vào ba khía cạnh chính là con người, công nghệ và liên kết, cũng như thúc đẩy, mở rộng thị trường, chuyển giao công nghệ, đào tạo và tư vấn kỹ thuật. BSID định hướng vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), nhà khởi nghiệp, các cơ quan hỗ trợ và các nhà cung cấp dịch vụ. Bên cạnh đó, DIP/MOI còn có một ban quan trọng khác nhằm phục vụ mục đích thúc đẩy CNHT là Ban phát triển các nhà cung cấp dịch vụ (BSPD) chịu trách nhiệm đào tạo các nhà tư vấn, quản lý và dịch vụ phục vụ các doanh nghiệp.

Hai chính sách, chiến lược then chốt về xúc tiến CNHT là Quy hoạch tổng thể CNHT năm 1995 và Quy hoạch tổng thể ngành ô tô 2007 - 2011.

Quy hoạch tổng thể CNHT tập trung vào ngành công nghiệp ô tô và điện – điện tử, đưa ra danh mục linh kiện và phụ tùng của các ngành này với hiện trạng cụ thể (nhập khẩu hay nội địa hóa) và các bảng tóm tắt các biện pháp đề xuất. Đây là cơ sở để các nhà hoạch định chính sách của Thái Lan đưa ra các ưu đãi và chương trình phát triển cụ thể.

Quy hoạch tổng thể ngành ô tô 2007-2011 có tầm nhìn là “Thái Lan là cơ sở sản xuất ô tô ở Châu Á tạo ra nhiều giá trị gia tăng cho đất nước với ngành công nghiệp sản xuất linh kiện ô tô mạnh”. Với tầm nhìn đó quy hoạch này tập chung vào các chương trình hành động phát triển CNHT như phát triển nhà cung cấp, phát triển chuỗi cung cấp, xúc tiến đầu tư và kết nối doanh nghiệp.

Song song với các chính sách ưu đãi Chính phủ Thái Lan cũng thúc đẩy CNHT thông qua các chương trình hợp tác với Nhật Bản, thành lập các khu CNHT, lồng ghép với các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp SME và đặc biệt là chương trình phát triển liên kết công nghiệp-BUILD.

BUILD được xây dựng năm 1992 với mục đích xác định nhu cầu của các nhà lắp ráp chế tạo và kết nối họ với các nhà lắp ráp trong nước, một số chương trình tiêu biểu của BUILD như: Chương trình nhà cung cấp gặp khách hàng, hội chợ ngược, chương trình nguồn cung ứng, cơ sở dữ liệu về CNHT ASEAN…

Nguyễn Duyên
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: công nghiệp hỗ trợ

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Đoàn công tác Bộ Công Thương khảo sát thực tế hoạt động sản xuất doanh nghiệp tại Long An

Đoàn công tác Bộ Công Thương khảo sát thực tế hoạt động sản xuất doanh nghiệp tại Long An

Ngày 31/3, Đoàn công tác Bộ Công Thương đã có buổi làm việc và khảo sát thực tế tại một số doanh nghiệp, Cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Long An.
Thaco industries phát triển cơ khí chế tạo, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Thaco industries phát triển cơ khí chế tạo, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Thaco industries đã tiên phong đầu tư phát triển cơ khí chế tạo công nghệ cao, đẩy mạnh đầu tư, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quý I/2023: 48 địa phương có chỉ số sản xuất công nghiệp tăng

Quý I/2023: 48 địa phương có chỉ số sản xuất công nghiệp tăng

Chỉ số sản xuất công nghiệp quý I/2023 so với cùng kỳ năm trước tăng ở 48 địa phương và giảm ở 15 địa phương trên cả nước.
Nghệ An: Sản xuất công nghiệp tháng 3 tăng 7,09%

Nghệ An: Sản xuất công nghiệp tháng 3 tăng 7,09%

Theo Sở Công Thương Nghệ An, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp tháng 3/2023 ước tính tăng 7,09% so với cùng kỳ năm trước.
Bắc Ninh sẽ phát triển những ngành công nghiệp nào đến năm 2030?

Bắc Ninh sẽ phát triển những ngành công nghiệp nào đến năm 2030?

Chú trọng phát triển ngành công nghiệp theo chiều sâu là nội dung được đề cập tại Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tin cùng chuyên mục

Gỡ “nút thắt” để phát triển ngành công nghiệp tái chế

Gỡ “nút thắt” để phát triển ngành công nghiệp tái chế

Ngành công nghiệp tái chế của Việt Nam còn hết sức non trẻ, hiện có rất nhiều “nút thắt” cần được giải quyết để tận dụng rác ở Việt Nam phát triển.
Hiệu quả từ chương trình tư vấn cải tiến cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ

Hiệu quả từ chương trình tư vấn cải tiến cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ

Ngày 24/3, Bộ Công Thương và Công ty Ô tô Toyota Việt Nam phối hợp tổ chức Lễ tổng kết hoạt động hỗ trợ tư vấn cải tiến DN công nghiệp hỗ trợ tại Bắc Ninh.
Hà Nội kỳ vọng mở rộng thu hút đầu tư công nghiệp hỗ trợ ngành hàng không

Hà Nội kỳ vọng mở rộng thu hút đầu tư công nghiệp hỗ trợ ngành hàng không

Với nhu cầu cần khoảng 15.000 nhà cung ứng của Airbus, Hà Nội kỳ vọng thu hút các nhà đầu tư công nghiệp hỗ trợ ngành hàng không đến với thủ đô.
Tạo vị thế cho ngành công nghiệp điện tử

Tạo vị thế cho ngành công nghiệp điện tử

Công nghiệp điện tử Việt Nam có vị thế khá lớn khi lọt top 15 quốc gia XK điện tử lớn nhất thế giới và dẫn đầu giá trị trong tổng kim ngạch XNK của Việt Nam.
Triển lãm quốc tế về công nghiệp hàng không - Hà Nội 2023

Triển lãm quốc tế về công nghiệp hàng không - Hà Nội 2023

Ngày 21/3 tại Hà Nội, lần đầu tiên diễn ra Triển lãm quốc tế Mạng lưới cao cấp sản xuất, cung ứng, tiêu dùng bền vững lĩnh vực công nghiệp hàng không
Tập đoàn Samsung Việt Nam giải thích về thông tin chuyển dây chuyền từ Việt Nam sang Ấn Độ

Tập đoàn Samsung Việt Nam giải thích về thông tin chuyển dây chuyền từ Việt Nam sang Ấn Độ

Tổng giám đốc Samsung Việt Nam cho biết, “thông tin Samsung chuyển dây chuyền smartphone từ Việt Nam sang Ấn Độ là không đúng sự thật”.
Năm 2030, Nghệ An xác định phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo là then chốt

Năm 2030, Nghệ An xác định phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo là then chốt

Nghệ An xác định mục tiêu đến năm 2030, phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo là then chốt, ưu tiên phát triển ngành công nghiệp sử dụng công nghệ cao.
Bắc Giang thành lập cụm công nghiệp Phương Sơn - Đại Lâm có mức đầu tư hơn 576 tỷ đồng

Bắc Giang thành lập cụm công nghiệp Phương Sơn - Đại Lâm có mức đầu tư hơn 576 tỷ đồng

UBND tỉnh Bắc Giang vừa ban hành Quyết định thành lập cụm công nghiệp Phương Sơn - Đại Lâm có tổng mức đầu tư 576,235 tỷ đồng.
Thúc đẩy đào tạo theo mô hình Kosen tại Việt Nam

Thúc đẩy đào tạo theo mô hình Kosen tại Việt Nam

Chương trình hợp tác đào tạo theo mô hình Kosen sẽ tiếp tục được triển khai nhằm đem lại sự đột phá mới trong đào tạo nguồn nhân lực công nghiệp tại Việt Nam.
VCCI góp ý Dự thảo Nghị định về quản lý, phát triển cụm công nghiệp

VCCI góp ý Dự thảo Nghị định về quản lý, phát triển cụm công nghiệp

VCCI vừa trả lời công văn của Bộ Công Thương về đề nghị góp ý dự thảo Nghị định của Chính phủ về quản lý, phát triển cụm công nghiệp.
Năm 2030, Quảng Ngãi đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp

Năm 2030, Quảng Ngãi đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp

Quảng Ngãi xác định mục tiêu đến năm 2030 là trung tâm công nghiệp với hai ngành công nghiệp chủ lực là lọc hóa dầu và luyện kim thép.
Bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tại Bình Thuận: Đề xuất điều chỉnh một số nội dung

Bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tại Bình Thuận: Đề xuất điều chỉnh một số nội dung

Bình Thuận đã đề xuất điều chỉnh một số nội dung cần thiết nhằm tăng tính hiệu quả cho công tác bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.
Những "điểm nghẽn” khiến giá xe ô tô Việt Nam khó giảm

Những "điểm nghẽn” khiến giá xe ô tô Việt Nam khó giảm

Bộ Công Thương đề xuất các giải pháp phát triển công nghiệp ô tô, giải quyết 2 "điểm nghẽn: dung lượng thị trường và chênh lệch giá xe ô tô với các quốc gia.
Hà Nội: Kết nối nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ bứt phá

Hà Nội: Kết nối nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ bứt phá

Trong chuỗi toàn cầu, mỗi doanh nghiệp là các mảnh ghép. Để các mảnh ghép “khớp nối” với nhau thì vai trò “bà mối” của Hiệp hội rất quan trọng.
VinFast triển khai hệ thống "Xưởng dịch vụ không ngày nghỉ"

VinFast triển khai hệ thống "Xưởng dịch vụ không ngày nghỉ"

Từ ngày 15/3/2023, toàn bộ xưởng dịch vụ VinFast chính hãng trên toàn quốc sẽ hoạt động liên tục từ 8h đến 21h tất cả các ngày trong tuần, bao gồm cả Chủ Nhật.
Bộ Công Thương tạo thuận lợi cho doanh nghiệp liên kết phát triển công nghiệp chế tạo

Bộ Công Thương tạo thuận lợi cho doanh nghiệp liên kết phát triển công nghiệp chế tạo

Bộ Công Thương luôn tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Việt Nam và các công ty đa quốc gia có nhiều cơ hội kết nối phát triển công nghiệp chế tạo.
Phát triển liên kết doanh nghiệp Việt với công ty đa quốc gia trong ngành công nghiệp chế tạo

Phát triển liên kết doanh nghiệp Việt với công ty đa quốc gia trong ngành công nghiệp chế tạo

Phát triển liên kết giữa doanh nghiệp Việt Nam với các công ty đa quốc gia trong ngành công nghiệp chế tạo là nhiệm vụ trọng tâm của ngành công nghiệp Việt Nam.
Ngành sản xuất lấy lại đà tăng trưởng

Ngành sản xuất lấy lại đà tăng trưởng

Theo Bộ Công Thương, thời gian tới cần chủ động các giải pháp bảo đảm cung ứng đầy đủ nguyên vật liệu lấy lại đà tăng trưởng phục hồi ngành sản xuất.
Điểm hẹn nhà đầu tư và đối tác quốc tế tiếp cận chuỗi cung ứng Bình Dương

Điểm hẹn nhà đầu tư và đối tác quốc tế tiếp cận chuỗi cung ứng Bình Dương

WTC Tower Bình Dương điểm hẹn để nhà đầu tư, đối tác quốc tế tiếp cận chuỗi cung ứng, thúc đẩy sự phát triển ngành triển lãm công nghiệp, thương mại dịch vụ.
Quảng Bình: Sản xuất công nghiệp và thương mại có chiều hướng ổn định

Quảng Bình: Sản xuất công nghiệp và thương mại có chiều hướng ổn định

Hoạt động sản xuất công nghiệp và thương mại 2 tháng đầu năm 2023 tại Quảng Bình có chiều hướng duy trì hoạt động ổn định khi các chỉ số đều tăng.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động