Đường dây nóng: 0866.59.4498 - Thứ tư 14/04/2021 23:54

Kịch bản nào cho giá dầu?

10:04 | 08/03/2021
Thái tử Ả Rập Saudi Abdul Aziz bin Salman và Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak vừa có cuộc họp trực tuyến cùng quan chức của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) để đưa ra quyết định sẽ xác định giá dầu trong nhiều tháng tới.

Kết quả và rủi ro

Tại cuộc họp ngày 4/3, OPEC và các đồng minh (OPEC +) đã quyết định duy trì giới hạn chặt chẽ đối với sản lượng dầu vào tháng tới. Thỏa thuận này là một thắng lợi cho Ả Rập Saudi - quốc gia đã liên tục thúc đẩy việc hạn chế sản xuất nhiều hơn. Điều đó khiến thế giới phải đối mặt với sự siết chặt nguồn cung đáng kể, chi phí năng lượng cao hơn và nguy cơ lạm phát giống như việc tiêm chủng rộng rãi, cho phép các nền kinh tế thoát khỏi cuộc suy thoái Covid-19. OPEC+ đã thảo luận về việc có nên khôi phục sản lượng 1,5 triệu thùng/ngày hay không. Nhưng sau khi được Ả Rập Saudi thúc giục, các thành viên đã đồng ý giữ ổn định ở mức hiện tại, ngoại trừ mức tăng khiêm tốn dành cho Nga và Kazakhstan. Trong suốt quý đầu tiên, OPEC + đã duy trì sản lượng dưới mức nhu cầu để tiêu hao lượng dư thừa tích tụ trong thời gian tồi tệ nhất của đợt đóng cửa Covid-19. Nếu không có nguồn cung bổ sung, thâm hụt đó sẽ tăng lên đáng kể vào tháng 4, theo ước tính nội bộ của OPEC.

Kịch bản nào cho giá dầu?

Giá dầu tăng trở lại

Với thị trường trái phiếu đã có dấu hiệu lạm phát, động thái tích cực từ OPEC + có thể trở thành vấn đề đau đầu đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và Ngân hàng Trung ương châu Âu. Và không chỉ dầu đang tăng giá, từ đồng, thép đến ngô và đậu tương, giá của nhiều mặt hàng đang tăng nhanh chóng. Nga và Kazakhstan đảm bảo miễn trừ khỏi thỏa thuận, cho phép họ tăng sản lượng lên lần lượt 130.000 và 20.000 thùng/ngày vào tháng 4, theo một tuyên bố từ Bộ Năng lượng Kazakhstan. Hai quốc gia đã được cấp các khoản trợ cấp tương tự cho tháng 2 và tháng 3. Mặc dù quyết định này sẽ mang lại cho ngân khố của các thành viên OPEC+ sự thúc đẩy cần thiết sau một năm tổn thất về tài chính, nhưng cũng mang một số rủi ro.

Hiện tại, theo một số nhà quan sát lạc quan, sự kết hợp giữa đầu tư thấp và nhu cầu tăng cao có nghĩa giá có thể chạm mức 100 USD - mức chưa từng thấy kể từ năm 2014 khi thời tiết băng giá ở Mỹ khiến giá tăng đột biến. Các nhà phân tích cho rằng, bất chấp sự hỗn loạn, dự đoán giá dầu Brent sẽ đạt mức trung bình từ 50 - 70 USD vào năm 2026 và có thể tăng vọt lên 100 USD trong giai đoạn này. Tuy nhiên, điều đó khác xa so với quan điểm đồng thuận, với dự báo của các nhà phân tích do Bloomberg tổng hợp, đưa dầu thô Brent xuống dưới 65 USD cho đến năm 2025. Goldman Sachs đã nâng dự báo giá dầu thêm 10 USD lên 70 USD trong quý 2/2021 và 75 USD trong quý 3, khi cho rằng, nguồn cung giảm sẽ không bắt kịp với sự gia tăng nhu cầu.

Không có dấu hiệu nào cho thấy, sản lượng cao hơn giữa các nhà sản xuất không thuộc OPEC ngoài Mỹ, trong khi những nhà sản xuất lớn của Mỹ vẫn tập trung vào việc trả lại tiền mặt cho các cổ đông hơn là bơm thêm dầu. Các nhà phân tích của Goldman cho biết, giá giao ngay cao hơn giá kỳ hạn được gọi là giảm giá. Điều này làm giảm động lực của các nhà sản xuất tăng cường hoạt động do không có khả năng chốt giá kỳ hạn gần mức giao ngay.

Câu hỏi lớn

Một dấu hỏi lớn về phía nguồn cung là tác động đến Iran trước sự xuất hiện của Tổng thống Mỹ Joe Biden. Sản lượng dầu của Iran đã bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt kể từ năm 2018, nhưng sự thay đổi trong chính quyền của nước Mỹ đã làm tăng triển vọng lệnh trừng phạt có thể được dỡ bỏ để đổi lại Iran tiếp tục tuân thủ các hạn chế đối với chương trình hạt nhân của mình. Điều đó có thể tăng thêm 1,7 triệu thùng mỗi ngày trên thị trường. Đây không phải là sự không chắc chắn duy nhất trên toàn cầu, một lý do khác khiến nhiều người tin những dự đoán về giá dầu 100 USD đã đi quá xa. Nhưng phải thừa nhận, có một số rủi ro thực tế. Một số nghiên cứu chỉ ra, nếu thế giới không tiêm chủng cho các quốc gia một cách công bằng thì đây sẽ là lực cản lớn đối với tăng trưởng toàn cầu.

Trước phiên họp này, hồi tháng 2, Ả rập Saudi đã kêu gọi tiếp cận thận trọng để tăng sản lượng, ngay cả khi giá tăng cao và nhiều thương nhân dự đoán sự thiếu hụt xăng dầu ngày càng nghiêm trọng vào cuối năm nay. Ngược lại, các thị trường kỳ hạn cho thấy, nguồn cung bị thắt chặt nhanh chóng, với giá dầu Brent giao tháng 1 tăng hơn 25 USD/thùng, tương đương 65% chỉ trong hơn 3 tháng kể từ khi các thử nghiệm vắc - xin thành công được công bố vào đầu tháng 11 năm ngoái. Ả Rập Saudi và nhà sản xuất khác trong OPEC cũng như nhóm các đồng minh rộng lớn hơn do Nga dẫn đầu, có xu hướng bi quan quá mức về mức tiêu thụ sớm trong giai đoạn tăng trưởng. Một phần nguyên nhân, do lo sợ về giá và doanh thu thấp trở lại khi ký ức về sự sụt giảm gần đây vẫn còn nguyên vẹn. Nhưng các nhà sản xuất cũng có động cơ tài chính để thận trọng. Mức tiêu thụ dự báo thấp và sản xuất dự báo quá mức dẫn đến tăng giá, giảm doanh thu. Giá cả tăng có lợi cho tài chính của các chính phủ trong ngắn hạn, ngay cả khi chúng tạo điều kiện cho sản xuất quá mức và một đợt sụt giảm khác trong dài hạn. Kết quả, việc OPEC cảnh giác với sự tăng sản lượng vào giai đoạn này trong chu kỳ là điều hoàn toàn bình thường, ngay cả khi giá tăng, hàng tồn kho giảm và thị trường chuyển sang trạng thái thụt lùi rõ rệt. Sự chậm chạp của OPEC trong việc tăng sản lượng thường khiến hàng tồn kho giảm xuống dưới mức trung bình và giá tăng vọt theo chiều hướng tăng, cho đến khi sản lượng tăng từ các nhà sản xuất ngoài OPEC khiến giá đạt đỉnh và sau đó bắt đầu giảm.

Phản ứng chu kỳ

Bất kỳ nhà giao dịch hoặc nhà phân tích nào đều cố gắng đoán xem OPEC + sẽ phản ứng như thế nào với sự gia tăng giá gần đây. Trên thực tế, phác thảo của chu kỳ giá cả và các phản ứng của OPEC + đối với giá đều có thể dự đoán được theo nghĩa tuân theo mô hình chuyển động thường xuyên. Mỗi chu kỳ giá đều khác nhau một chút. Không thể dự báo chính xác thời gian, độ lớn của các đỉnh và đáy, vì thị trường là một hệ thống thích ứng phức tạp, có một số đặc điểm hỗn loạn. Tuy nhiên, mô hình chung về giá cả tăng và giảm, sản xuất, tiêu thụ, tồn kho, chênh lệch giá, cũng như phản ứng của OPEC tuân theo trình tự quen thuộc. Chu kỳ có thể chia thành các giai đoạn, có cả phiên bản 4 giai đoạn cơ bản và phiên bản 6 giai đoạn phức tạp hơn, có thể chia thành nhiều giai đoạn hơn nếu cần thiết. Sự sụt giảm gần đây của hàng tồn kho, giá giao ngay tăng và chuyển dịch theo hướng tụt dốc cho thấy, thị trường đang tiến tới đỉnh (Giai đoạn II trong phiên bản 6 giai đoạn của chu kỳ) hoặc đạt đỉnh (Giai đoạn III). Trong các chu kỳ trước, tại thời điểm này, giải pháp của OPEC là tiếp tục hạn chế sản lượng sẽ yếu đi (Giai đoạn II) và chịu áp lực kiềm chế tăng giá bằng cách thúc đẩy sản xuất (Giai đoạn III). Sự gia tăng hiện tại dường như đang theo cùng một mô hình. Vào cuối năm 2020 và đầu năm 2021, một số thành viên của OPEC + đã thúc đẩy tăng sản lượng và sự tuân thủ dường như đang mờ nhạt đối với nhiều thành viên. Với việc giá cả tăng cao, tổ chức này phải đối mặt với những lời kêu gọi bắt đầu tăng sản lượng hoặc có nguy cơ phục hồi hoạt động khai thác và sản xuất từ các công ty đá phiến của Mỹ.

Việt Dũng