Đường dây nóng: 0866.59.4498 - Chủ nhật 20/09/2020 18:09

Khi nào có quy định cụ thể về thuốc lá thế hệ mới?

16:36 | 31/08/2020
Dù chưa được kiểm soát, nhưng thuốc lá thế hệ mới đang bị rao bán tràn lan trên mạng xã hội, tiềm năng gây ra nhiều hệ lụy. Việc sớm hoàn thiện hành lang pháp lý đối với các sản phẩm này là điều cần thiết, nhằm đẩy mạnh công tác giảm thiểu tác hại khói thuốc lá.

Thuốc lá thế hệ mới dù chưa được nhập khẩu chính ngạch nhưng không khó để tìm mua tại Việt Nam. Theo thống kê, trong tháng 6 đầu năm 2020 tại Việt Nam, có tổng cộng gần 1.400 bài đăng bán một sản phẩm thuốc lá làm nóng sản xuất bởi một tập đoàn đa quốc gia được đăng tải trên mạng, bao gồm các trang mạng xã hội lẫn các sàn thương mại điện tử. Nếu thống kê đầy đủ từ các nhãn hiệu thuốc lá làm nóng khác, hoặc cả thuốc lá điện tử, thì con số chắc chắn cao hơn nhiều.

khi nao co quy dinh cu the ve thuoc la the he moi
Thuốc lá thế hệ mới đang bị bày bán tràn lan trên mạng xã hội

Thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử là hai sản phẩm phổ biến nhất của thuốc lá thế hệ mới đang ngày càng trở nên phổ biến ở các thành phố lớn, đặc biệt là những người hút thuốc ở độ tuổi trưởng thành đang tìm kiếm giải pháp thay thế giảm thiểu tác hại. Nhu cầu tiêu dùng những sản phẩm này là có thực và vì chưa được phép thương mại chính thức tại Việt Nam, nên 100% sản phẩm này được đưa vào nước ta qua đường xách tay hoặc nhập lậu. Tuy việc tiêu dùng được thoả mãn nhưng kèm theo đó là những hệ luỵ kinh tế - xã hội đáng quan tâm.

Trước tiên là nhà nước thất thu ngân sách, việc tiêu thụ những sản phẩm này hiện chỉ mang lại lợi ích cho những người bán hàng. Hiện tượng người bán thổi giá, quảng cáo sai sự thật nhằm trục lợi xuất hiện ngày càng nhiều hơn. Sản phẩm kém chất lượng, núp bóng hoặc giả mạo những thương hiệu lớn gây tác động xấu đến sức khoẻ người tiêu dùng lẫn những nhà sản xuất thuốc lá hợp pháp. Đã có nhiều thông tin về những cái chết do thuốc lá điện tử, song ít ai biết những sự thật đằng sau là do những sản phẩm kém chất lượng hoặc sử dụng sai cách.

Cho đến nay, mặc dù cây thuốc lá vẫn được xem là cây “xoá đói giảm nghèo” cho nông thôn Việt Nam nhưng nước ta vẫn phải luôn thực hiện chiến lược quốc gia về giảm thiểu tác hại của thuốc lá, đưa Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá vào đời sống, nhằm bảo vệ sức khoẻ cộng đồng. Riêng với thuốc lá thế hệ mới, Việt Nam vẫn còn đang cân nhắc nhiều yếu tố.

khi nao co quy dinh cu the ve thuoc la the he moi
WHO khẳng định thuốc lá làm nóng là thuốc lá (Ảnh: ST)

Xét về mặt luật pháp, luật sư Võ Văn Đông, Giám đốc Công ty TNHH M&K (TP. Hồ Chí Minh) cho biết, khoản 1 điều 2 luật phòng chống tác hại của thuốc lá năm 2012 đã định nghĩa: “Thuốc lá là sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ hoặc một phần nguyên liệu thuốc lá, được chế biến dưới dạng thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào hoặc các dạng khác”. Nội dung Công ước khung FCTC của WHO từng khẳng định thuốc lá làm nóng là thuốc lá, và cần được quản lý như thuốc lá. Thuốc lá điện tử (e-cigarette hoặc vape) thì khác, cũng loại bỏ được quá trình đốt cháy để tạo ra nicotin, nhưng nicotin trong thuốc lá điện tử không đến từ nguồn nguyên liệu thuốc lá mà sử dụng dung dịch có chứa chất nicotin hóa lỏng.

Về mặt sức khoẻ cộng đồng, thuốc lá thế hệ mới hiện đang được chính phủ nhiều nước cho phép sử dụng như công cụ giảm thiểu tác hại, ví dụ thuốc lá làm nóng đã có mặt trên 57 quốc gia trên thế giới bao gồm cả ở các nước như Anh, Mỹ, Nhật, Thụy Sĩ,… Được biết, FDA vừa công bố một loại thuốc lá làm nóng là sản phẩm giảm thiểu nguy cơ, và đang trong quá trình xét duyệt các loại thuốc lá điện tử.

Lý giải về tác dụng giảm thiểu của thuốc lá thế hệ mới, Viện Nghiên cứu R Street (Mỹ) cho biết, loại bỏ việc đốt cháy là đã có thể giảm bớt nguy cơ phơi nhiễm của cơ thể với hàm lượng các chất gây ung thư và carbon monoxide so với sản phẩm thuốc lá điếu. R Street cũng cho rằng, nên thừa nhận sự có mặt của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới và tăng cường quản lý để giới trẻ không tiếp cận bằng các biện pháp phù hợp như tăng độ tuổi sử dụng từ 18 lên 21, và quy định cách tiếp thị, bán hàng các sản phẩm này từ những nhà sản xuất hợp pháp sao cho không hấp dẫn giới trẻ.

Xét về mặt quyền lợi người tiêu dùng, việc thừa nhận này cũng là cho người hút thuốc trưởng thành không hoặc chưa cai nghiện thuốc lá điếu một lựa chọn khác giảm thiểu tác hại, cho bản thân họ và cho người hút thuốc lá thụ động.

Trước thực tế nói trên, việc cấp thiết cần có là hoàn thiện hành lang pháp lý phù hợp đối với từng loại thuốc lá thế hệ mới, dựa trên mức độ nguy cơ khác nhau, nhằm đến mục đích cuối cùng là giảm thiểu tác hại của khói thuốc lá đối với chính người hút và cộng đồng xung quanh.

Thiên Thanh