Khánh Hòa gìn giữ di sản nghề yến sào gần 700 năm lịch sử

Ngày 24/6, UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Yến sào Khánh Hòa 2026 tại đảo yến Hòn Nội, nơi được xem là cội nguồn của nghề yến sào Việt Nam.

Cội nguồn thiêng liêng nghề yến sào

Tham dự Lễ hội có ông Trần Phong, Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa; ông Lâm Đông, Chủ tịch HĐND tỉnh Khánh Hòa; ông Trần Hòa Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương; cộng đồng những người làm nghề yến và đông đảo cán bộ, công nhân viên Công ty Yến sào Khánh Hòa, cùng gần 500 nhà phân phối, đại lý kinh doanh yến sào trên cả nước.

Theo sử sách, vào năm 1328, Đề đốc Thủy quân Lê Văn Đạt (thời nhà Trần) là người đầu tiên phát hiện các đảo yến có chim yến làm tổ tại vùng biển Bình Khang. Ông được suy tôn là Thủy tổ nghề yến sào Việt Nam. Tiếp nối sự nghiệp của Thủy tổ là An phủ sứ Bình Khang Lê Văn Quang, hậu duệ đời thứ 21 của ông, cùng con gái là Lê Thị Huyền Trâm, Đại đô đốc Thủy quân Tây Sơn. Ngày 10/5 âm lịch năm 1793, bà cùng cha và các tướng sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biển đảo và các đảo yến. Nhân dân suy tôn bà là Đảo Chủ Thánh Mẫu và lập miếu thờ trên đảo Yến. Từ đó, ngày 10/5 âm lịch hằng năm trở thành ngày tổ chức Lễ hội Yến sào Khánh Hòa.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Hòa Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, Lễ hội Yến sào Khánh Hòa được tổ chức nhằm tôn vinh và tri ân Thủy tổ, Thánh Mẫu cùng các bậc tiền bối ngành nghề yến sào, đồng thời khẳng định niềm tự hào về truyền thống lịch sử gần 700 năm hình thành và phát triển của ngành nghề đặc hữu này.

Theo ông Trần Hòa Nam, lễ hội năm nay diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi toàn tỉnh đang nỗ lực hiện thực hóa Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời hướng tới dấu mốc lịch sử 700 năm hình thành và phát triển ngành nghề yến sào.

“Trải qua gần 700 năm thăng trầm, Yến sào Khánh Hòa không chỉ là sản vật quý hiếm mà đã trở thành biểu tượng văn hóa, bản sắc và niềm tự hào sâu sắc của vùng đất xứ Trầm hương. Lễ hội hôm nay là dịp để thành kính tri ân công lao to lớn của Thủy tổ Lê Văn Đạt, Thánh Mẫu Lê Thị Huyền Trâm cùng các bậc tiền nhân đã khai mở, gìn giữ và bảo vệ ngành nghề”, ông Nam nhấn mạnh.

Kiên định mục tiêu bảo tồn di sản

Đặc biệt, Lễ hội Yến sào và Tri thức khai thác, chế biến Yến sào Khánh Hòa được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm lớn lao của các cấp, các ngành và Công ty Yến sào Khánh Hòa trong việc bảo tồn di sản gắn liền với phát triển bền vững.

Lãnh đạo tỉnh Khánh Hoà ghi nhận và biểu dương những đóng góp to lớn của các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, người lao động Công ty Yến sào Khánh Hòa trong hơn 35 năm qua, đặc biệt trong công tác quản lý, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, ứng dụng khoa học công nghệ và xây dựng thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế.

Trước những thách thức từ biến đổi khí hậu, môi trường sinh thái và áp lực cạnh tranh hội nhập, lãnh đạo tỉnh Khánh Hoà đề nghị các cấp, các ngành và Công ty Yến sào Khánh Hòa tiếp tục kiên định mục tiêu bảo tồn đi đôi với phát triển, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng tầm vị thế thương hiệu Yến sào Khánh Hòa trên thị trường quốc tế.

Trong lộ trình xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030, UBND tỉnh cam kết luôn đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi để Công ty Yến sào Khánh Hòa phát triển bền vững, giữ gìn nguồn tài nguyên đặc hữu và đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Nhân dịp này, Công ty Yến sào Khánh Hòa đã trao giấy khen cho 20 cá nhân tiêu biểu có thành tích xuất sắc trong ngành nghề yến sào; đồng thời tặng quà lưu niệm cho đại diện Chi tộc họ Lê tại phường Vĩnh Nguyên và phường Phước Hải.

Lễ hội Yến sào Khánh Hòa 2026 diễn ra trong không khí trang nghiêm, tiếp tục khẳng định giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc của ngành nghề yến sào, mở ra niềm tin và động lực cho chặng đường phát triển bền vững trong tương lai.