Tin Khu Vực
Huy động vốn tăng tốc sau thời gian chịu áp lực
Sau nhiều tháng tăng chậm hơn tín dụng, huy động vốn của hệ thống ngân hàng đã tăng tốc và vượt tăng trưởng tín dụng vào cuối tháng 8, qua đó giúp thanh khoản ngắn hạn cải thiện.
Thông tin này được Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương chia sẻ tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 diễn ra mới đây. Theo đó, đến ngày 22/8, huy động vốn bằng VND của hệ thống ngân hàng tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn mức tăng 8,38% của dư nợ tín dụng bằng VND. Thứ trưởng Trần Quốc Phương đánh giá thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã được cải thiện.
Diễn biến trên đáng chú ý khi trong một thời gian dài, tốc độ huy động vốn thấp hơn tốc độ tín dụng. Năm 2025, tín dụng toàn hệ thống tăng gần 18%, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 14%. Khoảng cách này tiếp tục kéo dài trong những tháng đầu năm 2026 khi tín dụng tăng nhanh hơn đáng kể so với dòng tiền gửi vào hệ thống.
Đến cuối tháng 6/2026, tín dụng tăng 7,41% so với cuối năm 2025, trong khi huy động vốn mới tăng hơn 5%. Đến ngày 29/7, dư nợ tín dụng tiếp tục tăng lên 8,38%, đạt trên 20,15 triệu tỷ đồng.
Việc tốc độ huy động vốn tăng nhanh hơn tín dụng trong tháng 8 cho thấy, cán cân nguồn vốn của hệ thống ngân hàng đang có sự cải thiện sau thời gian chịu áp lực. Khi nguồn vốn huy động tăng nhanh hơn dư nợ, áp lực sử dụng các nguồn vốn khác để đáp ứng nhu cầu tín dụng có thể giảm bớt, đồng thời tỷ lệ giữa tín dụng và nguồn vốn huy động được cải thiện.
Sự thay đổi trong tương quan giữa huy động và tín dụng diễn ra khá nhanh. Theo dữ liệu từ Ngân hàng Nhà nước, cuối tháng 6, huy động vốn của các tổ chức tín dụng mới chỉ tăng hơn 5%, trong khi tăng trưởng tín dụng đã đạt khoảng 7,4%. Chưa đầy hai tháng sau, tốc độ tăng của nguồn vốn huy động đã vượt tín dụng.
Đến ngày 22/8, huy động vốn bằng VND của hệ thống ngân hàng tăng 8,77% so với đầu năm.
Một trong những yếu tố được các tổ chức phân tích tài chính nhắc đến là cuộc đua huy động vốn của các ngân hàng. Nhiều nhà băng đã điều chỉnh tăng lãi suất tiền gửi, đồng thời phát hành chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu doanh nghiệp với mức lãi suất từ 7,8% đến 9,8%/năm.
Khảo sát của phóng viên Báo Công Thương trong tháng 8 cũng cho thấy, lãi suất tiền gửi niêm yết trực tuyến của các nhà băng dù ít biến động nhưng vẫn duy trì ở mức cao. Ở kỳ hạn 12 tháng, ACB dẫn đầu với mức 7,8%/năm. LPBank và Saigonbank niêm yết 7,2%/năm. Nhóm Bac A Bank, MBV, PGBank, Sacombank, VCBNeo và VIB cùng áp dụng mức 7%/năm, trong khi nhóm bốn ngân hàng quốc doanh lớn duy trì ở mức 6,8%/năm.
Bên cạnh lãi suất niêm yết, lãi suất thỏa thuận tại một số ngân hàng tư nhân như: LPBank, SHB, HDBank, MSB, MB, MBV, Vikki hay VPBank có thể đạt từ 8,5-9,2%/năm đối với các kỳ hạn 6-12 tháng. Đáng chú ý, kênh chứng chỉ tiền gửi ghi nhận mức lãi suất cao hơn tiết kiệm thông thường tới 3 điểm %. VPBank niêm yết lên tới 9%/năm, Techcombank 8%/năm và Vietcombank tối đa 7,9%/năm.
Những diễn biến trên cho thấy, nguồn vốn huy động đang được các ngân hàng chú trọng trong quá trình cân đối với nhu cầu tín dụng tăng nhanh. Việc huy động tăng tốc cũng giúp giảm bớt khoảng cách giữa hai dòng vốn trong hệ thống.
Chia sẻ với báo giới, ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Đầu tư AFA Capital, đánh giá đây là một thông tin tích cực ban đầu. Theo ông, trước đó hệ thống thanh khoản ngân hàng ở trạng thái rất “nóng”, buộc các ngân hàng phải tăng cường lãi suất huy động, có thời điểm lên đến 9% cho kỳ hạn 6 tháng. “Việc huy động vốn tăng trưởng tốt hơn tín dụng cho thấy dòng tiền đang được hút mạnh mẽ trở lại hệ thống ngân hàng”, ông Tuấn nói.
Theo đại diện AFA Capital, hiện tượng này cũng phản ánh hiệu quả của những bước điều chỉnh chính sách được thực hiện từ đầu năm, khi nhà điều hành chủ động siết chặt tăng trưởng tín dụng, đặc biệt là nguồn vốn đổ vào các lĩnh vực rủi ro như bất động sản. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng phần trăm của huy động và tín dụng thì chưa thể kết luận áp lực nguồn vốn đã được giải quyết hoàn toàn.
Ông Nguyễn Minh Tuấn cho rằng, dù tốc độ tăng trưởng huy động vốn hiện cao hơn tín dụng, nền kinh tế thực tế vẫn thiếu hụt dòng vốn nếu xét trên con số tuyệt đối. “Tính đến thời điểm báo cáo, tổng tín dụng thực tế bơm ra nền kinh tế đạt khoảng 20,15 triệu tỷ đồng, trong khi tổng lượng vốn huy động được chỉ đạt 19,21 triệu tỷ đồng. Do đó, khoảng cách thiếu hụt tuyệt đối gần 2 triệu tỷ đồng này vẫn cần một khoảng thời gian dài nữa để có thể thu hẹp”, ông Tuấn nhận định.
Thanh khoản bớt căng nhưng lãi suất chưa dễ giảm
Cùng với tốc độ huy động vốn cải thiện, diễn biến trên thị trường liên ngân hàng cũng cho thấy thanh khoản ngắn hạn có những tín hiệu tích cực. Lãi suất qua đêm giảm nhanh trong những phiên gần đây, phản ánh chi phí vay mượn vốn ngắn hạn giữa các tổ chức tín dụng đã hạ đáng kể so với đầu tuần.
Trong cả tuần cuối tháng 8 và tuần trước kỳ nghỉ lễ, từ ngày 24-28/8, Ngân hàng Nhà nước đã quay đầu bơm ròng mạnh thanh khoản trên kênh thị trường mở với tổng quy mô xấp xỉ 54.900 tỷ đồng. Qua đó, lãi suất liên ngân hàng qua đêm giảm mạnh về 1,19%/năm.
Những diễn biến này cho thấy trạng thái thanh khoản ngắn hạn của hệ thống đã thuận lợi hơn so với trước. Tuy nhiên, áp lực lãi suất vẫn chưa hoàn toàn biến mất.
Chia sẻ tại hội nghị nhà đầu tư mới đây, ông Phạm Như Ánh, Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cho hay, thanh khoản có tiếp tục cải thiện hay không sẽ phụ thuộc lớn vào tốc độ giải ngân đầu tư công. Ông dự báo mặt bằng lãi suất nhiều khả năng đi ngang nhờ định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước, thay vì phản ánh sự dồi dào thực sự của thanh khoản hệ thống.
Trong khi đó, nhóm phân tích của Công ty Cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam - KB Securities Vietnam (KBSV) có đánh giá tích cực hơn khi nhận định áp lực thanh khoản đã đạt đỉnh và bắt đầu hạ nhiệt. KBSV dự báo lãi suất huy động có thể giảm nhẹ từ đầu quý IV khi áp lực tỷ giá giảm bớt và nguồn tiền từ đầu tư công được bơm vào hệ thống.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Minh Tuấn, việc huy động vốn vượt tín dụng chưa đồng nghĩa thị trường sẽ xuất hiện trạng thái “thừa tiền” và lãi suất giảm mạnh. Ông cho rằng, lãi suất trong nước khó có dư địa giảm từ nay đến cuối năm. Một trong những nguyên nhân được đại diện AFA Capital chỉ ra là thanh khoản ngắn hạn vẫn còn căng thẳng. Bước sang tháng 9, lãi suất liên ngân hàng đã quay trở lại mức cao trên 6%. Theo ông Tuấn, điều này cho thấy các ngân hàng vẫn phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt thanh khoản trong ngắn hạn.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ ổn định thanh khoản, phấn đấu giảm lãi suất cho vay. Trong đó, Thủ tướng đề nghị điều hành linh hoạt tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại để tăng thanh khoản cho nền kinh tế.