Nhìn lại cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy
Cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy được khởi động từ tháng 11/2024. Chỉ trong chưa đầy 4 tháng, đến ngày 1/3/2025, toàn bộ việc sắp xếp các bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ ở Trung ương đã hoàn thành.
Cùng với tinh gọn tổ chức bộ máy là cuộc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp có quy mô lớn nhất kể từ khi thành lập nước. Từ ngày 1/7/2025, cả nước hình thành 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh và 3.321 đơn vị hành chính cấp xã, giảm 6.714 đơn vị, tương ứng 66,91%; đồng thời kết thúc hoàn toàn hoạt động của 696 đơn vị hành chính cấp huyện, thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Cả nước hình thành 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh và 3.321 đơn vị hành chính cấp xã, giảm 6.714 đơn vị; kết thúc hoàn toàn hoạt động của 696 đơn vị hành chính cấp huyện. Ảnh: Nguyên Khánh
Kết quả ban đầu phản ánh rõ tác động tích cực. Theo số liệu từ một số địa phương, hiệu suất giải quyết thủ tục hành chính tăng; số lượng cơ quan quản lý hành chính ở các tỉnh giảm, góp phần giảm biên chế và tiết kiệm chi phí hoạt động.
Để chuẩn bị cho giai đoạn sơ kết, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 23-QĐ/TW ngày 28/4/2026, thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp (Ban Chỉ đạo), do đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương làm Trưởng ban.
Phát biểu tại phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo (ngày 14/5), đồng chí Nguyễn Duy Ngọc khẳng định, sau một năm vận hành, bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp ngày càng ổn định, thể hiện tính chuyên nghiệp, hiệu năng, hiệu quả, hiệu lực. Tuy nhiên, vẫn còn bộc lộ những khó khăn, vướng mắc về phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở và quản lý tài sản công.
Tại Hội nghị sơ kết sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp của tỉnh Cà Mau, tỉnh này đã thẳng thắn nhìn nhận, việc bố trí cán bộ ở một số nơi chưa phù hợp chuyên môn, sở trường; năng lực đội ngũ ở các lĩnh vực phức tạp như đất đai, xây dựng, công nghệ thông tin tại cấp xã vẫn thiếu và yếu. Tổng số nhiệm vụ cấp xã tại tỉnh hiện lên tới 1.044, tăng 914 nhiệm vụ so với trước đây, trong khi đội ngũ cán bộ chưa được bổ sung và đào tạo kịp với khối lượng công việc thực tế.
Tại cuộc họp về xây dựng Đề án sơ kết sáng 15/5, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, nhiều bộ đã triển khai tích cực việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, song tiến độ ở một số lĩnh vực như giáo dục và đào tạo vẫn còn chậm.
Kể từ khi sắp xếp tinh gọn bộ máy, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản, kết luận, đồng thời chủ động triển khai cơ chế giám sát và điều chỉnh liên tục.
Hơn 6.000 cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý bước 2
Ngày 14/5/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ký Công điện hỏa tốc số 39/CĐ-TTg về việc đẩy nhanh tiến độ khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính các cấp. Tính đến ngày 27/4/2026, cả nước còn hơn 6.000 cơ sở nhà, đất cần xử lý bước 2. Khối tài sản công này, nếu không được khai thác hoặc xử lý dứt điểm, sẽ tiếp tục xuống cấp, gây lãng phí và tiềm ẩn nguy cơ thất thoát.
Công điện yêu cầu người đứng đầu các bộ, cơ quan trung ương chưa hoàn thành việc xử lý nhà, đất dôi dư phải quyết định dứt điểm trước ngày 25/5/2026; các địa phương hoàn thành toàn bộ trong quý II/2026. Đặc biệt, kết quả xử lý tài sản công dôi dư được gắn với tiêu chí đánh giá thực hiện nhiệm vụ (KPI) đối với người đứng đầu từ bộ, ngành đến xã, phường, đặc khu.
Công điện cũng nêu rõ, tại Công văn số 12139-CV/BNCTW ngày 31 tháng 12 năm 2025 của Ban Nội chính Trung ương về việc thực hiện Kết luận Phiên họp thứ 29 của Ban Chỉ đạo trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và Thông báo số 72-TB/BCĐTW ngày 30 tháng 12 năm 2025 của Ban Chỉ đạo trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã giao Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo: "Hoàn thành xử lý, khai thác, sử dụng đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy, đề xuất cơ chế đặc thù để xử lý (nếu cần thiết), không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí, hoàn thành trong quý II năm 2026".
Theo Công điện, Thủ tướng yêu cầu, Bí thư tỉnh ủy, thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo, khẩn trương ban hành đầy đủ văn bản thuộc thẩm quyền của địa phương để thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công (văn bản phân cấp thẩm quyền quyết định trong quản lý, sử dụng tài sản công; văn bản ban hành tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, xe ô tô, máy móc, thiết bị chuyên dùng,...); hoàn thành trong tháng 5 tháng 2026.
Trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý, khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý để bảo đảm hoàn thành xử lý, khai thác, sử dụng trong quý II năm 2026, không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí, trong đó, lưu ý, thực hiện nghiêm chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Kết luận số 18-KL/TW: "Trong điều kiện ngân sách còn khó khăn, tận dụng tối đa công năng sử dụng các trụ sở làm việc hiện có; hạn chế tối đa việc xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới tại các tỉnh, thành phố; các bộ, ngành, cơ quan, địa phương chịu trách nhiệm về sự cần thiết khi quyết định, bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, không để ảnh hưởng đến các mục tiêu quan trọng khác, chống lãng phí, tiêu cực".
Đối với các cơ sở nhà, đất đã có quyết định giao, điều chuyển, chuyển đổi công năng để làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, sử dụng vào các mục đích công cộng thì chỉ đạo khẩn trương hoàn thành việc bàn giao, tiếp nhận, đưa vào sử dụng.
Đợt sơ kết đang diễn ra với sự tiến hành khách quan và khoa học. Đây sẽ là nền tảng để cuộc cải cách lịch sử trở thành sự chuyển đổi thực chất về chất lượng quản trị nhà nước trong giai đoạn 2026 - 2030.




