Hưng Yên tìm hướng nâng giá trị nhãn lồng, mở rộng thị trường

Bảo hộ thương hiệu, mở rộng kênh tiêu thụ

Mới đây, 26 hợp tác xã, hộ trồng nhãn của tỉnh Hưng Yên đã được trao Giấy ghi nhận sử dụng chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn lồng của tỉnh. Đây là bước tiếp theo trong quá trình bảo vệ danh tiếng, nâng cao giá trị và mở rộng thị trường cho loại nông sản đặc trưng của địa phương.

Theo Phó Viện trưởng Viện Nông hoá Thổ nhưỡng Trần Thị Thu Minh, từ lâu nhãn lồng đã được biết đến như một đặc sản nổi tiếng của tỉnh Hưng Yên với mùi vị thơm ngon đặc biệt và có đặc tính tốt cho sức khỏe. Do giá trị kinh tế của loại nhãn này nên việc giả mạo danh tiếng nhãn lồng Hưng Yên đã ảnh hưởng đến giá trị đích thực của loại quả này.

Vì vậy, việc đăng ký chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn quả tươi có ý nghĩa thiết thực, nhằm khẳng định danh tiếng của nhãn lồng Hưng Yên, bảo hộ quyền lợi của người sản xuất và tiêu dùng, đồng thời làm tăng giá trị kinh tế của sản phẩm trên thị trường, mở ra triển vọng phát triển ngành chế biến rau quả trên địa bàn tỉnh phục vụ nội tiêu và xuất khẩu.

Đáng chú ý, theo Phó Giám đốc Sở Khoa học tỉnh Hưng Yên Nguyễn Xuân Hải, tỉnh hiện có có 43 sản phẩm được bảo hộ sở hữu trí tuệ, nhưng nhãn lồng là sản phẩm duy nhất được bảo hộ chỉ dẫn địa lý.

Song song với bảo hộ thương hiệu, Hưng Yên đang đẩy mạnh quảng bá và kết nối tiêu thụ nhãn lồng thông qua nhiều hình thức.

Tháng 8/2026, Lễ hội và xúc tiến thương mại Nhãn lồng Hưng Yên lần đầu tiên được tổ chức ở quy mô cấp tỉnh, sau khi tri thức trồng và chế biến nhãn lồng được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội thu hút đông đảo người dân và du khách với chuỗi hoạt động được tổ chức bài bản với hơn 100 gian hàng của các hợp tác xã, doanh nghiệp và đơn vị tiêu thụ nông sản trong và ngoài tỉnh.

Các hoạt động trải nghiệm tái hiện bề dày kinh nghiệm của người trồng nhãn, giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn giá trị của sản vật xứ nhãn như tham quan vườn nhãn và cơ sở chế biến; hội thi xoáy long nhãn, nấu chè sen long nhãn. Cùng với đó là nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm như phiên chợ nhãn và nông sản tiêu biểu, bán trực tiếp kết hợp livestream; hội thảo khoa học về tri thức trồng và chế biến nhãn. Trong khuôn khổ, nhiều hợp đồng tiêu thụ giữa hợp tác xã, nhà vườn với doanh nghiệp trong nước và xuất khẩu đã được ký kết. 

Không dừng lại ở những phương thức quảng bá truyền thống, nhãn lồng Hưng Yên cũng từng bước tiếp cận người tiêu dùng thông qua các nền tảng thương mại điện tử. Trong hai ngày 7-8/8, Sở Công Thương tỉnh Hưng Yên phối hợp với Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số (eComDX), Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương), tổ chức 2 phiên livestream đặc biệt trên TikTok, có sự tham gia của nhiều KOL, KOC cùng các hợp tác xã, doanh nghiệp. 

Hai phiên livestream đã bán được gần 500 đơn hàng nhãn và nông sản, với các sản phẩm như long nhãn, long nhãn ôm sen, mật ong hoa nhãn. Riêng phiên tối 7/8 ghi nhận hơn 15.000 lượt xem và khoảng 50.000 lượt tương tác. 

Đẩy mạnh chế biến sâu để nâng giá trị 

Dù có lợi thế về thương hiệu và vùng sản xuất, nhãn lồng Hưng Yên vẫn đứng trước không ít thách thức trong quá trình mở rộng thị trường. Theo thống kê của tỉnh Hưng Yên, hơn 80% sản lượng nhãn được tiêu thụ dưới dạng quả tươi, khoảng 20% được chế biến thành long nhãn và các sản phẩm khác. Toàn tỉnh có trên 400 hộ chế biến long nhãn, hơn 20 sản phẩm OCOP đạt 3 sao và 4 sao. Khi phần lớn giá trị vẫn nằm ở quả tươi, thời gian bảo quản ngắn sẽ khiến nhãn lồng Hưng Yên khó có thể vươn tới các thị trường có khoảng cách địa lý xa, thời gian vận chuyển kéo dài.

Cùng với đó, yêu cầu về chuẩn hóa với các thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe. Theo Cục Xúc tiến thương mại, Trung Quốc là thị trường tiêu thụ lớn nhất, với nhu cầu khoảng 700.000 tấn nhãn mỗi năm. Tuy nhiên, thị trường này đang chuyển từ tiểu ngạch sang chính ngạch, đòi hỏi mã số vùng trồng, bao bì và nhãn mác đầy đủ. Trong bối cảnh đó, chỉ dẫn địa lý là cơ sở quan trọng để bảo vệ danh tiếng và xác định nguồn gốc sản phẩm. Tuy nhiên, để hàng hóa đáp ứng yêu cầu nhập khẩu chính ngạch, doanh nghiệp và người trồng vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định kỹ thuật của từng thị trường.

Hưng Yên hiện có khoảng 5.800 ha nhãn, trong đó gần 2.000 ha sản xuất theo quy trình VietGAP, tập trung ở các xã Tân Hưng, Khoái Châu, Triệu Việt Vương, Hoàng Hoa Thám, Quang Hưng, Nghĩa Dân. Theo định hướng của tỉnh, các hộ trồng nhãn được khuyến khích tham gia hợp tác xã, tổ hợp tác hoặc liên kết với doanh nghiệp. Toàn bộ quy trình từ chăm sóc, thu hoạch, sơ chế đến đóng gói và truy xuất nguồn gốc sẽ được kiểm soát chặt chẽ hơn. Cách làm này giúp người trồng chủ động kế hoạch sản xuất, hạn chế cảnh được mùa mất giá, và giúp doanh nghiệp có cơ sở để thu mua, chế biến ổn định. 

Về quảng bá, tỉnh xác định hướng gắn nhãn lồng với các giá trị văn hóa, du lịch, sản phẩm OCOP và sản phẩm chế biến từ nhãn. Sau lần mở rộng chỉ dẫn địa lý, các tổ chức, cá nhân trong vùng có thêm điều kiện để nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường và gia tăng giá trị kinh tế cho nhãn lồng Hưng Yên. 

Lễ hội Nhãn lồng Hưng Yên năm 2026 đã mở ra một hướng tiếp cận mới: gắn nông sản đặc trưng với du lịch. Sự kiện cho thấy cách đưa nông sản đặc trưng gắn với du lịch, thương mại và kinh tế xanh, qua đó gia tăng giá trị cho cả sản phẩm lẫn điểm đến.

Chính quyền tỉnh cũng nghiên cứu ban hành cơ chế chính sách hỗ trợ, khuyến khích các tổ chức, cá nhân nhất là lực lượng lao động có trình độ tham gia đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp; hỗ trợ đầu tư khoa học công nghệ trong sản xuất; đẩy mạnh tập huấn, hướng dẫn, phố biến chuyển giao kỹ thuật ứng dụng khoa học, công nghệ, mô hình đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cho người sản xuất. Áp dụng công nghệ hiện đại cũng giúp chuẩn hóa quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm mà giữ nguyên được hương vị nhãn truyền thống - yếu tố quan trọng để tiếp tục gìn giữ thương hiệu, mở rộng xây dựng thương hiệu quốc gia.

Nhãn lồng Hưng Yên đang được trao "bộ hồ sơ" đầy đủ nhất trong lịch sử: chỉ dẫn địa lý, danh hiệu di sản, chứng nhận VietGAP và các kênh bán hàng số. Khi thương hiệu được bảo vệ bằng pháp lý, nuôi dưỡng bằng văn hóa và lan tỏa bằng công nghệ, đặc sản địa phương sẽ trở thành tài sản kinh tế thực sự của người nông dân. Đó là hướng đi để nhãn lồng Hưng Yên từng bước khẳng định vị thế không chỉ ở thị trường nội địa, mà vươn xa tới cả các thị trường quốc tế khó tính nhất.