Hợp tác M&A giữa Việt Nam và Nhật Bản: Thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp

Hoạt động thu hút niêm yết, mua bán, sáp nhập M&A giữa Nhật Bản và Việt Nam hiện đang có rất nhiều triển vọng. Đây là một kênh huy động vốn rất hữu ích cho doanh nghiệp đặc biệt trong năm nay tiếp tục được xác định là giai đoạn đầy sóng gió và thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam.

 CôngThương -   Đó là ý kiến của ông Vũ Tiến Lộc- Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)- tại Hội thảo “Thu hút niêm yết IPO và hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) giữa Nhật Bản và Việt Nam” do VCCI phối hợp Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo tổ chức mới đây tại Hà Nội. Vì thế theo ông Lộc, việc lựa chọn phương thức huy động và tiếp cận nguồn tài chính hiệu quả, lựa chọn hình thức đầu tư M&A, tái cấu trúc doanh nghiệp để phù hợp với thực trạng kinh doanh của doanh nghiệp là những câu hỏi đặt ra đối với các doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Trên thế giới, hoạt động M&A phát triển từ rất sớm, nhưng ở Việt Nam, hoạt động M&A mới bắt đầu từ năm 2000. Mặc dù còn mới mẻ nhưng hoạt động M&A ở Việt Nam đang có những bước đi đáng kể với sự tăng trưởng về số lượng, chất lượng, đặc biệt là trong 2 năm trở lại đây. Tuy nhiên, đến nay hoạt động M&A vẫn còn tồn tại những khó khăn trong quá trình hoạt động do chưa có khung pháp lý riêng gây cản trở cho cơ quan quản lý doanh nghiệp; M&A là hoạt động phức tạp cho nên các tổ chức tham gia hoạt động M&A ở Việt Nam chưa có nhiều kinh nghiệm; nguồn nhân lực, trình độ quản trị doanh nghiệp, các dịch vụ tư vấn hỗ trợ hoạt động M&A chưa đạt chất lượng cao.

Ông Yasuyuki Konuma- Giám đốc điều hành Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo- cho biết: Thị trường chứng khoán, Sở Giao dịch chứng khoán Tokyo là một trong những sở giao dịch chứng khoán hàng đầu thế giới. Ngoài ra, thị trường chứng khoán Tokyo là 1 trong 5 thị trường chứng khoán hàng đầu thế giới về mặt vốn hóa và về giá trị giao dịch. Và tài sản tài chính cá nhân của người Nhật hiện là 19.482 tỷ USD, cao nhất thế giới. Nhật Bản xây dựng nhiều thị trường với những đặc trưng khác nhau nhằm đáp ứng phù hợp nhất các chiến lược niêm yết của doanh nghiệp. Vì vậy sẽ có nhiều triển vọng cho doanh nghiệp Việt Nam triển khai niêm yết tại thị trường chứng khoán Nhật Bản.

Ông Toshifumi Iwaguchi- Giám đốc điều hành Công ty Record, một công ty tư vấn lĩnh vực M&A của Nhật Bản- khẳng định: Doanh nghiệp Nhật Bản coi Việt Nam là điểm đến thứ ba thông qua hình thức đầu tư M&A, sau Trung Quốc và Ấn Độ. Đây là kết quả một cuộc khảo sát 307 doanh nghiệp Nhật Bản niêm yết trên thị trường chứng khoán và các doanh nghiệp Nhật hàng đầu trong từng lĩnh vực.

Theo ông Đặng Huy Đông- Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Triển vọng hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực IPO (phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu) và M&A là rất khả quan.Vì quan hệ về kinh tế giữa hai nước được dựa trên cơ sở một số yếu tố thuận lợi như Hiệp định tránh đánh thuế 2 lần giữa Việt Nam và Nhật Bản, thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở thời điểm tốt để đầu tư… Thêm nữa, hoạt động IPO, M&A vừa là hình thức huy động vốn đồng thời là cách để giúp các doanh nghiệp tạo ra giá trị gia tăng. Ở Việt Nam, khối lượng giao dịch bằng hoạt động M&A vẫn chiếm tỷ lệ rất thấp. Các thương vụ M&A ở Việt Nam vẫn chưa thực sự có tính chuyên nghiệp cao. Hiện các hoạt động M&A ở Việt Nam chủ yếu đến từ các doanh nghiệp Nhật Bản.

Trong hoạt động giao dịch giữa Việt Nam và Nhật Bản thời gian qua, các thương vụ M&A của doanh nghiệp Nhật Bản đối với Việt Nam được phân loại theo các lĩnh vực chế tạo máy, thương mại, tài chính, ngân hàng, dịch vụ vận tải, viễn thông, bất động sản…

Các đại diện phía Nhật Bản tham dự hội thảo cũng khẳng định sau khi đã cam kết cùng hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam thì các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ không rút khỏi hoặc từ bỏ những dự án hoặc thị trường đã cam kết hợp tác.

Đẩy mạnh hoạt động M&A trong đó có hoạt động M&A với Nhật Bản sẽ là một trong những phương thức giúp các doanh nghiệp Việt Nam vượt qua khó khăn và phát triển bền vững trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều biến động như hiện nay. Nhật Bản hiện đang là một trong những môi trường triển vọng của hoạt động M&A.

Tuy nhiên để tiếp tục thúc đẩy hơn nữa trong hợp tác IPO, M&A giữa hai nước, Chính phủ Việt Nam cần sớm hoàn thiện hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động M&A, đảm bảo hoạt động M&A đạt hiệu quả cao. Các cơ quan, bộ, ngành liên quan cần phối hợp xây dựng hệ thống thông tin hoạt động M&A, tăng cường thông tin về lĩnh vực này; đào tạo cán bộ có chuyên môn cao trong hoạt động M&A, cần có sự tham gia của các chuyên gia đến từ cácBộ, ngành có sự hiểu biết về thị trường M&A…

Kim Hiền