Hợp tác Hà Nội - Quảng Đông và kỳ vọng nâng vị thế công nghiệp hỗ trợ

Những cái bắt tay mới trong chuỗi cung ứng

Thông tin từ Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (HANSIBA) cho biết, ngày 29/5, tại trụ sở Tập đoàn N&G Việt Nam, HANSIBA đã tổ chức chương trình “Xúc tiến hợp tác phát triển” với đoàn doanh nghiệp thuộc Hội Khoa học và Công nghệ Trung Việt tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc).

Tại chương trình, các doanh nghiệp hai bên đã trao đổi về năng lực sản xuất, nhu cầu hợp tác và cơ hội kết nối trong các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, thương mại, đầu tư, tài chính, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực kỹ thuật cao. Trên cơ sở đó, HANSIBA và các đối tác Quảng Đông đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác đầu tư, sản xuất, xúc tiến thương mại, huy động vốn, quản trị tài chính, đào tạo lao động chất lượng cao, chuyển giao công nghệ và phát triển hạ tầng khu công nghiệp.

Theo thỏa thuận, Tập đoàn N&G sẽ chuẩn bị hệ thống hạ tầng đồng bộ tại các khu công nghiệp do doanh nghiệp phát triển ở cả ba miền Bắc - Trung - Nam, hướng tới hình thành hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh gồm nhà ở công nhân, khu chuyên gia, cơ sở đào tạo nghề, logistics, hải quan và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế.

Điểm nhấn của chương trình là định hướng xây dựng các tổ hợp sản xuất TechnoPark Việt Nam - Trung Quốc. Giai đoạn đầu, mô hình này dự kiến được triển khai tại Khu công nghiệp HANSSIP Hà Nội và Khu công nghiệp công nghệ cao Phú Yên (Đắk Lắk), trước khi mở rộng sang các địa phương khác.

Được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế và gắn với các mục tiêu phát triển bền vững, TechnoPark hướng tới thu hút các dự án nghiên cứu, phát triển và sản xuất công nghệ cao trong các lĩnh vực như bán dẫn, linh kiện ô tô điện, điện tử, thiết bị xây dựng, máy nông nghiệp, hàng không, máy bay không người lái và công nghệ thông tin.

Điều đáng chú ý là sự kiện hợp tác này diễn ra chỉ ít ngày sau khi Chính phủ ban hành Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035, cho thấy xu hướng ngày càng rõ nét của ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam: chuyển từ gia công, sản xuất các chi tiết đơn giản sang tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong nhiều năm, công nghiệp hỗ trợ được xem là một trong những điểm nghẽn của nền sản xuất trong nước khi tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, nhiều nguyên vật liệu và linh kiện đầu vào vẫn phải nhập khẩu. Tuy nhiên, bức tranh đang dần thay đổi. Hiện cả nước có gần 7.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ hoạt động trong các lĩnh vực cơ khí, điện tử, linh kiện, phụ tùng và vật liệu công nghiệp; nhiều doanh nghiệp đã trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn đa quốc gia.

Theo ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch HANSIBA, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể. “Không còn thời kỳ doanh nghiệp Việt Nam không làm nổi con ốc vít. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã cung ứng linh kiện cho các tập đoàn đa quốc gia, tham gia vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như linh kiện điện tử, thiết bị bán dẫn, phụ trợ hàng không - vũ trụ”, ông Hoàng cho biết.

Tuy nhiên, để tiến sâu hơn vào chuỗi sản xuất toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần đơn hàng mà còn cần công nghệ, kinh nghiệm quản trị, nguồn vốn và khả năng tiếp cận các tiêu chuẩn sản xuất quốc tế. Đây cũng chính là ý nghĩa của những chương trình kết nối như giữa HANSIBA và các doanh nghiệp Quảng Đông - một trong những trung tâm sản xuất và đổi mới công nghệ hàng đầu châu Á hiện nay.

Cơ hội lớn từ trung tâm sản xuất hàng đầu châu Á

Theo các doanh nghiệp tham dự chương trình “Xúc tiến hợp tác phát triển”, sự kết hợp giữa thế mạnh công nghệ, năng lực sản xuất và kinh nghiệm quản trị của doanh nghiệp Quảng Đông với lợi thế về hạ tầng, nguồn nhân lực trẻ và khả năng hội nhập của Việt Nam có thể tạo động lực mới cho ngành công nghiệp hỗ trợ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đây là cơ sở để các bên kỳ vọng vào hiệu quả của những chương trình hợp tác trong lĩnh vực sản xuất công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh Việt Nam đang có nhu cầu lớn về linh kiện, phụ tùng phục vụ các ngành ô tô, điện tử, hàng không, nông nghiệp công nghệ cao, y tế và kinh tế biển, việc mở rộng hợp tác với các trung tâm công nghiệp lớn trong khu vực được xem là hướng đi cần thiết để nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Quảng Đông được đánh giá là đối tác có nhiều tiềm năng. Với quy mô GDP khoảng 2.000 tỷ USD, lớn nhất Trung Quốc trong hơn ba thập kỷ liên tiếp, địa phương này đã hình thành hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, tự động hóa, robot công nghiệp, xe điện và thiết bị công nghệ cao. Đây cũng là địa phương có quan hệ kinh tế - thương mại đặc biệt chặt chẽ với Việt Nam khi kim ngạch thương mại thường xuyên chiếm khoảng 21% tổng kim ngạch thương mại Việt Nam - Trung Quốc.

Đáng chú ý, những năm gần đây, hợp tác giữa Việt Nam và Quảng Đông đang chuyển mạnh từ thương mại truyền thống sang các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, năng lượng xanh và tự động hóa. Nhiều doanh nghiệp lớn của Quảng Đông tiếp tục mở rộng đầu tư vào Việt Nam trong lĩnh vực chế tạo, năng lượng và hạ tầng, tạo nền tảng thuận lợi để các chương trình hợp tác công nghiệp hỗ trợ phát triển theo chiều sâu.

Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực hấp thụ công nghệ và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của chuỗi cung ứng quốc tế. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt của Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035 vừa được Chính phủ ban hành.

Theo Chương trình, công nghiệp hỗ trợ được xác định là nền tảng để xây dựng nền công nghiệp quốc gia tự chủ, hiện đại và có sức cạnh tranh quốc tế. Phát triển công nghiệp hỗ trợ phải gắn với đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, tự động hóa, phát triển xanh và làm chủ công nghệ lõi; đồng thời lấy doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình phát triển. Đây chính là yếu tố quyết định để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam không chỉ tham gia mà còn giữ được vị trí bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, lợi thế về chi phí lao động không còn là yếu tố quyết định. Năng lực công nghệ, chất lượng sản phẩm, khả năng đổi mới sáng tạo và trình độ quản trị mới là thước đo vị thế của doanh nghiệp. Sự kiện kết nối giữa doanh nghiệp Hà Nội và Quảng Đông vì thế không đơn thuần là một hoạt động xúc tiến đầu tư.

Xa hơn, đây là tín hiệu cho thấy công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang đứng trước cơ hội chuyển mình, từ vai trò “vệ tinh sản xuất” sang từng bước tham gia sâu hơn vào những khâu có giá trị gia tăng cao của nền công nghiệp hiện đại. Nếu tận dụng tốt các chính sách mới, đẩy mạnh đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giai đoạn 2026 - 2035 có thể trở thành thời kỳ bứt phá của công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trên bản đồ sản xuất toàn cầu.

Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn mới đã đặt ra yêu cầu rất rõ: phát triển công nghiệp hỗ trợ phải gắn với đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, tự động hóa, phát triển xanh và làm chủ công nghệ lõi. Đây chính là yếu tố quyết định để doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tham gia mà còn giữ được vị trí bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.