Tin Khu Vực 
Khẳng định vai trò định chế tài chính của Nhà nước
Ngày 28/4/2026, tại Hà Nội, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) tổ chức Hội thảo toàn ngành với chủ đề “Hành trình 20 năm cùng phát triển”, đánh dấu chặng đường hai thập kỷ xây dựng và khẳng định vai trò là một định chế tài chính chính sách quan trọng của Chính phủ.
Hội thảo thu hút sự tham dự của đại biểu đến từ các bộ, ngành Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp cùng lãnh đạo và cán bộ chủ chốt của VDB qua các thời kỳ.
Ông Lê Văn Hoan, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng quản trị VDB phát biểu khai mạc hội thảo
Phát biểu khai mạc, lãnh đạo VDB nhấn mạnh, sau 20 năm phát triển, ngân hàng đã từng bước khẳng định vị thế là công cụ tài chính hiệu quả của Chính phủ trong việc thực hiện chính sách tín dụng đầu tư của Nhà nước, cho vay lại vốn ODA của Chính phủ, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu và phát triển bền vững.
Lãnh đạo VDB cho biết, tiền thân của VDB là Tổng cục Đầu tư phát triển và tiếp sau đó là Quỹ Hỗ trợ phát triển. Việc thành lập VDB vào năm 2006 được xem là bước đi tất yếu, phù hợp với yêu cầu thực tiễn phát triển, tạo ra bước ngoặt quan trọng trong việc chuyên nghiệp hóa hoạt động tín dụng đầu tư, hình thành một định chế tài chính hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận nhưng giữ vai trò then chốt trong thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia.
Trong suốt 20 năm qua, VDB đã phát huy hiệu quả vai trò là công cụ điều tiết và dẫn dắt dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên, góp phần tạo lập nguồn lực cho nền kinh tế và thúc đẩy phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường vốn trung và dài hạn.
Dấu ấn rõ nét nhất là việc tham gia tài trợ hàng trăm dự án quy mô lớn, đặc biệt là các dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược đối với quốc gia. Nguồn vốn tín dụng đầu tư của VDB đã góp phần hiện thực hóa nhiều công trình như: Thủy điện Sơn La, Thủy điện Lai Châu, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Nhà máy Đạm Ninh Bình, Vệ tinh Vinasat 1 và 2, Nhà máy điện gió Bạc Liêu, hệ thống truyền tải điện miền Trung và miền Nam…
Các dự án này không chỉ nâng cao năng lực sản xuất, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng mà còn tạo nền tảng cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đồng thời tăng cường năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Bên cạnh đó, VDB vừa là nhà tài trợ vốn, vừa trực tiếp là nhà đầu tư xây dựng, quản lý và vận hành dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Đây là một trong những tuyến đường có tiêu chuẩn cao nhất Việt Nam, góp phần kết nối đồng bộ hệ thống giao thông hiện đại, thúc đẩy giao thương, du lịch, dịch vụ và sản xuất của tam giác kinh tế trọng điểm Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh .
Hội thảo toàn ngành với chủ đề “Hành trình 20 năm cùng phát triển”
Hoàn thiện thể chế để đáp ứng yêu cầu phát triển mới
Không chỉ tập trung vào các dự án trọng điểm quốc gia, VDB còn giữ vai trò là công cụ tài chính của Chính phủ trong triển khai các chương trình mục tiêu lớn, đặc biệt là tín dụng xuất khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực tín dụng xuất khẩu, ngân hàng đã cung cấp nguồn vốn đáng kể để thúc đẩy xuất khẩu các mặt hàng chủ lực như nông, lâm, thủy sản, đồng thời mở rộng sang các mặt hàng công nghiệp. Điều này không chỉ góp phần nâng cao kim ngạch xuất khẩu, cải thiện cán cân thương mại và tăng trưởng kinh tế mà còn tác động quan trọng tới việc hình thành, phát triển các vùng nguyên liệu chính tại các khu vực kinh tế trọng điểm .
Song song đó, VDB thực hiện bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn từ hệ thống ngân hàng thương mại, nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Một dấu ấn khác là việc tập trung nguồn lực cho phát triển các vùng kinh tế khó khăn, vùng sâu, vùng xa gắn với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững.
Thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi, VDB đã tài trợ cho hàng loạt dự án về cơ sở hạ tầng nông thôn, kiên cố hóa kênh mương, giao thông nông thôn, trường học, bệnh viện, hệ thống cấp nước sạch, nhà ở xã hội… Những dự án này góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền và thúc đẩy xây dựng nông thôn mới.
Ngoài ra, VDB còn thông qua Bộ Tài chính huy động các nguồn vốn nước ngoài thuộc 7 chương trình mục tiêu với điều kiện ưu đãi để cho vay lại các chương trình, dự án như sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng và phát triển năng lượng tái tạo vốn JICA, chương trình chống biến đổi khí hậu vốn EIB, chương trình cấp nước đồng bằng sông Cửu Long vốn AFD…
Tiến sĩ Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính phát biểu tại hội thảo
Tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách Tài chính, nhấn mạnh yêu cầu tái định vị VDB trong bối cảnh phát triển mới, khi tín dụng chính sách cần đóng vai trò rõ nét hơn trong việc dẫn dắt dòng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Theo bà, VDB cần thích ứng với các ưu tiên lớn của quốc gia như phát triển hạ tầng, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh, đồng thời bảo đảm thực hiện chức năng là công cụ tài chính của Chính phủ. VDB có vai trò khác biệt so với ngân hàng thương mại khi không hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận mà phục vụ các mục tiêu kinh tế - xã hội.
“Ngân hàng này được giao nhiệm vụ dẫn vốn vào các lĩnh vực then chốt, các dự án trọng điểm, cũng như những khu vực mà khu vực tư nhân ít tham gia, qua đó góp phần khắc phục những khiếm khuyết của thị trường và hỗ trợ phát triển cân bằng giữa các vùng, lĩnh vực”, bà Thảo nêu quan điểm.
Từ đó, bà đề xuất cần hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng ổn định, dài hạn; tăng vốn điều lệ; đa dạng hóa nguồn huy động; nâng cao năng lực quản trị rủi ro và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Việc xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên và duy trì vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt thị trường cũng được xem là định hướng quan trọng trong quá trình tái cơ cấu và phát triển của VDB.
Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương phát biểu
Cùng góc nhìn này, Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, cho rằng yêu cầu đổi mới VDB cần được đặt trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng cao đi kèm với ổn định vĩ mô, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Theo ông, VDB cần được xác định rõ là công cụ tài chính của Nhà nước nhằm thực hiện tín dụng đầu tư phát triển, với chức năng lấp khoảng trống của thị trường, tài trợ cho các dự án có tác động lan tỏa nhưng khó tiếp cận vốn thương mại.
Một điểm nhấn quan trọng được ông Cung đề cập là yêu cầu hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo, minh bạch và ổn định; phân định rõ vai trò của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan quản lý trong định hướng, ban hành tiêu chí lựa chọn dự án và đánh giá hiệu quả hoạt động của VDB. Đồng thời, cơ chế giám sát cần chuyển sang đánh giá theo kết quả, hạn chế can thiệp hành chính vào hoạt động của ngân hàng.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, chủ đầu tư vay vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước qua VDB, bà Đỗ Thị Kim Liên, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn AQUAONE, doanh nghiệp triển khai Dự án Nhà máy nước mặt Xuân Mai cho biết, trong lĩnh vực cấp nước, các dự án thường có vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi dài và hiệu quả tài chính ngắn hạn không cao, khiến việc huy động vốn theo cơ chế thị trường thuần túy gặp nhiều khó khăn. Trong bối cảnh đó, tín dụng đầu tư Nhà nước thông qua VDB đóng vai trò nguồn lực dẫn dắt, giúp dự án trở nên khả thi, đồng thời bảo đảm mục tiêu an sinh và phát triển bền vững.
Từ thực tiễn dự án, đại diện doanh nghiệp cho rằng hiệu quả của tín dụng đầu tư Nhà nước không chỉ nằm ở quy mô vốn giải ngân mà ở giá trị lan tỏa mà dự án tạo ra cho xã hội. Khi được thiết kế phù hợp với đặc thù ngành và có sự đồng hành của tổ chức tín dụng chính sách, nguồn vốn này có thể trở thành “đòn bẩy” giúp triển khai các dự án hạ tầng thiết yếu, mở đường cho phát triển kinh tế - xã hội và thu hút thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, vai trò của các định chế tài chính nhà nước như VDB tiếp tục được khẳng định. Theo định hướng thời gian tới, VDB sẽ tiếp tục thực hiện sứ mệnh cung cấp nguồn lực tài chính dài hạn để kiến tạo các động lực thúc đẩy tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, đặc biệt tập trung vào các ngành, lĩnh vực, hạ tầng quan trọng, địa bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, công nghiệp nền tảng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.