Hoàn thiện định mức kỹ thuật cho tư vấn năng lượng

Hoàn thiện khung pháp lý cho sử dụng năng lượng hiệu quả

Sáng nay (ngày 24/4), tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hợp phần 3 của Chương trình Hợp tác Đối tác Năng lượng Việt Nam - Đan Mạch giai đoạn 2020-2025 (DEPP3), Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) đã phối hợp với Cục Năng lượng Đan Mạch và Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam tổ chức Hội thảo tham vấn “Xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật cho hoạt động tư vấn hiệu quả năng lượng tại Việt Nam”.

Hội thảo được tổ chức nhằm báo cáo kết quả nghiên cứu, đồng thời lấy ý kiến từ cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và các bên liên quan về đề xuất định mức kinh tế - kỹ thuật đối với dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Trọng tâm là hai hoạt động then chốt gồm kiểm toán năng lượng và xây dựng hệ thống quản lý năng lượng - những công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa sử dụng năng lượng, giảm chi phí và hướng tới phát triển bền vững.

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, trong hơn 15 năm qua, kể từ khi Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả số 50/2010/QH12 có hiệu lực, Việt Nam đã từng bước thể chế hóa và triển khai tương đối đồng bộ các chính sách trong lĩnh vực này.

Đến năm 2025, Quốc hội tiếp tục ban hành Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Qua đó, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường các biện pháp quản lý, hỗ trợ phát triển dịch vụ năng lượng, nâng cao năng lực chuyên môn cho kiểm toán viên năng lượng và người quản lý năng lượng. Đồng thời, giao Bộ Công Thương tiếp tục quy định, hướng dẫn cụ thể đối với các nội dung liên quan đến kiểm toán năng lượng và mô hình quản lý năng lượng.

Đối với hoạt động kiểm toán năng lượng, Thông tư số 25/2020/TT-BCT đã quy định về trình tự, thủ tục thực hiện và nội dung báo cáo kiểm toán năng lượng. Đây là một công cụ quan trọng giúp các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm đánh giá hiện trạng tiêu thụ năng lượng, nhận diện tiềm năng tiết kiệm năng lượng và đề xuất giải pháp cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng. 

Cùng với đó, việc xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng, đặc biệt theo định hướng của tiêu chuẩn ISO 50001, ngày càng được nhìn nhận như một giải pháp quản trị nền tảng, giúp doanh nghiệp duy trì cải tiến liên tục, tăng cường kiểm soát dữ liệu, nâng cao hiệu quả vận hành và tạo tiền đề cho chuyển đổi xanh trong sản xuất công nghiệp.

Chuẩn hóa để nâng cao chất lượng dịch vụ

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song theo đánh giá của các cơ quan quản lý, thực tiễn triển khai hoạt động kiểm toán năng lượng và tư vấn hệ thống quản lý năng lượng vẫn còn tồn tại không ít hạn chế.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang thẳng thắn nhìn nhận: “Năng lực chuyên môn, nhân sự và trang thiết bị giữa các đơn vị còn có sự chênh lệch đáng kể. Điều đó đặt ra yêu cầu cần có một chuẩn tham chiếu rõ ràng hơn về phạm vi công việc, mức độ huy động nguồn lực và yêu cầu đối với chất lượng đầu ra của dịch vụ”.

Chính vì vậy, việc xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật cho hai hoạt động này là rất cần thiết. Về phương diện quản lý nhà nước, định mức là căn cứ để xây dựng giá, đơn giá dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước; phục vụ công tác lập dự toán, giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ có sử dụng ngân sách theo đúng quy định. Về phương diện chuyên môn, định mức còn là cơ sở để chuẩn hóa nội dung công việc, xác định mức hao phí lao động, máy móc thiết bị và vật tư cần thiết, từ đó góp phần bảo đảm tính đúng, tính đủ, tính minh bạch và khả năng áp dụng trong thực tiễn. Đặc biệt, định mức kinh tế - kỹ thuật sẽ là cơ sở giúp các địa phương thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Trong quá trình xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật cho hoạt động kiểm toán năng lượng, xây dựng mô hình quản lý năng lượng, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công đã nhận được sự hỗ trợ tích cực của Chương trình Đối tác Năng lượng Việt Nam - Đan Mạch giai đoạn 2020-2025 (DEPP3). Chương trình DEPP3 đã hỗ trợ trong việc rà soát kinh nghiệm quốc tế, nghiên cứu đề xuất định mức kinh tế - kỹ thuật cho dịch vụ kiểm toán năng lượng và hệ thống quản lý năng lượng, đồng thời cung cấp các hướng dẫn kiểm toán năng lượng chất lượng cao và tài liệu kỹ thuật chuyên sâu trong khuôn khổ Chương trình thỏa thuận tự nguyện (VAS). Đây là những đầu vào rất có giá trị, giúp tăng cường cơ sở thực tiễn và cơ sở chuyên môn cho quá trình xây dựng dự thảo định mức hiện nay.

Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công đánh giá: “Hội thảo ngày hôm nay có ý nghĩa quan trọng, làm cơ sở để chúng tôi hoàn thiện các quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật cho hoạt động kiểm toán năng lượng, xây dựng mô hình quản lý năng lượng. Vì vậy, tôi đề nghị các đại biểu tập trung góp ý vào một số nhóm vấn đề trọng tâm, như: sự phù hợp của phạm vi công việc và cấu trúc định mức; quy mô và mức tiêu thụ năng lượng của các cơ sở sử dụng năng lượng; tính đầy đủ của các cấu phần lao động, thiết bị, vật tư; yêu cầu đối với chất lượng sản phẩm đầu ra; cũng như các điều kiện để định mức có thể được triển khai hiệu quả trong thực tiễn quản lý nhà nước và trong hoạt động cung cấp dịch vụ. Những ý kiến cụ thể, thẳng thắn xuất phát từ kinh nghiệm thực tế của quý vị sẽ là cơ sở để chúng tôi chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Thông tư quy định định mức kinh tế - kỹ thuật trong hoạt động kiểm toán năng lượng và xây dựng mô hình quản lý năng lượng”.

Việc sớm hoàn thiện và ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật cho hoạt động tư vấn hiệu quả năng lượng không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững của Việt Nam trong giai đoạn tới.