Hà Tĩnh tăng tốc điện mặt trời mái nhà theo Nghị quyết số 70-NQ/TW

Biến khó khăn thành lợi thế

Hà Tĩnh được ví như một trong những “chảo lửa” của khu vực Bắc Trung Bộ, trong những ngày giữa tháng 7, nắng như đổ lửa với gió Lào bỏng rát, con đường từ phường Thành Sen sang Can Lộc, Nghi Lộc rồi Đức Thọ điều mà chúng tôi bắt gặp là những mái nhà xưởng, hộ gia đình được phủ kín bởi những tấm pin năng lượng mặt trời. Cái nắng chói chang đó đã nói lên sự khắc nghiệt của thiên nhiên nhưng giờ đây nó đã trở thành một lợi thế để Hà Tĩnh phát triển năng lượng sạch.

Tại thôn Phúc Sơn, xã Can Lộc, chúng tôi vào thăm mô hình điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ điện (BESS) của gia đình chị Nguyễn Thị Huyền. Là hộ kinh doanh cà phê, giải khát, trung bình mỗi tháng gia đình chị Huyền phải chi trả khoảng 6,5 triệu đồng tiền điện, từ đầu năm 2025 gia đình chị đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 6 kWp kết hợp hệ thống pin lưu trữ (BESS).

"Với cường độ nắng nóng gay gắt, thời gian nắng trong ngày dài, hệ thống đã đáp ứng gần 80% nhu cầu sử dụng điện của gia đình, giúp gia đình tiết kiệm bình quân khoảng 4 triệu đồng tiền điện mỗi tháng", chị Nguyễn Thị Huyền chia sẻ.

Theo tính toán của gia đình chị Huyền, với mức tiết kiệm hiện nay, hệ thống có thể hoàn vốn sau khoảng 5 năm. Quan trọng hơn, việc sử dụng điện mặt trời đã giúp gia đình chị Huyền thay đổi thói quen dùng điện, ưu tiên vận hành các thiết bị công suất lớn vào ban ngày để tận dụng tối đa nguồn năng lượng tại chỗ.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Phan Văn Nhân, Tổ trưởng Tổ Kinh doanh -Tổng hợp, Điện lực Can Lộc thuộc Công ty Điện lực Hà Tĩnh cho biết, đến hết tháng 6/2026, Điện lực Can Lộc đã phát triển được 36 khách hàng điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt gần 2.300 kWp, trong đó riêng khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ là gần 300 kWp.

“Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP, sau khi có hiệu lực Điện lực Can Lộc đặt mục tiêu đến hết năm 2026 phát triển lũy kế thêm 300 kWp theo cơ chế mới”, ông Nhân chia sẻ.

Theo ông Nhân, cùng với phát triển điện mặt trời mái nhà, công tác tuyên truyền sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả luôn được Điện lực Can Lộc thực hiện thường xuyên. Hằng tháng, đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương vừa kiểm tra, vừa tuyên truyền trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp; đồng thời đẩy mạnh truyền thông trên hệ thống phát thanh cơ sở nhằm nâng cao nhận thức về sử dụng điện an toàn, tiết kiệm đặc biệt là Nghị định 243/2026/NĐ-CP. Theo  ông Nhân, doanh nghiệp và người dân rất đồng tình với chính sách mới của Chính phủ và Bộ Công Thương và mong muốn các cơ quan liên quan sớm có hỗ trợ về thủ tục hồ sơ cho doanh nghiệp, chính sách, cơ chế tài chính cho người dân trong phát triển điện mặt trời mái nhà theo hình thức cho vay ưu đãi...

Ông Nhân cho biết, hiện Điện lực Can Lộc đang hỗ trợ tối đa người dân trong việc hoàn thiện hồ sơ, hướng dẫn từng bước để rút ngắn thời gian triển khai. Tuy nhiên Hà Tĩnh là tỉnh còn khó khăn về kinh tế, đơn cử như ở xã Can Lộc, kinh tế chủ yếu sản xuất nông nghiệp, do vậy nhiều hộ dân rất muốn đầu tư nhưng chưa đủ khả năng tài chính.

“Thời gian tới, Điện lực Can Lộc sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp và người dân tiếp cận các chính sách mới, khuyến khích đầu tư hệ thống điện mặt trời tự sản, tự tiêu”, ông Nhân chia sẻ.

Từng mái nhà góp sức hiện thực hóa mục tiêu Nghị quyết 70-NQ/TW

Cũng như ở Can Lộc, tại các xã, phường của Hà Tĩnh như: Nam Hồng Lĩnh, Nghi Lộc, Đức Thọ... nhiều doanh nghiệp và hộ dân ở đây đã chủ động lắp hệ thống điện mặt trời kết hợp hệ thống lưu trữ.

Bà Đào Thị Phương, Trưởng phòng Hành chính - Nhân sự, Công ty Cổ phần Sợi Nghệ Tĩnh cho biết, là doanh nghiệp chuyên sản xuất sợi cotton xuất khẩu với sản lượng sản xuất tương đương khoảng 10.000 - 11.000 tấn sản phẩm/năm, sản lượng điện tiêu thụ mỗi năm của công ty đạt khoảng 7 triệu kWh.

Với đặc thù sản xuất tiêu thụ điện liên tục, doanh nghiệp xác định tiết kiệm điện không chỉ là yêu cầu thực hiện chủ trương của Nhà nước mà còn là giải pháp giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh. Vì vậy, công ty đã chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất theo từng khung giờ, chuyển một phần phụ tải sang giờ thấp điểm, đồng thời đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 4 MWp, đáp ứng khoảng 30% nhu cầu điện phục vụ sản xuất.

Theo bà Phương, hệ thống được triển khai từ năm 2025 và đã hoàn thành lắp đặt, dự kiến sau khi đi vào hoạt động, hệ thống sẽ giúp doanh nghiệp giảm lượng điện mua từ lưới điện quốc gia, tiết kiệm chi phí sản xuất và từng bước thực hiện mục tiêu phát triển xanh.

Chia sẻ thêm với phóng viên, ông Hoàng Xuân Cần, Tổ phó Tổ Kinh doanh - Tổng hợp, Điện lực Đức Thọ, Công ty Điện lực Hà Tĩnh cho biết, thời tiết nắng nóng kéo dài đang tạo áp lực rất lớn đối với công tác cung ứng điện cũng như lực lượng công nhân ngành điện trên địa bàn. Để bảo đảm cấp điện an toàn, ổn định cho người dân và doanh nghiệp, bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, đầu tư xây dựng, sửa chữa nâng cấp hệ thống lưới điện thì việc phát triển điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ (BESS) cũng đã được đơn vị quan tâm và tăng cường tuyên truyền đến các hộ dân và doanh nghiệp.

Theo ông Cần, Điện lực Đức Thọ thường xuyên lồng ghép tuyên truyền tiết kiệm điện, phát triển điện mặt trời mái nhà trong các đợt kiểm tra sử dụng điện, phát tờ rơi, phát thông điệp trên hệ thống truyền thanh cơ sở và trực tiếp hướng dẫn khách hàng. Nhờ duy trì thường xuyên công tác tuyên truyền, ý thức sử dụng điện tiết kiệm của người dân và doanh nghiệp đã được nâng lên, góp phần giảm đáng kể áp lực vận hành lưới điện trong các đợt nắng nóng cao điểm.

Đối với phát triển điện mặt trời mái nhà, từ đầu năm 2026 đến nay, thông qua công tác tuyên truyền, vận động, trên địa bàn Đức Thọ đã có hơn 100 hộ dân, cơ quan và tổ chức lắp đặt hệ thống điện mặt trời tự sản, tự tiêu, với tổng công suất trên 2.500 kWp, hiện nhiều cơ sở dịch vụ, nhà hàng, hộ kinh doanh, doanh nghiệp đang tiếp tục tìm hiểu các chính sách mới về điện mặt trời để tiến hành lắp đặt trong thời gian tới.

Được biết để mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ phát triển đúng hướng, Công ty Điện lực Hà Tĩnh đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn khách hàng tiếp cận các chủ trương, chính sách mới; đồng thời hỗ trợ về kỹ thuật, thủ tục đấu nối và vận hành hệ thống theo đúng quy định.

Đến nay, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh có 791 khách hàng phát triển điện mặt trời mái nhà, với tổng công suất lắp đặt đạt 161,4 MWp. Trong đó, mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ đã thu hút 314 khách hàng tham gia, tổng công suất đạt 13,6 MW, ghi nhận mức tăng trưởng tích cực so với năm 2025.

Con số 161,4 MWp không phải quá lớn nhưng đối với một địa phương còn nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế, người dân chủ yếu làm nông nghiệp thì kết quả này cho thấy sự thay đổi trong tư duy của người dân - nhiều người không còn coi điện mặt trời đơn thuần là một khoản đầu tư, mà là cách để chủ động nguồn điện trong những ngày nắng nóng, giảm chi phí vận hành và chung tay thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng sạch, đảm bảo an ninh năng lượng mà Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra.