Gỡ điểm nghẽn cho kinh tế tư nhân từ những cam kết hành động

Từ những trăn trở của doanh nghiệp

Diễn đàn Kinh tế tư nhân – vòng đối thoại địa phương tổ chức tại Nghệ An trở thành không gian đối thoại cởi mở giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp. Không còn những câu chuyện mang tính khái quát, các doanh nghiệp đã đi thẳng vào những vấn đề đang tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư và năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân. Các vấn đề liên quan đến Sở Tài chính nhận được nhiều câu hỏi. 

Một trong những nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm là sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình giải quyết thủ tục đầu tư. Theo phản ánh từ thực tiễn triển khai dự án, điểm nghẽn hiện nay không nằm ở một thủ tục riêng lẻ mà nằm ở sự liên thông giữa hàng loạt thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy và các thủ tục có liên quan.

Doanh nghiệp cho rằng, để tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư trong các kế hoạch dài hạn, cần nghiên cứu xây dựng cơ chế “một đầu mối - một quy trình - một dữ liệu - một trách nhiệm theo dõi” đối với các hồ sơ liên ngành. Đây không chỉ là yêu cầu về cải cách thủ tục hành chính mà còn là mong muốn xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, dễ dự báo và giảm thiểu các chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp cũng đặt vấn đề về hiệu quả của các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp hiện nay. Theo nhiều ý kiến, chính sách hỗ trợ không thiếu nhưng việc tiếp cận vẫn còn khó khăn, hiệu quả mang lại chưa thực sự rõ nét và chưa đáp ứng đúng nhu cầu của từng nhóm doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp đề xuất tỉnh chuyển từ phương thức hỗ trợ phân tán sang các chương trình hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm, có tiêu chí rõ ràng và có thể đo lường được hiệu quả đầu ra. Những lĩnh vực được doanh nghiệp quan tâm nhất gồm nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận vốn, đổi mới công nghệ, tham gia chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.

Những câu hỏi được đặt ra tại Diễn đàn kinh tế tư nhân không chỉ phản ánh những khó khăn trước mắt mà còn thể hiện khát vọng phát triển của cộng đồng doanh nghiệp tư nhân trong giai đoạn mới.

Những giải pháp cụ thể từ cơ quan quản lý

Trả lời các vấn đề doanh nghiệp nêu ra, đại diện Sở Tài chính tỉnh Nghệ An đã đưa ra nhiều giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện cơ chế hỗ trợ và đồng hành cùng doanh nghiệp. Theo lãnh đạo Sở Tài chính, hiện nay Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Nghệ An đang là đầu mối hướng dẫn, tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính cho các tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh.

Đối với lĩnh vực đầu tư, tỉnh đã xây dựng và vận hành phần mềm quản lý dự án đầu tư ngoài ngân sách. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số công tác quản lý đầu tư.

Phần mềm này cho phép theo dõi toàn bộ quá trình thực hiện các thủ tục pháp lý của dự án, từ chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, quy hoạch xây dựng, bảo vệ môi trường, thiết kế cơ sở, thiết kế bản vẽ thi công, cấp giấy phép khai thác khoáng sản, thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, giao đất hoặc cho thuê đất, phòng cháy chữa cháy cho đến cấp giấy phép xây dựng.

Không chỉ quản lý hồ sơ, hệ thống còn theo dõi tiến độ triển khai dự án, cảnh báo các trường hợp chậm tiến độ, hỗ trợ công tác giám sát, đánh giá đầu tư và tiếp nhận báo cáo hoạt động đầu tư của các nhà đầu tư theo quy định.

Đánh giá cao những góp ý mang tính hiến kế của cộng đồng doanh nghiệp, Sở Tài chính cho biết sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh hoàn thiện cơ chế liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính theo đúng tinh thần “một đầu mối - một quy trình - một dữ liệu - một trách nhiệm theo dõi”.

Theo đó, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh sẽ được tăng cường vai trò là đầu mối tiếp nhận hồ sơ duy nhất. Toàn bộ hồ sơ liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường và phòng cháy chữa cháy sẽ được số hóa ngay khi tiếp nhận. Hệ thống công nghệ thông tin sẽ tự động phân luồng và chuyển hồ sơ đến các cơ quan chuyên môn để xử lý.

Một trong những nội dung được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là việc hoàn thiện kho dữ liệu dùng chung của tỉnh. Khi hệ thống dữ liệu được kết nối đồng bộ giữa các ngành, doanh nghiệp chỉ cần nộp một loại giấy tờ pháp lý một lần duy nhất. Các cơ quan nhà nước sẽ chủ động khai thác thông tin trên hệ thống thay vì yêu cầu doanh nghiệp bổ sung nhiều lần như trước đây.

Theo Sở Tài chính, đây là giải pháp quan trọng nhằm giảm thời gian xử lý hồ sơ, giảm việc luân chuyển văn bản và hạn chế tình trạng chồng chéo trong quá trình giải quyết thủ tục. Đối với các kiến nghị của doanh nghiệp, Sở Tài chính sẽ tiếp tục thực hiện vai trò đầu mối tổng hợp, phân loại theo từng nhóm vấn đề để tham mưu UBND tỉnh giao các cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Đáng chú ý, mỗi kiến nghị hoặc thủ tục liên ngành sẽ được cấp một mã hồ sơ định danh gắn QR code. Thông qua mã định danh này, doanh nghiệp có thể tra cứu tiến độ xử lý trực tuyến 24/7. Hệ thống cũng sẽ tự động gửi thông báo qua tin nhắn hoặc email khi hoàn thành từng công đoạn.

Không chỉ dừng lại ở việc xử lý, kết quả giải quyết các kiến nghị cũng sẽ được công khai thông qua các chương trình đối thoại doanh nghiệp định kỳ, các hội nghị chuyên đề và các kênh hỗ trợ doanh nghiệp của tỉnh. Để bảo đảm tính khả thi của các giải pháp, Sở Tài chính cho biết sẽ tham mưu bố trí nguồn kinh phí phù hợp để nâng cấp hạ tầng số, hoàn thiện kiến trúc chuyển đổi số liên thông giữa các ngành, tạo nền tảng cho quá trình cải cách thủ tục hành chính trong thời gian tới.

Lấy hiệu quả phát triển của doanh nghiệp làm thước đo

Nếu câu chuyện cải cách thủ tục hành chính là điều kiện cần thì việc nâng cao chất lượng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp được xem là điều kiện đủ để thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Theo đánh giá của Sở Tài chính Nghệ An, thời gian qua tỉnh đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp về đào tạo, tư vấn, nâng cao năng lực quản trị, phát triển nguồn nhân lực, xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại và chuyển đổi số. Các chương trình này đã góp phần nâng cao nhận thức, năng lực điều hành và khả năng thích ứng của một bộ phận doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy phạm vi thụ hưởng và mức độ lan tỏa của một số chính sách vẫn còn hạn chế. Số lượng doanh nghiệp tham gia các chương trình hỗ trợ còn chiếm tỷ lệ chưa cao so với tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Một số chính sách chưa thực sự phù hợp với nhu cầu của từng nhóm doanh nghiệp hoặc chưa tạo được tác động rõ nét đối với năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi giá trị.

Đặc biệt, việc đánh giá hiệu quả chính sách hiện nay vẫn chủ yếu dựa vào các chỉ tiêu đầu vào như số lượng chương trình được tổ chức hay số doanh nghiệp được hỗ trợ, trong khi hiệu quả thực tế đối với hoạt động sản xuất kinh doanh sau hỗ trợ chưa được đo lường đầy đủ.

Trước thực tế đó, Sở Tài chính cho biết sẽ tham mưu UBND tỉnh đổi mới mạnh mẽ cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng lấy kết quả phát triển của doanh nghiệp làm thước đo chủ yếu. Một trong những định hướng quan trọng là cơ cấu lại nguồn lực hỗ trợ theo hướng tập trung hơn. Thay vì các chương trình nhỏ lẻ, nguồn lực sẽ được tập trung vào 5 trụ cột gồm nâng chuẩn quản trị, tiếp cận vốn, đổi mới công nghệ, tham gia chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.

Cùng với đó là xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả đầu ra (KPIs). Các tiêu chí đánh giá sẽ không dừng lại ở việc đã hỗ trợ bao nhiêu doanh nghiệp mà tập trung vào những kết quả cụ thể như tăng trưởng doanh thu, số lượng việc làm mới được tạo ra, tỷ lệ ứng dụng công nghệ thành công hay số lượng hợp đồng được ký kết sau khi tham gia chuỗi cung ứng. Theo định hướng này, những chính sách không đạt mục tiêu đầu ra sẽ được rà soát, điều chỉnh hoặc chấm dứt để bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Sở Tài chính cũng xác định việc đơn giản hóa thủ tục tiếp cận chính sách là yêu cầu cấp thiết. Các quy trình sẽ tiếp tục được số hóa, công khai và minh bạch để doanh nghiệp có thể đăng ký, theo dõi và tiếp cận chính sách thuận lợi hơn.

Đặc biệt, các chính sách hỗ trợ sẽ được kết nối chặt chẽ với mục tiêu phát triển khu vực kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 198 của Quốc hội, hướng tới xây dựng khu vực kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Những nội dung trao đổi tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân - vòng đối thoại địa phương tổ chức tại Nghệ An cho thấy quyết tâm của tỉnh trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp. Từ cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số đến đổi mới cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, các giải pháp được đưa ra không chỉ dừng ở cam kết mà đã xác định rõ lộ trình, trách nhiệm thực hiện. Đây được kỳ vọng sẽ là những bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo thêm động lực cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.