Đổi mới mô hình tăng trưởng để thoát “bẫy” thu nhập trung bình

Đó là thông tin được đưa ra tại Đối thoại chuyên đề: “Đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế: Thoát bẫy thu nhập trung bình và bứt phá” diễn ra ngày 4/12 theo hình thức trực tuyến.

Việt Nam chịu tác động của kinh tế thế giới

Theo các chuyên gia kinh tế, kinh tế thế giới trong 3 thập kỷ qua liên tục đối mặt với những cuộc khủng hoảng, cụ thể là cuộc khủng hoảng tài chính châu Á vào năm 1997, tiếp theo đó là khủng hoảng tài chính thế giới vào năm 2007-2008 hiện nay là khủng hoảng bởi dịch Covid-19 diễn ra vào cuối năm 2019 đã tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế toàn thế giới.

Đổi mới mô hình tăng trưởng để thoát “bẫy” thu nhập trung bình
Dịch Covid-19 tác động đến nền kinh tế toàn cầu

Chuyên gia kinh tế Đặng Kim Sơn cho rằng, có một điểm chung là, khi khủng hoảng xảy ra, đa số các quốc gia trên thế giới đều thực hiện các giải pháp nới lỏng tiền tệ, tài khoá, nhằm hỗ trợ các thành phần kinh tế phát triển. Do đó, sẽ kéo theo nhiều vấn đề như lạm phát gia tăng, nợ công và dòng tiền chảy ra khỏi lĩnh vực kinh tế thực, đi vào các lĩnh vực bất động sản, chứng khoán…

Một vấn đề nữa là, sau khủng hoảng kinh tế, các quốc gia dù tìm mọi cách để khôi phục lại nền kinh tế, “nhưng lần hồi phục sau bao giờ cũng kéo dài hơn lần trước và tăng trưởng kinh tế lần sau cũng thấp hơn lần trước” – TS Đặng Kim Sơn nhấn mạnh và cho biết thêm, với khủng hoảng do Covid-19 gây ra lần này, nếu chúng ta không có những giải pháp xử lý “đến nơi đến chốn” thì sẽ lặp lại những vấn đề tương tự, ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Ông Đặng Đức Anh – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) – nhận định: Trước Covid-19 diễn ra, nền kinh tế thế giới đã có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại và đại dịch Covid-19 xuất hiện đã làm trầm trọng hơn quá trình này, khiến nền kinh tế thế giới trong ngắn hạn đứng trước những khó khăn và nhiều bất định hơn.

Với Việt Nam, các chuyên gia kinh tế cũng đánh giá, đại dịch Covid-19 tác động rất lớn đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, khiến tăng trưởng kinh tế trong nước đứng trước những rủi ro và thách thức rất lớn.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Sỹ Dũng – nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội – cho rằng: Nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, nên sẽ ảnh hưởng và chịu tác động mạnh mẽ bởi nền kinh tế thế giới. Ngay trong bối cảnh hiện tại, những tác động của nền kinh tế thế giới cũng đã và đang tác động đến Việt Nam, điển hình như giá cả nguyên, nhiên vật liệu tăng, khiến giá đầu vào tăng, tuy nhiên chúng ta lại chưa thể tăng giá hàng hoá, điều này đang tạo ra những áp lực rất lớn cho nền kinh tế.

Bên cạnh những áp lực đến từ Covid-19, nền kinh tế thế giới cũng đang đối mặt với nhiều thay đổi. Cụ thểm trước đại dịch, công xưởng toàn cầu chỉ tập trung vào một số quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và một số quốc gia Đông Nam Á, nhưng dịch Covid-19 đã khiến kinh tế toàn cầu cần phải đa dạng nguồn cung, thay vì tập trung vào một số thị trường, do đó họ sẽ chuyển dịch chuỗi giá trị toàn cầu về gần hơn với thị trường tiêu thụ, thậm chí có thể đặt sản xuất và tiêu thụ cùng với một thị trường, điều này sẽ ảnh hưởng đến chiến lược thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Bên cạnh đó, xu hướng bảo hộ đầu tư có thể gia tăng ở nhiều quốc gia, nhằm đảm bảo việc làm cho nguời lao động…

Đổi mới mô hình tăng trưởng để thoát “bẫy” thu nhập trung bình
Ưu tiên phát triển kinh tế tư nhân trong nước

Nguy cơ “sập” bẫy thu nhập trung bình thấp

Với những phân tích trên, các chuyên gia kinh tế cho biết: Nếu không có những phản ứng kịp thời để vượt qua rủi ro, thách thức hiện có và thách thức trong xu hướng mới của nền kinh tế toàn cầu, Việt Nam có thể rơi vào bẫy thu nhập trung bình thấp. Theo đó, để tránh bẫy thu nhập trung bình thấp và tiến lên nước có thu nhập cao, vấn đề đổi mới mô hình tăng trưởng cần được ưu tiên hàng đầu.

Trên thực tế, văn kiện Đại hội XIII của Đảng cũng xác định, cần đổi mới mô hình tăng trưởng. Trong đó, mô hình tăng trưởng mới cần chú trọng đến nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh phải dựa trên tiến bộ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhất là việc ứng dụng các thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; nhân lực chất lượng cao; sử dụng hợp lý, tiết kiệm, có hiệu quả các nhuồn lực; cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo; tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu lại nền kinh tế, công nghiệp, nông nghiệp theo hướng tập trung phát triển các lĩnh vực, sản phẩm có tiềm năng, lợi thế, có công nghệ cao, sức cạnh tranh và giá trị tăng cao…

Đồng ý với quan điểm cần đổi mới mô hình tăng trưởng, nhưng TS Đặng Kim Sơn cho rằng, cần tập trung vào 2 điểm chính, thứ nhất đó là phát triển khoa học công nghệ và nhanh chóng xây dựng nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo trong tương lai và thứ 2 là, phân bổ hiệu quả nguồn lực hiện có, bằng cách cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc.

Trong đó, về phân bổ nguồn lực, theo ông Đặng Kim Sơn, Việt Nam cần phát triển dựa trên lợi thế của đất nước và lợi thế từng vùng, miền. Theo đó, chúng ta phải chuyển cách làm hiện nay là, tất cả các địa phương tập trung ưu tiên đầu tư, phát triển vào ngành công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo thì chỉ nên để một số địa phương có lợi thế về lĩnh vực này phát triển. Còn lại, những địa phương như Đồng bằng sông Cửu Long; Tây Nguyên thì ưu tiên phát triển nông nghiệp hiện đại, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sản xuất lớn để tận dụng, phát huy tốt nhất lợi thế của vùng, miền.

Cùng với đó, các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, Việt nam cũng cần tập trung phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong nước. Muốn làm được như vậy, cần tập trung tháo gỡ khó khăn, tạo những điều kiện thuận lợi hơn nữa để khu vưc này phát triển, đóng góp vào tăng trưởng và phục hồi kinh tế.

Nguyễn Hoà

Tin mới nhất

Thực thi minh bạch, hiệu quả gói hỗ trợ kinh tế 350 nghìn tỷ đồng

Thực thi minh bạch, hiệu quả gói hỗ trợ kinh tế 350 nghìn tỷ đồng

Với gói chính sách tài khóa, tiền tệ lớn nhất từ trước tới nay, gần 350 nghìn tỷ đồng sẽ là "lực đẩy" quan trọng để thúc đẩy đạt được mục tiêu tăng trưởng bình quân 6,5-7%/năm trong giai đoạn 2021-2025. Tuy nhiên, điều cần thiết chính là kế hoạch hành động cụ thể để thực thi hiệu quả, hiện thực hóa các mục tiêu đề ra.
Năm 2022: Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng GDP từ 6-6,5%

Năm 2022: Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng GDP từ 6-6,5%

Tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam trong năm 2021 đạt 2,58%, dù thấp hơn mức tăng trưởng năm 2020 với 2,91%, nhưng vẫn được đánh giá là mức tăng trưởng khá trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, tác động nặng nề đến nền kinh tế-xã hội. Dự báo, năm 2022 Việt Nam hoàn toàn có niềm tin để đạt mức tăng trưởng GDP từ 6-6,5%.
Niềm tin khởi sắc cho kinh tế Việt Nam năm 2022

Niềm tin khởi sắc cho kinh tế Việt Nam năm 2022

2021 là một năm nhiều tiếc nuối với nền kinh tế Việt Nam do những tác động bất lợi từ dịch Covid-19, nhưng các chuyên gia kinh tế vẫn cho rằng, bức tranh kinh tế nước ta vẫn còn những điểm sáng để có thể kỳ vọng vào một năm mới, một giai đoạn mới tươi sáng hơn, thành công hơn.
Tái cơ cấu nền kinh tế 2021-2025: Nâng cao chất lượng phát triển doanh nghiệp

Tái cơ cấu nền kinh tế 2021-2025: Nâng cao chất lượng phát triển doanh nghiệp

Số lượng, chất lượng, cấu trúc, năng suất… trong bức tranh doanh nghiệp (DN) Việt Nam còn rất nhiều bất cập. Thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 cần có các giải pháp và chính sách để cải thiện cả về số lượng và chất lượng phát triển DN tại Việt Nam.
Logistics Việt Nam: Làm gì để có tên trên bản đồ thế giới?

Logistics Việt Nam: Làm gì để có tên trên bản đồ thế giới?

Logistics hiện là một trong những ngành tăng trưởng nhanh và ổn định nhất của Việt Nam, với mức tăng trung bình 14 - 16% mỗi năm và đóng góp vào GDP từ 4 - 5%. Hiện cả nước có khoảng 30.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này trong đó có khoảng 5.000 doanh nghiệp hoạt động chuyên nghiệp.

Tin cùng chuyên mục

Toà nhà, chung cư cao tầng: Cần thực hiện nghiêm quy định phòng cháy chữa cháy

Toà nhà, chung cư cao tầng: Cần thực hiện nghiêm quy định phòng cháy chữa cháy

Để đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân tại các khu đô thị, thời gian qua, trên cả nước đã có hàng nghìn toà nhà chung cư cao tầng ra đời. Tuy nhiên vấn đề phòng cháy, chữa cháy (PCCC) vẫn chưa được sự quan tâm đúng mức dẫn đến nhiều vụ cháy nổ xảy ra, gây thiệt hại về người và tài sản.
Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển nền kinh tế số

Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển nền kinh tế số

Mặc dù bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19, nhưng kinh tế số của Việt Nam trong năm 2021 dự kiến đạt 21 tỷ USD, tăng 31% so với năm 2020.
Mekong Connect 2021: Phục hồi kinh tế và liên kết phát triển trong bình thường mới

Mekong Connect 2021: Phục hồi kinh tế và liên kết phát triển trong bình thường mới

Mekong Connect 2021 - Diễn đàn “Liên kết phát triển TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành Đồng bằng sông Cửu Long 2021” sẽ chính thức khai mạc vào ngày 17/12/2021 tới đây, tại TP. Hồ Chí Minh.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Nội lực là cơ bản cho phục hồi và phát triển

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Nội lực là cơ bản cho phục hồi và phát triển

Mô hình tăng trưởng chưa dựa nhiều trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng còn chậm sẽ là trở ngại lớn cho đà phục hồi sau đại dịch. Và dù trong quá trình hồi phục hay phát triển thì nội lực luôn là cơ bản.
Tập trung các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô

Tập trung các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô

Bức tranh kinh tế tháng 11 bên cạnh những điểm sáng liên quan đến xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài thì vẫn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro, theo đó, để hạn chế rủi ro cho quá trình phục hồi kinh tế, vấn đề kiểm soát dịch bệnh và các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô cần được tập trung thực hiện.
Chương trình phục hồi kinh tế dự kiến kéo dài 2 năm

Chương trình phục hồi kinh tế dự kiến kéo dài 2 năm

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương, Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội dự kiến sẽ được trình Quốc hội tại phiên họp bổ sung vào thời điểm cuối năm 2021. Chương trình có thời gian thực hiện kéo dài khoảng 2 năm (2022-2023) và tập trung vào 5 nhóm giải pháp.
Chính sách tài khóa và kinh nghiệm phục hồi kinh tế từ thế giới

Chính sách tài khóa và kinh nghiệm phục hồi kinh tế từ thế giới

Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam phục hồi chậm so với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới, có thể do chúng ta còn tồn tại cả vấn đề cấu trúc chứ không đơn thuần chỉ là "tai nạn" y tế. Đó là thông tin được đưa ra tại Tọa đàm Dẫn mạch phục hồi – Tăng trưởng kinh tế tổ chức sáng nay (30/11) theo hình thức trực tuyến.
Điều chỉnh nguồn cần tính đến bài toán giá và đảm bảo an ninh cung cấp điện

Điều chỉnh nguồn cần tính đến bài toán giá và đảm bảo an ninh cung cấp điện

Theo nhiều ý kiến cho rằng, để Việt Nam hiện thực hóa được mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, cần các giải pháp tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo vào hệ thống lưới điện Việt Nam và cắt giảm các nguồn gây phát thải. Tuy nhiên, theo ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh, việc điều chỉnh cơ cấu nguồn điện cần tính toán đến bài toán giá điện và đảm bảo hệ thống an ninh cung ứng điện.
Phát triển điện gió tại Việt Nam cần tính đến nhiều yếu tố tổng thể

Phát triển điện gió tại Việt Nam cần tính đến nhiều yếu tố tổng thể

Mới đây, công ty tư vấn McKinsey đã công bố báo cáo về năng lượng gió tại Việt Nam, trong đó đưa ra một số khuyến nghị nhằm phát triển nguồn điện này để phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải khí cacbon. Để rõ hơn về một số lợi ích cũng như kinh nghiệm quốc tế về lĩnh vực điện gió, lãnh đạo(*) McKinsey đã có những trao đổi với phóng viên xung quanh vấn đề này.
Để mía đường không đắng: Cần cơ cấu lại ngành và từng doanh nghiệp đường

Để mía đường không đắng: Cần cơ cấu lại ngành và từng doanh nghiệp đường

Đề cập đến một số vấn đề của ngành mía đường hiện nay và các giải pháp tháo gỡ, tại Hội thảo “Để mía không đắng”, tổ chức mới đây, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đã đưa ra khuyến nghị nêu trên.
Kinh tế tuần hoàn: Hợp tác nhiều bên để thúc đẩy

Kinh tế tuần hoàn: Hợp tác nhiều bên để thúc đẩy

Không chỉ đưa ra khuyến nghị nêu trên, nhiều bên có liên quan đã và đang nỗ lực trong việc kết nối, phổ biến, hợp tác để hỗ trợ, thúc đẩy và lan tỏa phát triển hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn (KTTH) tại Việt Nam.
Tập trung cải cách thể chế để phục hồi tăng trưởng kinh tế

Tập trung cải cách thể chế để phục hồi tăng trưởng kinh tế

Đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị tham vấn cao cấp Cải cách hướng tới phát triển bền vững và hội nhập kinh tế quốc tế: Trọng tâm và lộ trình đến năm 2025, do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) và Chương trình Australia hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam (Aus4Reform) tổ chức sáng nay (29/10).
Phát triển tài chính số: Mở và quản không nên thái quá

Phát triển tài chính số: Mở và quản không nên thái quá

Phát triển tài chính số là xu thể khó có thể đảo ngược. Vấn đề là, làm thế nào để thúc đẩy tài chính số phát triển mạnh, nhưng vẫn có thể quản lý tốt, đó là bài toán về hoạch định chính sách cần phải quan tâm.
VEPR tiếp tục hạ dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam

VEPR tiếp tục hạ dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam

Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) vừa công bố 2 kịch bản tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2021, theo đó, ở kịch bản xấu, Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng từ 1,0-1,5% và kịch bản tốt, có thể đạt từ 2,0-2,5%. Thấp hơn rất nhiều so với dự báo tăng trưởng được tổ chức này đưa ra hồi tháng 7/2021, tuy nhiên, để đạt được mức 2,0-2,5% vẫn là một thách thức không nhỏ.
Nâng cao năng lực của khu vực kinh tế tư nhân

Nâng cao năng lực của khu vực kinh tế tư nhân

Báo cáo “Nâng cao năng lực của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam trong giai đoạn mới” được Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) công bố cho thấy, quy mô và số lượng khu vực kinh tế tư nhân đã được cải thiện trong thời gian qua. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh của khu vực này vẫn còn thấp và chậm được cải thiện.
Khắc phục “rào cản” để kinh tế số phát triển

Khắc phục “rào cản” để kinh tế số phát triển

Có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển, nhưng kinh tế số (KTS) vẫn đối mặt với những “rào cản” cần được khắc phục trong thời gian tới. Đó là thông tin được đưa ra tại Hội thảo “Tiềm năng KTS Việt Nam” vừa được Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) - Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Tập đoàn Google tổ chức vào chiều 18/10.
Dự báo 2 kịch bản tăng trưởng GDP năm 2021

Dự báo 2 kịch bản tăng trưởng GDP năm 2021

Tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2021 được dự báo đạt 0,2% ở kịch bản thấp và khoảng 1,8% ở kịch bản cao. Đó là nhận định của các chuyên gia tại buổi trao đổi về chủ đề "Đánh giá tình trạng kinh tế Việt Nam 2021 và dự báo những rủi ro trong năm 2022", do Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và chiến lược Việt Nam (VESS), tổ chức sáng 18/10.
Chuyển dịch năng lượng để phát triển bền vững

Chuyển dịch năng lượng để phát triển bền vững

Đây là nội dung chính của Diễn đàn “Chuyển dịch năng lượng của Việt Nam hướng đến phát triển bền vững” diễn ra tại Hà Nội ngày 13/10/2021. Diễn đàn do Vụ Dầu khí và Than - Bộ Công Thương phối hợp với Tạp chí Năng lượng sạch Việt Nam và các đơn vị liên quan tổ chức.
Chia sẻ kinh nghiệm mô hình nhà máy xanh thích ứng tình hình mới

Chia sẻ kinh nghiệm mô hình nhà máy xanh thích ứng tình hình mới

Để duy trì hoạt động sản xuất, không làm đứt gãy chuỗi cung ứng, góp phần thêm giải pháp hỗ trợ các nhà máy phục hồi sản xuất trong bối cảnh sống chung với dịch bệnh, ngày 6/10, Liên minh hỗ trợ công nghiệp (VISA) đã phối hợp với trung tâm phát triển công nghiệp hỗ trợ Tp. Hồ Chí Minh tổ chức “Hội thảo giới thiệu mô hình nhà máy xanh” theo hình thức trực tuyến.
Kỳ 3: Quản lý nhà nước về dầu khí phù hợp với tình hình mới

Kỳ 3: Quản lý nhà nước về dầu khí phù hợp với tình hình mới

Xu hướng chuyển dịch năng lượng, giá dầu biến động, tài nguyên dầu khí ngày càng hạn chế (chủ yếu tập trung ở khu vực nước sâu xa bờ, cần vốn đầu tư lớn, rủi ro cao)… là các yếu tố chính khiến các quốc gia trên thế giới điều chỉnh mô hình quản lý nhà nước về dầu khí theo hướng linh hoạt, gia tăng các cơ chế ưu đãi nhằm thu hút đầu tư vào lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động