Bản lĩnh, tư duy hội nhập và khát vọng phát triển
Từ một nền kinh tế có quy mô nhỏ, sau 40 năm Đổi mới (1986-2026), Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng, từng bước nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Nếu năm 1986, GDP Việt Nam chỉ khoảng 8 tỷ USD thì đến năm 2024 đã đạt 476,3 tỷ USD và năm 2025 ước đạt 514 tỷ USD. Cùng với sự gia tăng về quy mô nền kinh tế, thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân cũng được cải thiện rõ rệt.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và lãnh đạo VCCI chụp ảnh cùng các doanh nhân tại lễ tôn vinh và trao tặng danh hiệu "Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu, cúp Thánh Gióng năm 2026" diễn ra vào tối 11/10.
Chia sẻ tại hội thảo quốc tế do Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội (UEB - VNU) tổ chức mới đây, GS.TS Keunjae Lee, Đại học Quốc gia Pusan (Hàn Quốc) bày tỏ sự ngưỡng mộ trước tốc độ phát triển kinh tế mạnh mẽ của Việt Nam sau 40 năm Đổi mới.
“Việt Nam đã làm thế giới ngạc nhiên, khi từ một nền kinh tế lạc hậu đã vươn lên trở thành một nền kinh tế với tốc độ phát triển mạnh mẽ”, GS.TS Keunjae Lee khẳng định.
Trong hành trình tăng trưởng của kinh tế Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam đã khẳng định vai trò là lực lượng quan trọng, trực tiếp tham gia sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, đóng góp ngân sách và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Đến nay, cả nước có gần 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, khoảng 55% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho khoảng 17,6 triệu lao động. Những con số này phản ánh sự lớn mạnh của khu vực doanh nghiệp cũng như vị trí ngày càng quan trọng của đội ngũ doanh nhân đối với sự phát triển đất nước.
Đặc biệt, trong 9 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 9,01%, riêng quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ. Sản xuất công nghiệp tăng khoảng 12,3%; gần 224.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Những kết quả này tiếp tục cho thấy đóng góp tích cực của cộng đồng doanh nghiệp trong việc duy trì động lực tăng trưởng, mở rộng sản xuất và phát triển thị trường.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10), ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá, 40 năm Đổi mới là chặng đường đặc biệt của đất nước, trong đó cộng đồng doanh nghiệp và đội ngũ doanh nhân Việt Nam đã trưởng thành mạnh mẽ cả về số lượng, quy mô, năng lực quản trị và vị thế trên thị trường quốc tế.
Theo ông Hoàng Quang Phòng, từ một nền kinh tế với số lượng doanh nghiệp còn hạn chế, Việt Nam đã hình thành lực lượng doanh nghiệp đông đảo, hoạt động trên nhiều lĩnh vực. Nhiều doanh nghiệp đã khẳng định vị thế trong các ngành công nghiệp, thương mại, dịch vụ và công nghệ, đóng góp tích cực vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế và mở rộng không gian phát triển đất nước.
Đáng chú ý, tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế không chỉ tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm mà còn thúc đẩy doanh nghiệp từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Những bước tiến về năng lực sản xuất, trình độ quản trị, ứng dụng công nghệ và xây dựng thương hiệu cho thấy sự trưởng thành ngày càng rõ nét của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
“Tôi cho rằng, khi nhìn lại 40 năm Đổi mới, cần ghi nhận những đóng góp của doanh nghiệp không chỉ ở kết quả sản xuất, kinh doanh mà còn ở vai trò tạo việc làm, nâng cao đời sống người lao động, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành những động lực phát triển mới”, ông Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh và cho rằng, điều quan trọng hơn là Việt Nam đã hình thành được đội ngũ doanh nhân ngày càng có bản lĩnh, tư duy hội nhập và khát vọng phát triển. Đây là nguồn lực quan trọng để đất nước tiếp tục tiến lên trong giai đoạn mới.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, khu vực doanh nghiệp vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Số lượng doanh nghiệp lớn còn hạn chế, năng lực cạnh tranh chưa đồng đều; liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với nhau và với khu vực đầu tư nước ngoài (FDI) chưa chặt chẽ. Nhiều doanh nghiệp chưa tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, trong khi những khó khăn về vốn, đất đai, hạ tầng, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là những điểm nghẽn cần tháo gỡ. Thực tế này đặt ra yêu cầu phát triển cộng đồng doanh nghiệp không chỉ về số lượng mà còn phải tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng, năng suất và năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Theo thống kê của Bộ Tài chính, hiện Việt Nam có gần 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động.
Đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng hai con số
Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, tạo nền tảng để hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Đây vừa là cơ hội, vừa đặt ra yêu cầu lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân trong việc đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và kiến tạo những động lực tăng trưởng mới.
Phát biểu tại Diễn đàn “Doanh nhân tiên phong - Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới” do VCCI tổ chức ngày 11/10, TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, Việt Nam phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Để đạt được những mục tiêu này, Việt Nam cần đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, chuyển từ phụ thuộc nhiều vào các động lực truyền thống sang dựa nhiều hơn vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao.
Trong tiến trình đó, doanh nghiệp, doanh nhân phải trở thành lực lượng tiên phong, trực tiếp chuyển hóa các chủ trương, chính sách và cơ hội phát triển thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và kết quả tăng trưởng thực chất.
Đặc biệt, ông Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh yêu cầu doanh nghiệp, doanh nhân tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động nhận sứ mệnh góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng và phát triển đất nước. Đồng thời, doanh nghiệp phải đi đầu trong đổi mới mô hình tăng trưởng, ứng dụng khoa học, công nghệ, tăng cường liên kết giữa các khu vực kinh tế và chủ động hội nhập, vươn ra thị trường quốc tế.
Doanh nghiệp Việt Nam tạo việc làm cho khoảng 17,6 triệu lao động.
Cùng quan điểm, ông Hoàng Quang Phòng cho rằng, yêu cầu đặt ra trong kỷ nguyên mới không chỉ là doanh nghiệp phát triển về số lượng hay mở rộng quy mô, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng tăng trưởng và khả năng tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.
“Chúng ta cần chuyển từ tư duy ‘doanh nghiệp phát triển trong nền kinh tế’ sang ‘doanh nghiệp cùng kiến tạo năng lực phát triển của nền kinh tế’”, ông Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.
Theo đó, khát vọng doanh nhân không chỉ được thể hiện ở mong muốn làm giàu, phát triển doanh nghiệp mà còn ở tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, chủ động đầu tư dài hạn, làm chủ công nghệ và sẵn sàng đảm nhận những trọng trách lớn hơn đối với nền kinh tế.
Tuy nhiên, để khát vọng của doanh nhân trở thành động lực tăng trưởng, cùng với nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, cần có môi trường thể chế thuận lợi, ổn định và khả năng tiếp cận các nguồn lực phát triển.
Đề cập đến vấn đề này, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội lớn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nếu doanh nghiệp có thực lực và quyết tâm thực hiện.
Theo Chủ tịch VCCI, những cải cách thể chế mạnh mẽ trong thời gian qua đã mở rộng không gian chính sách cho phát triển doanh nghiệp. Tuy nhiên, khoảng cách từ chủ trương đến thực thi vẫn còn, trong khi doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh ổn định, nhất quán và có khả năng dự báo để yên tâm đầu tư dài hạn.
Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp vào tháng 7/2026, VCCI đã chuyển tải khoảng 900 phản ánh cụ thể của doanh nghiệp, tổng hợp thành 53 nhóm vướng mắc thuộc 10 lĩnh vực. Điều này cho thấy yêu cầu cải cách không chỉ dừng ở việc giảm thủ tục mà còn phải nâng cao chất lượng thực thi, tháo gỡ thực chất những rào cản đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh.
“Đột phá chính sách sẽ mở ra cơ hội, nhưng đột phá thực thi mới chuyển cơ hội thành hoạt động kinh tế và đem lại sự tăng trưởng”, ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.
Có thể thấy, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục hoàn thiện thể chế mà còn phải phát huy mạnh mẽ tinh thần tiên phong, năng lực sáng tạo và khát vọng phát triển của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân. Chính phủ kiến tạo không gian phát triển, còn doanh nghiệp phải chủ động biến những cơ hội đó thành các dự án đầu tư, sản phẩm, việc làm và giá trị mới cho nền kinh tế.
Ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI: Để tiếp nối thành quả 40 năm Đổi mới, khát vọng của doanh nhân và khát vọng phát triển đất nước phải luôn đồng hành, cùng hướng tới một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.