Doanh nghiệp xăng dầu kiến nghị tháo gỡ khó khăn chuẩn bị cho năm 2026

Năm 2025: Điều hành hiệu quả nhưng doanh nghiệp vẫn chịu áp lực chi phí

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác điều hành, cung ứng xăng dầu năm 2025 và triển khai kế hoạch năm 2026 do Bộ Công Thương tổ chức chiều 16/1, ông Bùi Ngọc Bảo – Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho rằng năm 2025 có thể coi là một năm thành công trong công tác điều hành và ổn định thị trường xăng dầu. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh bởi xung đột địa chính trị, chính sách thuế đối ứng của Mỹ và những rủi ro khó lường về nguồn cung, thị trường xăng dầu toàn cầu lại rơi vào trạng thái dư thừa, khiến giá giảm sâu.

Theo ông Bảo, diễn biến này tạo ra “phản ứng tương đối tích cực trong xã hội khi người tiêu dùng được hưởng mức giá thấp hơn so với dự báo”. Tuy nhiên, phía sau bức tranh giá giảm là áp lực rất lớn đối với doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.

Ông Bùi Ngọc Bảo chỉ rõ, các quy định tại Nghị định 83 và các văn bản liên quan đang khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh giá giảm nhanh. Với yêu cầu tồn kho tối thiểu 20 ngày trong khi chu kỳ điều chỉnh giá là 7 ngày, nhiều doanh nghiệp đầu mối buộc phải bán hàng thấp hơn giá vốn, gây lỗ cho doanh nghiệp. Thực tế, bước sang năm 2026, nhiều doanh nghiệp bán lẻ, thương nhân phân phối và cả thương nhân đầu mối vẫn đang đối mặt nguy cơ lỗ lớn, mức chiết khấu phổ biến chỉ còn 300-400 đồng/lít.

Dù vậy, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam nhấn mạnh, thành công của năm 2025 trước hết đến từ sự tuân thủ rất cao của cộng đồng doanh nghiệp đối với các quy định của Nhà nước và chỉ đạo của các cơ quan quản lý. “Chúng ta đã có một năm thành công trong công tác điều hành và ổn định thị trường xăng dầu”, ông Bảo khẳng định.

Một vấn đề đáng chú ý khác được ông Bảo nêu ra là cấu trúc hệ thống bán lẻ xăng dầu. Hiện nay, hơn 50% cửa hàng bán lẻ là các doanh nghiệp quy mô rất nhỏ, năng lực quản trị và định giá hạn chế. “Có những cửa hàng mà chồng là chủ tịch, vợ là giám đốc, con là kế toán”, ông Bảo nói và cho rằng cần có chính sách hỗ trợ phù hợp cho nhóm doanh nghiệp này khi thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh và phân hóa mạnh hơn.

Nhiên liệu sinh học và bài toán chuẩn bị cho năm 2026

Ở góc độ sản xuất, ông Nguyễn Việt Thắng - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Lọc Hóa dầu Bình Sơn (BSR) cho biết, năm 2025 nhà máy đã vận hành ở mức công suất rất cao, trên 120% công suất thiết kế, sản xuất khoảng 8,4 triệu tấn dầu thô và cung ứng ra thị trường 7,3 triệu tấn xăng dầu, vượt 115% kế hoạch đăng ký.

Bước sang năm 2026, BSR đặt mục tiêu tăng trưởng thêm khoảng 10%, đạt 7,8 - 7,9 triệu tấn sản phẩm bằng cách khai thác công suất cận biên, đẩy mạnh pha chế và hợp tác gia công. Đáng chú ý, nhà máy cam kết đảm bảo nguồn cung xăng sinh học E10 từ ngày 1/6/2026 thông qua việc tái khởi động các nhà máy nhiên liệu sinh học trong nước và hoàn thiện hệ thống phối trộn.

Theo ông Thắng, bên cạnh xăng sinh học, BSR cũng đang nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước triển khai các loại nhiên liệu bền vững cho hàng không, hàng hải, cũng như các sản phẩm đặc chủng phục vụ an ninh quốc phòng. Tuy nhiên, lãnh đạo BSR thẳng thắn cho rằng việc phát triển các loại nhiên liệu này đang gặp khó do cơ chế chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn và cơ chế giá chưa hoàn thiện. Thực tế hiện nay, cơ chế giá khiến xăng nền RON95 có thời điểm thấp hơn E100, dẫn đến pha chế xăng sinh học bị lỗ vài trăm đồng mỗi lít.

Từ thực tiễn đó, BSR kiến nghị sớm ban hành nghị định kinh doanh xăng dầu mới với các sửa đổi mang tính đột phá, cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh như tạm nhập tái xuất, hoán đổi nguyên liệu. Đồng thời, doanh nghiệp cũng đề xuất xem xét giảm thuế nhập khẩu một số loại nguyên liệu về 0% để đa dạng hóa nguồn đầu vào, trong bối cảnh tiếp cận dầu thô trên thị trường quốc tế ngày càng khó khăn.

Ở khâu phân phối, ông Nguyễn Sỹ Cường - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết năm 2025 là một năm đầy biến động khi giá dầu thế giới giảm sâu nhất kể từ năm 2020. Tuy nhiên, nhờ sự điều hành sát sao của Chính phủ và Bộ Công Thương, thị trường trong nước vẫn duy trì được ổn định, không xảy ra đứt gãy nguồn cung.

Petrolimex đã hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu được giao với sản lượng 11,9 triệu tấn, tăng 9,1% so với cùng kỳ, đảm bảo cung ứng cho hơn 2.800 cửa hàng trong hệ thống và 1.750 cửa hàng nhượng quyền. Bước sang năm 2026, áp lực đặt lên tập đoàn là rất lớn, đặc biệt là yêu cầu đảm bảo cung ứng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026.

Theo ông Cường, Petrolimex đã chủ động thí điểm xăng E10 tại TP.HCM và Quảng Ngãi, với sản lượng tiêu thụ ổn định và không ghi nhận phản hồi tiêu cực từ người tiêu dùng. Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô đòi hỏi thời gian đầu tư, cải tạo hệ thống kho phối trộn và hoàn thiện hành lang kỹ thuật.

Từ thực tiễn triển khai, Petrolimex kiến nghị rà soát, điều chỉnh một số quy chuẩn kỹ thuật đối với xăng sinh học E10, đặc biệt là chỉ tiêu hàm lượng oxy và etanol, nhằm giảm chi phí và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đầu mối trong pha chế, phân phối.

Về phía doanh nghiệp bán lẻ, ông Đào Minh Huệ - Giám đốc Công ty TNHH Huy Hoàng cho biết, thời gian qua, đặc biệt vào các dịp cao điểm cuối năm dương lịch và âm lịch, nguồn cung xăng dầu từ các đầu mối xuống hệ thống phân phối và bán lẻ có thời điểm không ổn định. Tình trạng “bập bõm” nguồn hàng kéo dài vài ngày đã khiến chiết khấu từ đầu nguồn về mức rất thấp, chỉ khoảng 100-300 đồng/lít.

Trong khi đó, chi phí thực tế ở khâu bán lẻ hiện nay rất cao, từ vận chuyển, tiền lương, tiền điện đến các chi phí vận hành khác, bình quân khoảng 600-700 đồng/lít. Theo ông Huệ, để đạt điểm hòa vốn, mức chiết khấu tối thiểu phải khoảng 1.000 đồng/lít. Nếu tình trạng chiết khấu thấp kéo dài, các doanh nghiệp phân phối và bán lẻ sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong duy trì hoạt động.

Bên cạnh đó, ông Huệ cũng phản ánh một số quy định mới về phòng cháy, chữa cháy còn gây vướng mắc trong thực tiễn, đặc biệt đối với hoạt động bán xăng dầu phục vụ máy móc công trình, tàu thuyền, máy nông nghiệp. Doanh nghiệp mong muốn các cơ quan chức năng có hướng dẫn cụ thể, phù hợp hơn với điều kiện thực tế.

Về lộ trình triển khai xăng sinh học E10 từ năm 2026, ông Huệ khẳng định hệ thống bán lẻ sẵn sàng chấp hành chủ trương của Chính phủ. Tuy nhiên, doanh nghiệp đề nghị có hướng dẫn kỹ thuật chi tiết, nhất là trong điều kiện độ ẩm cao, nhằm bảo đảm an toàn và chất lượng nhiên liệu.

Ông Huệ bày tỏ mong muốn các cơ quan quản lý, doanh nghiệp đầu mối và hệ thống phân phối cùng đồng hành, chia sẻ khó khăn để cộng đồng doanh nghiệp xăng dầu ổn định hoạt động, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế đất nước trong giai đoạn mới.

Doanh nghiệp xăng dầu khẳng định sẵn sàng đồng hành với Nhà nước trong bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường và chuyển đổi sang nhiên liệu xanh, nhưng rất cần một khung khổ thể chế thực tiễn hơn, linh hoạt hơn. Năm 2026, với mục tiêu tăng trưởng cao và lộ trình áp dụng xăng E10, thị trường xăng dầu được dự báo sẽ bước vào giai đoạn chuyển động mạnh, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn bao giờ hết giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp.