Tin Khu Vực 
Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định số 963/QĐ-BCT về khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia. Quyết định có hiệu lực từ ngày 22/4/2026 và quy định cụ thể thời gian áp dụng theo từng ngày trong tuần. Để làm rõ hơn mục tiêu, ý nghĩa của quy định này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Ngô Đức Lâm - Chuyên gia năng lượng, nguyên Phó Viện trưởng Viện Năng lượng (Bộ Công Thương).
Công cụ điều tiết nhu cầu và giảm áp lực hệ thống
- Thưa ông, Bộ Công Thương lựa chọn thời điểm này để điều chỉnh khung giờ cao điểm - thấp điểm mang lại ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh hiện nay?
Ông Ngô Đức Lâm: Việc điều chỉnh này không đơn thuần là thay đổi về mặt cơ học, mà xuất phát từ nguyên tắc cốt lõi: sử dụng điện hiệu quả và công bằng. Thực tế, vào các khung giờ cao điểm, hệ thống điện phải huy động tối đa các nguồn lực, từ năng lượng tái tạo đến nguồn điện nền. Tuy nhiên, khi nhu cầu tăng đột biến, việc vận hành sẽ rời xa trạng thái tối ưu, dẫn đến chi phí sản xuất đẩy lên rất cao.
Cơ chế này chính là công cụ để khuyến khích khách hàng phân bổ lại kế hoạch sử dụng điện đều hơn trong ngày. Thay vì tập trung vào các "điểm nóng" từ 17h30 đến 22h30 vốn gây áp lực cực lớn lên hệ thống, việc chuyển dịch sang các giờ thấp điểm sẽ giúp doanh nghiệp hưởng lợi từ chi phí thấp. Đồng thời, giúp ngành điện giảm bớt gánh nặng huy động công suất dự phòng. Mục tiêu cuối cùng, chúng ta hướng tới là sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và đảm bảo tính công bằng cho mọi đối tượng khách hàng.
Ông Ngô Đức Lâm - Chuyên gia năng lượng, nguyên Phó Viện trưởng Viện Năng lượng (Bộ Công Thương).
- Vậy đâu là thay đổi lớn nhất trong lần điều chỉnh này so với trước đây và điều này phản ánh xu hướng tiêu thụ điện tại Việt Nam ra sao, thưa ông?
Ông Ngô Đức Lâm: Điểm khác biệt rõ rệt nhất chính là nỗ lực quy định lại các khung giờ để phản ánh đúng thực trạng: Việc sử dụng điện hiện nay đang rất không đồng đều. Có những thời điểm nhu cầu quá tải, nhưng cũng có những khoảng thời gian nguồn lực chưa được tận dụng hết.
Việc điều chỉnh lại các khung giờ, trong đó có sự thay đổi thời điểm của giờ thấp điểm, tạo điều kiện để khách hàng chủ động phân bổ lại nhu cầu sử dụng điện.
Lời giải cho bài toán an ninh năng lượng dài hạn
- Đối với các doanh nghiệp sản xuất, khi thay đổi khung giờ cao điểm, thấp điểm, cần thay đổi tư duy thế nào để không chỉ tối ưu hóa chi phí và đóng góp vào mục tiêu tiết kiệm điện của quốc gia, thưa ông?
Ông Ngô Đức Lâm: Tôi cho rằng, doanh nghiệp và người dân cần có sự chia sẻ với ngành điện, bởi an ninh năng lượng là vấn đề "sống còn". Chúng ta cần hiểu rằng, điện là dạng năng lượng cuối cùng. Nhưng để sản xuất ra nó, chúng ta vẫn phải dựa vào than, dầu, khí, những nguồn nhiên liệu hóa thạch mà phần lớn phải nhập khẩu với chi phí đắt đỏ.
Nếu mỗi doanh nghiệp điều chỉnh được biểu đồ phụ tải của mình, đó chính là sự đóng góp trực tiếp cho an ninh năng lượng quốc gia và giảm áp lực tìm kiếm nguồn cung cho Nhà nước. Đây là vấn đề chung của toàn ngành năng lượng toàn cầu chứ không riêng gì Việt Nam, nên sự phối hợp linh hoạt giữa Nhà nước - doanh nghiệp - người dân lúc này là cực kỳ quan trọng.
- Nhìn xa hơn, 5-10 năm tới, khi cơ cấu nguồn điện chuyển dịch mạnh sang năng lượng xanh, ông đánh giá thế nào về tính ổn định của hệ thống?
Ông Ngô Đức Lâm: Chuyển dịch xanh là xu thế tất yếu, nhưng năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời lại có nhược điểm là phụ thuộc vào thời tiết, tính ổn định không cao. Để hệ thống vững chắc, chúng ta vẫn cần "bệ đỡ" từ các nguồn điện nền.
Trong khi điện than bị hạn chế do cam kết Net Zero vào năm 2050, Việt Nam cần sớm tính đến các phương án thay thế như điện khí và đặc biệt là điện hạt nhân. Theo lộ trình, giai đoạn 2031-2035 sẽ là thời điểm quan trọng để chúng ta bổ sung nguồn điện hạt nhân từ hợp tác quốc tế.
Về lâu dài, bài toán quan trọng là cân bằng năng lượng sơ cấp, tức là phải có tỷ lệ hợp lý giữa các nguồn điện khác nhau. Không thể phụ thuộc quá nhiều vào một loại năng lượng, vì sẽ gây mất ổn định hệ thống. Tuy nhiên, Việt Nam có lợi thế là có nhiều loại hình nguồn điện khác nhau, như thủy điện, nhiệt điện và các nguồn khác, nên có khả năng điều tiết và cân bằng tốt hơn.
Dù còn nhiều thách thức, nhưng với lợi thế đa dạng các loại hình nguồn tôi tin rằng, nếu chúng ta duy trì được tỷ lệ cân bằng năng lượng sơ cấp hợp lý, hệ thống điện Việt Nam vẫn sẽ đảm bảo được sự ổn định và phát triển trong dài hạn khi áp dụng khung giờ này.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định 963/QĐ-BCT (hiệu lực từ ngày 22/4/2026), quy định khung giờ sử dụng điện theo ngày trong tuần.
Cụ thể, giờ cao điểm áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy, từ 17h30 đến 22h30 (5 giờ/ngày), Chủ nhật không có giờ cao điểm. Giờ bình thường từ thứ Hai đến thứ Bảy gồm 6h-17h30 và 22h30-24h (13 giờ/ngày), riêng Chủ nhật áp dụng từ 6h đến 24h. Giờ thấp điểm áp dụng tất cả các ngày từ 0h đến 6h (6 giờ/ngày).