![]() |
Vào trước những năm 1993, nữ Tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam, Bà chúa Sao Sa Nguyễn Thị Duệ được nhân dân thờ cúng tại chùa Kiệt Đoài, phường Văn An, thị xã Chí Linh. Nơi đây bà được suy tôn làm hậu thần, có tượng thờ và được cúng vào ngày mùng 7/12 ( âm lịch) hàng năm. Từ năm 2004 trở lại đây, UBND tỉnh Hải Dương phê duyệt dự án trùng tu các hạng mục công trình của đền.
Đền thờ bà Nguyễn Thị Duệ là nơi linh thiêng, được bao bọc bởi dãy núi Phượng Hoàng. Trong đền là tượng bà được đặt trang trọng ở trung tâm hậu cung, tượng được sơn son thiếp vàng và có nhiều câu đối ca ngợi nữ tiến sĩ như: “Sắc nước hương trời nghìn xưa còn ngưỡng mộ. Linh thiêng đức lớn muôn đời tỏa ánh hào quang”…
Ngôi đền được xây dựng ngay trước tháp mộ đã tạo nên một khu di tích hoàn thiện giữa khung cảnh núi rừng chập chùng. Từ xa xưa, núi Phượng Hoàng đã được nhắc đến trong lịch sử là chốn linh thiêng, đất lành nên mỗi khi hoàng hôn buông xuống cò vạc từng đàn vẫn bay về tổ ấm tạo cho không gian trở nên thanh bình yên ả. Đền thờ được xây dựng theo kiểu chữ Đinh, gồm tiền tế ba gian hai dĩ và một gian hậu cung, phía sau hậu cung là Tinh Phi tháp cổ. Kết cấu khung nhà tiền chế theo kiểu “ giá chiêng”, các bức cốn chạy quanh lòng nhà chạm hình tượng tứ linh trong tư thế múa chầu nhìn về trung tâm. Hai bức cốn hồi được chạm chữ “Phúc” cách điệu mang ý nghĩa cầu chúc cho muôn họ luôn tốt lành, hạnh phúc.
Trải qua thời gian và những biến động lịch sử, việc thờ cúng có nhiều thay đổi, đặc biệt là trong giai đoạn chiến tranh, nhân dân không có điều kiện cúng lễ. Sau khi đền thờ được nhiều lần tu bổ thì lễ hội nơi đây cũng bắt đầu được mở rộng. Tại khu di tích đã được xếp hạng quốc gia này, người dân Hải Dương đã tổ chức nhiều lễ hội long trọng, khu di tích đã trở thành một địa chỉ du lịch về mặt tâm linh của nhân dân cả nước.
Hàng năm, cứ vào dịp lễ hội, đền thờ bà thu hút hàng vạn khách du lịch trong và ngoài nước đến để thắp nén hương tỏ lòng thành kính và gửi gắm tâm nguyện học hành thi cử đăng khoa cho bản thân, gia đình… Người dân thị xã Chí Linh đang tiếp tục trùng tu khu di tích như phục dựng lại tòa bảo tháp mộ Bà chúa Sao Sa. Theo lịch sử, tòa tháp cao chín tầng được xây dựng bằng gạch nung, nhìn từ xa ánh lên màu hồng rực rỡ trong không gian. Đây là di tích gắn với việc tôn thờ bà. Người dân địa phương đã quyên góp hàng trăm triệu đồng để tu tạo đình, chùa lăng mộ của bà. Hiện di tích đang được khôi phục và bảo vệ đáp ứng nguyện vọng của nhân dân tôn thờ người có công với nước. Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của di tích, thị xã Chí Linh và các cơ quan chuyên môn đang có chủ trương phục dựng “Tinh Phi cổ tháp” đã bị hư hỏng từ thế kỷ XIX theo phong cách ban đầu mà ngôi tháp đã từng tồn tại.





