Đề thi Tiếng Anh: Ngữ liệu 'dễ thở' nhưng yêu cầu suy luận 'khó thở'

Đề thi không nhiều từ vựng nâng cao nhưng đòi hỏi tư duy logic

Sáng nay, thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT đã hoàn thành bài thi môn tự chọn. Kết thúc bài thi tiếng Anh, nhiều giáo viên đánh giá đề thi tốt nghiệp năm nay không tạo bất ngờ lớn về mặt cấu trúc khi vẫn duy trì 40 câu hỏi trắc nghiệm với các dạng bài quen thuộc như điền thông báo, sắp xếp câu, hoàn thành đoạn văn và đọc hiểu.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, cô Nguyễn Thị Dịu, giáo viên môn Tiếng Anh Trường THCS-THPT Phenikka cho rằng, đề thi được xây dựng theo định hướng đánh giá năng lực ngôn ngữ của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đề có độ bao phủ kiến thức tương đối toàn diện, kết hợp giữa việc kiểm tra năng lực sử dụng ngôn ngữ và khả năng vận dụng trong các ngữ cảnh thực tế. Nội dung bài đọc cũng được đánh giá mang tính phong phú.

Theo cô Dịu, về mặt cấu trúc, đề không gây bất ngờ lớn đối với học sinh đã bám sát đề minh họa và quá trình ôn tập trong năm học. Các dạng bài quen thuộc tiếp tục xuất hiện, đồng thời một số câu hỏi yêu cầu tư duy ngôn ngữ cao hơn nhằm đảm bảo tính phân hóa.

“Đề thi ở mức dễ tiếp cận với học sinh trung bình khá. Khoảng 60-65% số câu hỏi thuộc mức độ nhận biết và thông hiểu, tập trung vào các nội dung như: Conditional sentence type 1, Double Comparison, Causative passive form, động từ khuyết thiếu; từ vựng ở các chủ đề thông dụng trong các bài đọc điền tờ rơi, quảng cáo và các câu hỏi tìm thông tin chi tiết trong bài đọc.

Những câu hỏi ngữ pháp cơ bản, từ loại, hoàn thành hội thoại và một số câu đọc hiểu tìm ý trực tiếp được đánh giá là nhóm câu hỏi giúp học sinh đạt điểm nền khá thuận lợi. Trong khi đó, phần còn lại thuộc mức độ vận dụng và vận dụng cao, đòi hỏi học sinh phải có khả năng suy luận ngữ nghĩa, hiểu ngữ cảnh và xử lý thông tin trong các văn bản tương đối dài”, cô Dịu nói.

Theo cô Dịu, đề thi thể hiện khá rõ định hướng đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức đơn thuần. Nhiều câu hỏi yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức vào ngữ cảnh thực tế, đọc hiểu thông tin và xử lý ngôn ngữ trong các tình huống giao tiếp, phù hợp với mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Về phổ điểm, cô Dịu dự đoán nếu không có biến động lớn trong quá trình chấm thi, điểm môn Tiếng Anh năm nay sẽ tập trung chủ yếu trong khoảng từ 6,5 đến 7 điểm. Số lượng bài thi đạt từ 8 điểm trở lên vẫn sẽ xuất hiện tương đối nhiều nhưng không quá phổ biến, trong khi điểm từ 9 trở lên sẽ thuộc về nhóm học sinh có nền tảng ngôn ngữ tốt, vốn từ vựng khá và kỹ năng đọc hiểu vững vàng.

Ngữ liệu “dễ thở” nhưng yêu cầu suy luận “khó thở”

Trong khi đó, thầy Vũ Hà Thành Luân, giáo viên môn Tiếng Anh, Trường THCS và THPT M.V. Lômônôxốp cho biết, đề thi năm nay đảm bảo cấu trúc tương tự năm 2025 về cả số lượng và dạng bài, gồm 40 câu hỏi trắc nghiệm với 4 dạng: điền quảng cáo, thông báo; sắp xếp; hoàn thành đoạn văn và đọc hiểu.

Theo thầy Luân, các chủ điểm ngữ pháp xuất hiện trong đề thi cơ bản nằm trong chương trình giáo dục phổ thông 2018 như thì, loại từ, liên từ, mệnh đề quan hệ rút gọn, so sánh và động từ khuyết thiếu. Độ khó của phần ngữ pháp ở mức trung bình, học sinh có thể cơ bản làm nhanh và đạt độ chính xác cao.

Về từ vựng, các chủ đề xuất hiện trong đề thi thuộc chương trình học như giáo dục và học tập, môi trường và phát triển bền vững, công nghệ. Tuy nhiên, đề có phổ từ vựng khá rộng, từ A2 đến C1. Phần lớn từ vựng và cụm từ được sử dụng ở mức B1-B2, phù hợp với mục tiêu đánh giá năng lực học sinh THPT. Đồng thời, một số từ vựng học thuật ở mức C1, thậm chí có xuất hiện một số từ ở mức C2 như instrumental, relinquished, indolent nhằm tăng tính phân hóa.

Theo thầy Luân, từ phần ngữ pháp và từ vựng kết hợp cùng những dạng bài như sắp xếp, hoàn thành đoạn văn và đọc hiểu, nơi yêu cầu nhiều kỹ năng thành phần như đọc lướt, đọc tìm thông tin, suy luận, xác định liên kết, tóm tắt, đoán nghĩa trong ngữ cảnh và phân tích tính mạch lạc, tất cả đã tạo nên một đề thi có tính phân hóa mạnh. Những học sinh chưa chắc ngữ pháp, chưa có đủ lượng từ vựng ở mức B1-B2, đặc biệt là từ đồng nghĩa, hoặc ngại suy luận, dự đoán sẽ gặp khó khăn để đi tới đáp án đúng.

So với đề năm 2025, thầy Luân cho rằng, học sinh đã quen dạng đề và chuẩn bị tâm thế với việc xuất hiện nhiều từ vựng khó trước khi thi. Đồng thời, các bài trong phần đọc hiểu năm nay được đánh giá “dễ thở” hơn nhưng yêu cầu suy luận “khó thở”.

Về dự đoán phổ điểm thi tốt nghiệp, thầy Luân cho rằng, điểm trung bình năm nay sẽ cao hơn năm ngoái. Nếu năm ngoái điểm trung bình là 5,38 thì năm nay có thể ở mức 5,5 - 6 điểm và sẽ có nhiều điểm 10 hơn. Theo thầy, đề vẫn có tính phân loại cao và để làm tốt bài thi dài trong 50 phút là một thách thức. Tuy nhiên, nếu học sinh làm tốt bốn yếu tố gồm ngữ pháp chắc, loại trừ đúng, từ vựng đủ và suy luận sâu, đồng thời kết hợp liên tục trong quá trình làm bài, các em sẽ có kết quả tích cực.

Dự kiến, thí sinh sẽ biết điểm thi tốt nghiệp vào sáng 1/7. Sau đó, các em có 5 ngày để phúc khảo bài thi nếu có nhu cầu. Trong công thức tính điểm xét tốt nghiệp, điểm các môn thi chiếm 50%; còn lại là điểm học bạ lớp 10, 11, 12 (50%) và điểm ưu tiên. Từ ngày 2-14/7, thí sinh đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học.