Đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu, AI làm nền tảng quản trị giao thông hiện đại

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cùng chủ trì Hội nghị. Tham dự có lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố và lực lượng công an nhân dân.

Tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nhấn mạnh, triển khai Đề án là bước đi có tính nền tảng nhằm đổi mới phương thức quản lý nhà nước trong lĩnh vực giao thông, chuyển từ mô hình chủ yếu phát hiện, xử lý vi phạm sang điều hành chủ động dựa trên dữ liệu. Bộ trưởng yêu cầu thống nhất kiến trúc tổng thể, tiêu chuẩn dữ liệu và nền tảng ứng dụng dùng chung, kiên quyết không để đầu tư manh mún, trùng lặp, khép kín, thiếu khả năng liên thông.

Thượng tướng Nguyễn Ngọc Lâm, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, Đề án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 456/QĐ-TTg ngày 20/3/2026. Theo mục tiêu đến năm 2028, sẽ hình thành và đưa vào vận hành hệ thống trung tâm dữ liệu hai cấp, gồm một Trung tâm cấp quốc gia và 34 trung tâm cấp tỉnh, kết nối, chia sẻ dữ liệu trên phạm vi toàn quốc. Hệ thống camera giám sát được triển khai trên 100% các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, sử dụng ổn định; đồng thời mở rộng trên một số tuyến giao thông trọng điểm và tại các địa phương theo lộ trình của Đề án.

Đến năm 2030, theo Kế hoạch triển khai Đề án được Chính phủ ban hành tại Nghị quyết số 298/NQ-CP, mục tiêu đặt ra là kết nối, chia sẻ 100% dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông và dữ liệu giao thông trọng yếu; xử lý ít nhất 90% vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông bằng phương thức điện tử; giảm tối thiểu 50% thời gian phát hiện và điều phối xử lý sự cố, tai nạn giao thông so với trước khi triển khai Đề án. Hệ thống phấn đấu đạt độ sẵn sàng ít nhất 99,5%, đồng thời hoàn thiện nền tảng điều hành giao thông dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI).

Các ý kiến thảo luận tập trung vào cơ chế đầu tư, huy động và bố trí nguồn lực; hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm khả năng kết nối giữa các hệ thống; tận dụng hạ tầng hiện có, đào tạo nhân lực và bảo đảm điều kiện vận hành lâu dài. Các địa phương kiến nghị sớm có hướng dẫn thống nhất về kiến trúc, công nghệ và phương án tích hợp dữ liệu để triển khai các dự án thành phần phù hợp với điều kiện thực tế.

Cấu phần nòng cốt của hạ tầng số quốc gia

Thay mặt Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc biểu dương, đánh giá cao Bộ Công an đã chủ động, tích cực tham mưu ban hành Đề án, các cơ chế đặc thù và kế hoạch triển khai trong thời gian ngắn, với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, Chính phủ xác định việc triển khai Đề án là nhiệm vụ mới, chưa có tiền lệ nhưng có ý nghĩa chiến lược, nhất là trong bối cảnh tai nạn giao thông hằng năm vẫn gây tổn thất lớn về tính mạng, sức khỏe người dân, để lại những hệ lụy lâu dài đối với nhiều gia đình và toàn xã hội.

Việc ứng dụng dữ liệu và AI trong quản trị giao thông được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực phòng ngừa tai nạn, hạn chế ùn tắc, bảo vệ tính mạng người dân và giảm chi phí xã hội. Đồng thời, hệ thống được xây dựng theo Đề án hướng tới trở thành một cấu phần nòng cốt của hạ tầng số quốc gia, góp phần cụ thể hóa chủ trương của Đảng về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xây dựng hình ảnh Việt Nam văn minh, hiện đại.

Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định, đây không phải nhiệm vụ riêng của Bộ Công an mà là nhiệm vụ chung của các bộ, ngành, địa phương. Chính phủ đặt quyết tâm chính trị rất cao và sẽ trực tiếp chỉ đạo, giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện.

Để Đề án nhanh chóng đi vào cuộc sống, đạt hiệu quả thực chất, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là cụ thể hóa kế hoạch và cá thể hóa trách nhiệm thực hiện. Các cơ quan, địa phương phải khẩn trương chuyển mục tiêu, yêu cầu của Đề án và kế hoạch thực hiện của Chính phủ thành những chương trình, nhiệm vụ cụ thể; bắt tay làm ngay, không đùn đẩy, né tránh. Kết quả triển khai phải được lượng hóa bằng sản phẩm cụ thể theo các mục tiêu, yêu cầu đã đề ra, không đánh giá chỉ qua báo cáo.

Bộ Công an giữ vai trò đầu mối, chủ trì xây dựng lộ trình thực hiện, lượng hóa mục tiêu, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị thuộc Bộ và phối hợp với các địa phương triển khai các nhiệm vụ được giao.

Đối với cơ chế đầu tư công đặc biệt hoặc trình tự, thủ tục đầu tư công khẩn cấp, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các cơ quan, địa phương khẩn trương rà soát, xác định những dự án đủ điều kiện áp dụng để triển khai theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật. Các cơ chế này chỉ phát huy tác dụng khi được áp dụng kịp thời, đúng mục đích và mang lại hiệu quả thực tế.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công an ưu tiên cân đối, bố trí nguồn vốn, hướng dẫn rõ cơ chế phân bổ và sử dụng ngân sách để triển khai Đề án.

Việc áp dụng các cơ chế đầu tư đặc thù phải bảo đảm quản lý, sử dụng nguồn lực hiệu quả, đúng quy định; tăng cường công khai, minh bạch, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong quá trình thực hiện.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu rà soát toàn diện các quy định pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy trình nghiệp vụ và hướng dẫn chuyên môn liên quan đến đầu tư, quản lý, vận hành hệ thống trung tâm dữ liệu giao thông. Các cơ quan phải chủ động sửa đổi, bổ sung những nội dung thuộc thẩm quyền; kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.

Bộ Công an phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ liên quan hoàn thiện khung pháp lý, các quy định và chế tài xử lý những hành vi vi phạm được phát hiện thông qua hệ thống dữ liệu, bảo đảm việc xử lý đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật.

Thống nhất mô hình, kiến trúc, dữ liệu và công nghệ

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu thống nhất mô hình, kiến trúc, dữ liệu và công nghệ ngay từ đầu, bảo đảm hệ thống từ Trung tâm cấp quốc gia thuộc Bộ Công an đến các trung tâm cấp tỉnh được triển khai đồng bộ, có khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, việc xây dựng một Trung tâm cấp quốc gia hiện đại sẽ không đáp ứng được mục tiêu của Đề án nếu hệ thống tại các địa phương không tương thích, không kết nối được theo kiến trúc chung. Do đó, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng đầu tư xong mới tính đến kết nối, xây dựng cơ sở dữ liệu rồi mới tính đến chia sẻ hoặc mua sắm thiết bị thiếu tính tương thích.

Các đơn vị cần tập trung phát triển phần mềm dùng chung, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu, hệ thống giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông; đẩy mạnh số hóa quy trình nghiệp vụ, ứng dụng AI hỗ trợ ra quyết định, nâng cao hiệu quả quản lý.

Việc đầu tư hạ tầng, thiết bị phải gắn với đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu quản lý, khai thác và vận hành các trung tâm.

Bộ Công an tiếp tục phát huy vai trò cơ quan thường trực, sớm ban hành khung kiến trúc hệ thống; rà soát các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện có, phối hợp với các cơ quan liên quan kịp thời bổ sung, hoàn thiện những nội dung cần thiết để bảo đảm thống nhất trong triển khai.

Bộ Công an phải thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện, chủ động đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo cao nhất.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo triển khai Đề án trên địa bàn; chủ động bố trí ngân sách, ưu tiên nguồn vốn, kinh phí thực hiện các nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý.

Các địa phương phải rà soát hệ thống hạ tầng, thiết bị hiện có, tổ chức triển khai các dự án thành phần phù hợp với kiến trúc tổng thể, bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống quốc gia.

Phó Thủ tướng Thường trực tin tưởng, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của lực lượng Công an nhân dân và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, hệ thống trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát và điều hành giao thông quốc gia sẽ sớm vận hành thành công, tạo bước chuyển trong quản trị giao thông hiện đại, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.