Kết nối nguồn vốn với nhu cầu phát triển doanh nghiệp
Ngày 18/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Quỹ Đầu tư Tác động Impact Investment Exchange (IIX) và Phòng Thương mại Canada tại Việt Nam (CanCham) tổ chức Diễn đàn Đầu tư tác động với chủ đề “Mở khóa thương mại và chuỗi cung ứng”.
Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh và các đại biểu tham dự sự kiện.
Diễn đàn có sự đồng hành của Chính phủ Canada thông qua Bộ Các vấn đề Toàn cầu Canada (GAC) và Dự án IIRV giai đoạn 2022-2027. Sự kiện quy tụ lãnh đạo Thành phố, Đại sứ Canada, đại diện cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, hiệp hội và doanh nghiệp. Mục tiêu là kết nối nguồn vốn đầu tư tác động với nhu cầu sản xuất, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh, cho biết Thành phố tập trung phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn. Đầu tư tác động góp phần huy động nguồn lực gắn với những giá trị tích cực cho xã hội và môi trường.
Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh.
Đến tháng 11/2026, IIRV đã hỗ trợ khoảng 250 doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có 77 doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ, công nghiệp nhẹ, giáo dục và y tế.
Lãnh đạo Thành phố đề nghị Diễn đàn làm rõ điều kiện tiếp cận vốn; xác định những năng lực doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo và doanh nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu cần nâng cao; đồng thời đề xuất giải pháp hợp tác sau sự kiện.
Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel cho biết quan hệ Việt Nam - Canada vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược, tạo động lực mở rộng hợp tác thương mại, đầu tư và đổi mới sáng tạo.
Ông Jim Nickel, Đại sứ Canada tại Việt Nam.
Theo ông Jim Nickel, khoảng trống tài chính hằng năm của nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tại Việt Nam ước khoảng 24 tỷ USD. Vì vậy, cần sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức và đầu tư tác động để huy động vốn tư nhân, củng cố các chuỗi giá trị trong lĩnh vực nông nghiệp, thực phẩm, gỗ, năng lượng và công nghệ sạch.
Tháo gỡ điểm nghẽn vốn, nâng năng lực chuỗi cung ứng
Ông Phạm Quang Nhật, Giám đốc ITPC cho biết, sau sắp xếp địa giới hành chính, TP. Hồ Chí Minh có diện tích hơn 6.772 km², dân số trên 14 triệu người, GRDP năm 2025 chiếm khoảng 23,5% GDP cả nước. Không gian phát triển mới kết nối trung tâm dịch vụ, khu công nghiệp, cảng biển và hệ thống logistics.
Trong 10 tháng năm 2026, xuất khẩu của Thành phố đạt 84,87 tỷ USD, tăng 10,93%; chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 11%. Đến ngày 25/10, vốn FDI đăng ký đạt hơn 19,13 tỷ USD, gấp 4,16 lần cùng kỳ và vượt 73,9% kế hoạch. Lũy kế đến tháng 11/2026, Thành phố có hơn 22.036 dự án FDI, với tổng vốn hơn 157,4 tỷ USD.
Ông Phạm Quang Nhật, Giám đốc ITPC.
Thương mại Việt Nam - Canada năm 2025 đạt khoảng 8,6 tỷ USD, tăng 18,8%; trong 8 tháng năm 2026 đạt 6,91 tỷ USD. Canada có 321 dự án tại Việt Nam, với tổng vốn gần 4,93 tỷ USD. Tại TP. Hồ Chí Minh, nhà đầu tư Canada có khoảng 130 dự án, với tổng vốn hơn 133 triệu USD tính đến ngày 30/6/2026.
Ông Phạm Quang Nhật đề xuất tận dụng cơ hội từ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) thông qua đầu tư nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng hàng nông sản, thực phẩm và gỗ; gắn nguồn vốn với đơn hàng; hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa chứng nhận, xuất xứ, truy xuất nguồn gốc và dữ liệu ESG.
Ông Robert Kraybill, Giám đốc Đầu tư, Quỹ Đầu tư Tác động Impact Investment Exchange (IIX), dẫn số liệu Cục Thống kê cho biết, 9 tháng năm 2026, xuất khẩu cả nước đạt 434,3 tỷ USD, tăng 24,5%. Trong đó, khu vực doanh nghiệp trong nước chiếm 19,3%, tăng 7,5%; khu vực FDI chiếm 80,7%, tăng 29,4%.
Ông Robert Kraybill, Giám đốc Đầu tư, Quỹ Đầu tư Tác động Impact Investment Exchange (IIX).
Theo Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển châu Á, năm 2023, chỉ 18% doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, giảm 17/% so với năm 2009. Chênh lệch năng suất giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI là 70%; khả năng tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp nhỏ thấp hơn 25% so với doanh nghiệp lớn.
Đáng chú ý, 62% nhu cầu vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa được đáp ứng. Theo VCCI, 75,5% doanh nghiệp được khảo sát không thể tiếp cận vốn vay nếu thiếu tài sản bảo đảm.
Áp lực càng gia tăng khi các thị trường lớn áp dụng những quy định mới. Hoa Kỳ triển khai thuế đối ứng từ tháng 8/2025. Liên minh châu Âu (EU) áp dụng Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) từ ngày 1/1/2026, với kỳ kê khai chứng chỉ đầu tiên đến hạn vào ngày 30/9/2027. Quy định chống mất rừng của EU (EUDR) có hiệu lực từ ngày 30/12/2026; nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ áp dụng từ ngày 30/6/2027.
Ông Robert Kraybill đề xuất kết hợp tài chính hỗn hợp, bảo lãnh tín dụng theo cơ chế chia sẻ rủi ro, tài trợ theo đơn hàng và hỗ trợ kỹ thuật. Theo ông, IIRV đã góp phần huy động khoảng 12,75 triệu USD vốn tư nhân.
Gắn vốn đầu tư với đơn hàng và tiêu chuẩn quốc tế
Ông Trịnh Công Qui, nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Giải pháp BioWraps, cho biết thị trường bao bì đang chuyển dịch theo hướng thân thiện với môi trường. Thế giới sản xuất hơn 400 triệu tấn nhựa mỗi năm, trong đó trên 50% được sử dụng cho bao bì dùng một lần. Có 91 quốc gia, vùng lãnh thổ cấm túi nhựa; hơn 170 quốc gia hướng tới loại bỏ nhựa dùng một lần vào năm 2030.
Ông Trịnh Công Qui, nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Giải pháp BioWraps.
Giai đoạn 2024-2026, nhiều doanh nghiệp công nghệ xanh tại Việt Nam đã làm chủ công nghệ vật liệu thân thiện với môi trường và bước đầu xuất khẩu. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này vẫn thiếu vốn dài hạn, hạn chế về quản trị tài chính và khả năng chuẩn hóa hồ sơ, đồng thời phải chịu chi phí gia nhập thị trường quốc tế cao.
Tình trạng thiếu vốn lưu động buộc doanh nghiệp phải ứng trước chi phí nguyên liệu, nhân công và kiểm nghiệm, trong khi thời gian thanh toán đơn hàng xuất khẩu thường kéo dài 60-90 ngày. Ông Trịnh Công Qui kiến nghị gắn năng lực huy động vốn với cam kết thu mua dài hạn và cơ chế tài trợ theo đơn hàng.
Ông Jack Nguyễn, Tổng Giám đốc Ascentium Vietnam, cho biết xuất khẩu hàng hóa Việt Nam năm 2025 đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17%; hàng công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 88,7%. Xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam.
Tại phiên thảo luận về thương mại Việt Nam - Canada, các diễn giả tập trung chia sẻ rủi ro, chi phí tuân thủ và kết nối nhà cung ứng Việt Nam với nhà mua hàng, đối tác tài chính quốc tế.
Theo ông, nhà cung ứng quốc tế phải đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về giá cả, chất lượng và tiến độ. Đối tác cần bảo đảm hoạt động ổn định, có dữ liệu minh bạch, đo lường tác động ESG và xây dựng tư duy hợp tác cùng phát triển.
Ông Jack Nguyễn đề xuất lộ trình ba giai đoạn. Trong 6 tháng đầu, doanh nghiệp cần rà soát việc tuân thủ và hoàn thiện hồ sơ. Giai đoạn 6-18 tháng tiếp theo tập trung theo đuổi chứng nhận, đo lường ESG và đầu tư hệ thống truy xuất nguồn gốc số. Trong 18-36 tháng, doanh nghiệp hướng tới xây dựng quan hệ đối tác nhiều năm, gắn năng lực sản xuất với nhu cầu của nhà mua hàng.
ITPC kỳ vọng Diễn đàn sẽ góp phần kết nối quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, đối tác thương mại với doanh nghiệp Thành phố; hỗ trợ tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, tiêu chuẩn và mở rộng cơ hội xuất khẩu.