Đầu tư PPP vì sao doanh nghiệp vẫn ngại ngần?

Thiếu đồng bộ trong hệ thống văn bản pháp luật, thậm chí chồng chéo giữa các quy định là nguyên do chính khiến nhiều nhà đầu tư ngại ngần với dự án đầu tư PPP.
Dự thảo Luật Đầu tư PPP: Mở rộng hay thu hẹp lĩnh vực đầu tư? Cách nào thu hút nguồn vốn hiệu quả cho những dự án PPP?

Quá nhiều bất cập

Trong báo cáo Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) tại Việt Nam: Rào cản và Giải pháp do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa công bố, đã chỉ ra 4 cản trở lớn hoạt động đầu tư PPP trong lĩnh vực giao thông và năng lượng. Trong đó, việc chậm ban hành các văn bản hướng dẫn được coi là điểm nghẽn lớn nhất trong thực hiện các dự án PPP. Luật Đầu tư PPP được ban hành năm 2020 nhưng đến nay mới chỉ có Bộ Giao thông Vận tải xây dựng văn bản hướng dẫn trong lĩnh vực ngành, hầu hết các bộ ngành còn lại chưa có văn bản hướng dẫn.

Thiếu các biện pháp chia sẻ rủi ro đáp ứng kỳ vọng của thị trường. Với vướng mắc này, ông Nguyễn Minh Đức- Phó trưởng phòng, Ban Pháp chế VCCI cho rằng, theo Luật Đầu tư PPP, Nhà nước cam kết bù đắp 50% phần thiếu hụt doanh thu cho doanh nghiệp tham gia dự án PPP nhưng chỉ được thực hiện khi “Quy hoạch, chính sách, pháp luật có liên quan thay đổi làm giảm doanh thu”. Với quy định này, Nhà nước không chia sẻ rủi ro doanh thu do những yếu tố thị trường và nhu cầu mà chỉ chia sẻ trong trường hợp có thay đổi về quy hoạch và pháp luật làm giảm doanh thu. Thực chất, đây là quy định chia sẻ tổn thất doanh thu khi có thay đổi về quy hoạch và pháp luật.

Đầu tư PPP vì sao doanh nghiệp vẫn ngại ngần?
Đầu tư PPP vì sao doanh nghiệp vẫn ngại ngần? Ảnh minh họa

Luật cũng quy định rõ “chi phí xử lý cơ chế phân chia nguồn thu hụt thu từ dự phòng ngân sách Trung ương hoặc dự phòng ngân sách địa phương” tùy theo cấp quyết định chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, hiện nay chưa có cơ chế pháp lý để xử lý tình huống dự phòng ngân sách không đủ bù chênh lệch về doanh thu. Do đó, nhà đầu tư không yên tâm khi gặp khó khăn sẽ nhận được sự hỗ trợ của Nhà nước theo như hợp đồng đúng hạn. Nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời, nhà đầu tư sẽ không thể có đủ nguồn thu đáp ứng các nghĩa vụ nợ, do đó, có thể dẫn tới tình trạng phá sản. Các tổ chức tín dụng cũng ngại ngần cung cấp vốn vay cho các dự án PPP do những quy định không rõ ràng này.

Cùng đó, những khó khăn trong tiếp cận tín dụng và giải quyết tranh chấp cũng cản trở đáng kể hình thức đầu tư PPP, đồng thời khiến doanh nghiệp ngại ngần tiếp cận các dự án đầu tư theo hình thức này.

Từ góc nhìn đơn vị xây dựng chính sách, Bà Nguyễn Linh Giang, Chánh văn phòng PPP, Cục quản lý đấu thầu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư chia sẻ, hiện nay khung pháp lý của PPP tương đối cơ bản đã có luật, hai nghị định và một số các thông tư cũng đã tạo nền tảng tương đối cho việc triển khai, đặc biệt với lĩnh vực giao thông.

Tuy nhiên, vẫn còn một số quy định chưa đồng bộ giữa pháp luật về PPP và các pháp luật liên quan, như Luật Ngân sách, Luật quản lý tài sản công. Bên cạnh đó, các ngành ngoài giao thông chưa tập trung xây dựng thông tư hướng dẫn nhằm hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu của luật.

Bên cạnh đó còn có nguyên nhân khác như, quá trình triển khai dự án PPP vẫn có một số tồn tại hạn chế; thị trường vốn tín thắt chặt hơn với dự án PPP; số lượng nhà đầu tư quan tâm đến dự án PPP còn thấp.

Nhìn nhận ở góc độ nghiên cứu, tư vấn, Luật sư Dương Đăng Huệ, Nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật kinh tế - dân sự, Bộ Tư pháp, nhấn mạnh, thiếu chính sách là nút thắt quan trọng nhất để Luật Đầu tư PPP đi vào cuộc sống cũng như giúp các dự án PPP thu hút được nhà đầu tư. Tiếp đó là trình độ chuyên môn, sự hiểu biểu và năng lực thực thi của cán bộ các địa phương về PPP. Điều này nhẹ thì dẫn đến tình trạng chờ đợi lâu của các dự án do chính quyền địa phương phải tham vấn cơ quan cấp cao hơn, nặng thì loại bỏ luôn dự án PPP để né tránh trách nhiệm.

Tháo gỡ nút thắt thể chế là quan trọng nhất

Luật Đầu tư PPP có hiệu lực từ 1/1/2021 đến nay đã được gần 3 năm, không thể phủ nhận những kết quả tích cực đã đạt được, đặc biệt đã khắc phục được những bất cập của giai đoạn trước.

Bên cạnh đó, sự chuẩn bị dự án, thẩm định khi đưa dự án ra thị trường đã tốt hơn, quá trình này đã được chuẩn bị, nghiên cứu rõ ràng, có sự chuẩn hoá về quy trình, Hội đồng thẩm định bài bản, kỹ lượng, thống nhất giữa pháp luật PPP và đầu tư công nên việc phân bổ các nguồn vốn đầu tư công trong các dự án PPP giờ không còn vướng mắc.

Từ thời điểm Luật Đầu tư PPP được thi hành đến nay đã có khoảng 2 hợp đồng được ký kết, 10 dự án được phê duyệt chủ trương và phê duyệt dự án, 14 dự án đang trong quá trình phê duyệt chủ trương đầu tư. Ngoài ra có hơn 100 dự án PPP chuyển tiếp từ giai đoạn trước. “Chúng tôi nhìn nhận đây là số lượng dự án tương đối tốt, để thấy chúng ta tập trung, không đầu tư tràn lan bởi PPP không dễ dàng như đầu tư công”, bà Nguyễn Linh Giang nhấn mạnh.

Dù vậy, với rất nhiều bất cập đã nêu rõ ràng thể chế PPP vẫn chồng chéo trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật. Nhiều thủ tục cụ thể trong quá trình triển khai dự án PPP cũng chịu sự điều chỉnh của các Luật khác nhau như Luật Ngân sách nhà nước (đối với việc sử dụng vốn ngân sách Nhà nước tham gia dự án PPP), Luật Đầu tư công (vốn đầu tư công trong dự án PPP), Luật Doanh nghiệp (hoạt động của doanh nghiệp dự án), Luật Xây dựng (thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán), Luật Quản lý nợ công (vốn vay ODA sử dụng trong dự án PPP)…

Ông Nguyễn Tiến Huy- Đại diện VCCI cũng cho rằng, nhiều quy định ở Luật Đầu tư PPP là chưa có tiền lệ, nên các bên tham gia PPP còn mất nhiều thời gian để thống nhất cách hiểu và thận trọng trong triển khai. “Hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật về PPP để hấp dẫn được các nhà đầu tư và tổ chức tín dụng tư nhân là yếu tố quan trọng hàng đầu”, ông Nguyễn Tiến Huy nhấn mạnh và cho rằng, Luật Đầu tư PPP và hệ thống các văn bản pháp lý có liên quan cần được sửa đổi để khắc phục các vấn đề cản trở đầu tư tư nhân.

Đại diện cho VCCI, ông Nguyễn Minh Đức đề xuất, trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng cần quy định chi tiết hình thức hợp đồng O&M (hợp đồng kinh doanh - quản lý) có thu phí nhượng quyền; pháp luật PPP cần mở rộng phạm vi chia sẻ rủi ro với nhà thầu tư nhân; bãi bỏ giới hạn mức trần 50% đối với phần vốn góp Nhà nước trong dự án PPP; xây dựng các chính sách tài khóa hiệu quả cho các dự án PPP…

Để thúc đẩy mô hình PPP trong thời gian tới, theo bà Nguyễn Linh Giang, bên cạnh yêu cầu các bộ ngành nhanh chóng tìm ra mô hình cụ thể, chỉnh sửa những vướng mắc trong nghị định, quy định hiện hành tiến tới sửa Luật Đầu tư PPP thì cần có những giải pháp trong quá trình thực thi, như: Cần tích cực truyền thông về cơ chế, chính sách pháp luật PPP góp phần đưa chính sách pháp luật vào cuộc sống.

Tập trung xử lý triệt để các tồn tại của các dự án BOT, BT giai đoạn trước, đề xuất phương án xử lý phù hợp cho từng nhóm vướng mắc, nhằm giải phóng nguồn lực vốn tín dụng. Thực hiện các chương trình xúc tiến đầu tư để mang các dự án có mô hình sẵn có đi thu hút nguồn lực không chỉ trong nước mà còn quốc tế.

Nhìn nhận từ góc độ đơn vị tư vấn, luật sư Nguyễn Thanh Hà- Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH Vietthink đã đề xuất một số ý về hoàn thiện quy định pháp luật nhằm thu hút đầu tư PPP. Trong đó, các bên ghi nhận, tuân thủ các nguyên tắc đặc thù trong quan hệ đối tác công-tư; nới tỷ lệ vốn của Nhà nước trong các dự án PPP; quy định rõ ràng và nhất quán về phân cấp thẩm quyền quyết định đầu tư và bố trí nguồn vốn đầu tư; quy định rõ ràng về cơ chế, trách nhiệm hỗ trợ tài chính, thanh toán và chia sẻ rủi ro doanh thu.

Hải Linh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

VN-Index tiếp đà thăng tiến, công lớn thuộc về cổ phiếu ngành thép

VN-Index tiếp đà thăng tiến, công lớn thuộc về cổ phiếu ngành thép

Chỉ số VN-Index chốt phiên tăng 13,29 điểm (+1,09%), đóng cửa ở mốc 1.237,46 điểm, cao nhất từ đầu năm 2024, áp sát vùng đỉnh cũ 1.240 - 1.245 điểm năm 2023.
Thu hút đầu tư nước ngoài 2 tháng tăng 38,6% so với cùng kỳ 2023

Thu hút đầu tư nước ngoài 2 tháng tăng 38,6% so với cùng kỳ 2023

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, 2 tháng đầu năm Việt Nam thu hút 4,29 tỷ USD vốn FDI, tăng 38,6% so với cùng kỳ năm 2023.
Tìm giải pháp hút vốn FDI cho Tây Nguyên

Tìm giải pháp hút vốn FDI cho Tây Nguyên

Có nhiều lợi thế, tuy nhiên vị trí địa lý và hạ tầng chưa hoàn thiện khiến các tỉnh Tây Nguyên vẫn gặp khó trong thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Doanh nghiệp nào trúng đấu giá đất xây trạm dừng nghỉ cao tốc Hạ Long - Vân Đồn?

Doanh nghiệp nào trúng đấu giá đất xây trạm dừng nghỉ cao tốc Hạ Long - Vân Đồn?

Công ty Cổ phần 42 Kim Liên trúng đấu giá lô đất để làm trạm dừng nghỉ thuộc dự án Cao tốc Hạ Long – Vân Đồn (xã Thống Nhất, TP. Hạ Long).
VN-Index bứt phá mạnh mẽ, tăng hơn 12 điểm ngày đầu tuần

VN-Index bứt phá mạnh mẽ, tăng hơn 12 điểm ngày đầu tuần

Nhà đầu tư trút bỏ được sự thận trọng đã chuyển sang “găm hàng” thay vì đua lệnh bán giá thấp, VN-Index tăng 12,17 điểm (tương đương 1%) lên 1.224,17 điểm.

Tin cùng chuyên mục

Công ty chứng khoán “đua” giảm lãi vay ký quỹ

Công ty chứng khoán “đua” giảm lãi vay ký quỹ

Mức lãi suất cho vay giao dịch ký quỹ (margin) ở các công ty chứng khoán hiện dao động từ 6 - 8%/năm, giảm gần một nửa so với mức 13 - 15%/năm của năm ngoái.
Lãi suất ngân hàng hôm nay ngày 26/2/2024: Kỳ hạn 36 tháng lãi cao nhất 6,2%/năm

Lãi suất ngân hàng hôm nay ngày 26/2/2024: Kỳ hạn 36 tháng lãi cao nhất 6,2%/năm

Tổng hợp lãi suất ngân hàng hôm nay ngày 26/2/2024, lãi suất tiết kiệm 26/2, giảm lãi suất huy động, lãi suất thấp, ngân hàng BIDV, VCB, VIB, MB, VietinBank.
Quảng Ninh: Điểm đến hấp dẫn của các quỹ đầu tư nước ngoài

Quảng Ninh: Điểm đến hấp dẫn của các quỹ đầu tư nước ngoài

Ngày 25/2, đại diện hàng chục quỹ đầu tư quốc tế đã đến tỉnh Quảng Ninh tìm hiểu cơ hội hợp tác đầu tư.
Nhiều tập đoàn toàn cầu có kế hoạch mở rộng đầu tư tại Việt Nam

Nhiều tập đoàn toàn cầu có kế hoạch mở rộng đầu tư tại Việt Nam

Không chỉ đầu tư vào Việt Nam hàng tỷ USD, nhiều tập đoàn toàn cầu còn cam kết tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam trong thời gian tới.
Cho khách hàng giao dịch vượt giới hạn, Quỹ KIM Việt Nam bị xử phạt

Cho khách hàng giao dịch vượt giới hạn, Quỹ KIM Việt Nam bị xử phạt

Quỹ KIM Việt Nam đã bị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) xử phạt 85 triệu đồng vì thực hiện giao dịch tài sản qua Chứng khoán KIS Việt Nam vượt giới hạn.
LEGO bắt đầu tuyển dụng lao động để vận hành nhà máy tại Bình Dương

LEGO bắt đầu tuyển dụng lao động để vận hành nhà máy tại Bình Dương

Theo ông Preben Enef, Phó Chủ tịch Tập đoàn LEGO, Tập đoàn đang bắt đầu chuẩn bị quá trình tuyển dụng lao động, nhân sự để vận hành nhà máy tại Bình Dương.
Lãi suất qua đêm liên ngân hàng chạm “đỉnh” sau 9 tháng

Lãi suất qua đêm liên ngân hàng chạm “đỉnh” sau 9 tháng

Sau khi hạ nhiệt vào 2 phiên giao dịch sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, lãi suất qua đêm liên ngân hàng đã liên tục tăng vọt trong tuần này và chạm đỉnh sau 9 tháng.
17 cam kết hành động của Chính phủ về phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố

17 cam kết hành động của Chính phủ về phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố

Chính phủ vừa đưa ra 17 hành động cụ thể để thực hiện cam kết phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Phiên giao dịch cuối tuần đỏ lửa, VN-Index lao dốc không phanh về mốc 1.212 điểm

Phiên giao dịch cuối tuần đỏ lửa, VN-Index lao dốc không phanh về mốc 1.212 điểm

Áp lực bán mạnh cuối phiên và dứt khoát trên toàn thị trường đã khiến VN-Index lao dốc không phanh về mốc 1.212 điểm, giảm mạnh 15,31 điểm (tương đương 1,25%).
Lãi suất ngân hàng hôm nay ngày 23/2/2024: Sacombank bất ngờ tăng lãi suất

Lãi suất ngân hàng hôm nay ngày 23/2/2024: Sacombank bất ngờ tăng lãi suất

Tổng hợp lãi suất ngân hàng hôm nay ngày 23/2/2024, lãi suất tiết kiệm 23/2, giảm lãi suất huy động, lãi suất thấp, ngân hàng BIDV, VCB, VIB, MB, VietinBank.
Chứng khoán KIS Việt Nam bị các đối tượng mạo danh để lừa đảo

Chứng khoán KIS Việt Nam bị các đối tượng mạo danh để lừa đảo

Mới đây, Công ty Cổ phần Chứng khoán KIS Việt Nam (Chứng khoán KIS) đã báo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về việc bị các đối tượng mạo danh để lừa đảo.
Nhiều nhà băng chốt lịch đại hội cổ đông và bật mí kế hoạch chia cổ tức

Nhiều nhà băng chốt lịch đại hội cổ đông và bật mí kế hoạch chia cổ tức

Tính đến thời điểm hiện tại đã có 10 ngân hàng công bố kế hoạch họp đại hội đồng cổ đông năm 2024 và kế hoạch chia cổ tức thu hút sự quan tâm của cổ đông.
Tăng cường hỗ trợ tài chính sẽ thúc đẩy thương mại VN thêm 55 tỷ USD mỗi năm

Tăng cường hỗ trợ tài chính sẽ thúc đẩy thương mại VN thêm 55 tỷ USD mỗi năm

Báo cáo của IFC và WTO chỉ ra nếu thể chế tài chính sẽ tăng cường hỗ trợ tài chính kim ngạch xuất-nhập khẩu của Việt Nam có thể sẽ tăng thêm 55 tỷ USD mỗi năm.
Kịch bản "lùa gà" tinh vi của các "chuyên gia" dạy đầu tư chứng khoán

Kịch bản "lùa gà" tinh vi của các "chuyên gia" dạy đầu tư chứng khoán

Bằng những thủ đoạn rất tinh vi và bài bản, các "chuyên gia" này đã livestream dạy đầu tư chứng khoán với mục đích "lùa gà".
Áp lực điều chỉnh ngay khi mở cửa, VN-Index giảm gần 3 điểm

Áp lực điều chỉnh ngay khi mở cửa, VN-Index giảm gần 3 điểm

Sau phiên đi ngang hôm qua nhờ sự hồi phục của nhóm cổ phiếu lớn, VN-Index chính thức quay đầu giảm 2,73 điểm (tương đương 0,22%), xuống 1.227,31 điểm.
Mức phí mới cho việc cấp giấy chứng nhận đăng ký bán hàng đa cấp là 5 triệu đồng/lần

Mức phí mới cho việc cấp giấy chứng nhận đăng ký bán hàng đa cấp là 5 triệu đồng/lần

Thông tư số 09 của Bộ Tài chính có hiệu lực từ 21/3, quy định mức thu thẩm định cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp là 5 triệu đồng/lần.
Gia hạn Thông tư 02: Hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp và nền kinh tế

Gia hạn Thông tư 02: Hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp và nền kinh tế

Nút thắt Thông tư 02 đã phần nào được nới lỏng khi Ngân hàng Nhà nước có quan điểm sẽ gia hạn để hỗ trợ doanh nghiệp, ngân hàng và cả nền kinh tế.
Thị trường giảm điểm cuối phiên, VN-Index đứt chuỗi tăng liên tiếp

Thị trường giảm điểm cuối phiên, VN-Index đứt chuỗi tăng liên tiếp

Sau hai phiên tăng điểm ấn tượng liên tiếp, thị trường chứng khoán trong nước đã phần nào hạ nhiệt, chỉ số VN-Index giảm nhẹ 0,02 điểm, xuống 1.230,04 điểm.
Lãi suất ngân hàng hôm nay ngày 21/2/2024: Techcombank điều chỉnh lãi suất 4 ngày liên tiếp

Lãi suất ngân hàng hôm nay ngày 21/2/2024: Techcombank điều chỉnh lãi suất 4 ngày liên tiếp

Tổng hợp lãi suất ngân hàng hôm nay ngày 21/2/2024, lãi suất tiết kiệm 21/2, giảm lãi suất huy động, lãi suất thấp, ngân hàng BIDV, VCB, VIB, MB, VietinBank.
Năm 2023, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam lãi 1.921 tỷ đồng

Năm 2023, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam lãi 1.921 tỷ đồng

Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam (VNX) vừa công bố kết quả kinh doanh năm 2023. Tổng doanh thu đạt 1.921 tỷ đồng, giảm gần 44% so với năm trước.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động