Đàm phán WTO có thể vực dậy đầu tư toàn cầu?

Thúc đẩy các cuộc đàm phán toàn cầu về tạo thuận lợi đầu tư từ lâu đã trở thành mục tiêu của nhiều Chính phủ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tác động là rất khác nhau

Trong nhiệm kỳ Chủ tịch G20 vào năm 2016, Trung Quốc đã dành ưu tiên mới cho vấn đề này. Kể từ Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 11 vào tháng 12/2017, các nhà ngoại giao ở Geneva đã và đang đàm phán về một khuôn khổ đa phương để tạo thuận lợi đầu tư. Các cuộc đàm phán này đã tiến đến lưu hành một văn kiện sơ bộ giữa các nhà đàm phán trong năm nay. Nhưng ngay cả khi một phần đủ lớn các thành viên WTO đã ký thỏa thuận này, liệu có tạo ra sự khác biệt? Để trả lời câu hỏi này, cần phải xem xét những nội dung nào không có trong văn bản khung đa phương được đề xuất và tình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu.

Đàm phán WTO có thể vực dậy đầu tư toàn cầu?

WTO đàm phán để tạo điều kiện thuận lợi cho FDI

Đối với các Chính phủ tham gia trước đây, đã tuyên bố trong cả năm 2017 và 2019 rằng các cuộc đàm phán này sẽ không giải quyết vấn đề tiếp cận thị trường, bảo hộ đầu tư và giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và nhà nước. Cùng với việc ngày càng có nhiều cơ chế sàng lọc đầu tư, đây là những thiếu sót đáng kể. Đối với vấn đề thứ hai, Báo cáo Cảnh báo Thương mại toàn cầu lần thứ 27 được công bố gần đây đã đặt ra các động lực đầu tư trực tiếp nước ngoài hiện tại. Báo cáo ghi nhận xu hướng suy giảm của dòng vốn FDI toàn cầu (đặc biệt khi được so sánh hợp lý với GDP toàn cầu, mức đầu tư toàn cầu và thương mại thế giới) và cho thấy lợi nhuận FDI thấp hoặc giảm ở mọi khu vực thị trường mới nổi ngoại trừ các nền kinh tế đang chuyển đổi. Dữ liệu do UNCTAD đưa ra (dựa trên dữ liệu cán cân thanh toán) hỗ trợ cho các nhận định trong báo cáo, cùng với bộ dữ liệu mở rộng nhưng hiếm khi được sử dụng của Chính phủ Mỹ về hoạt động của các doanh nghiệp đa quốc gia của Mỹ ở nước ngoài.

Các chính phủ có thể ảnh hưởng đến các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài theo nhiều cách khác nhau. Họ có thể hạn chế quyền tiếp cận vào các lĩnh vực hoặc hoạt động nhất định hoặc áp đặt các điều kiện đối với việc gia nhập thị trường. Các nước cũng thường xuyên áp dụng các yêu cầu về nội địa hóa đối với các nhà đầu tư nước ngoài, chẳng hạn như ủy thác việc thuê và nguồn lực trong nước. Sau khi thành lập, một nhà đầu tư nước ngoài có thể phải tuân thủ các quy tắc khác, điển hình là nghiêm ngặt hơn so với các quy tắc cạnh tranh mà các công ty cạnh tranh đó phải tuân thủ. Các rào cản nhập khẩu cũng gián tiếp làm thay đổi động cơ FDI ngay từ đầu, vì xuất khẩu hàng hóa hoặc dịch vụ từ nước ngoài có thể là một giải pháp thay thế khả thi để thiết lập cơ sở sản xuất ở một quốc gia. Thông tin về tất cả các can thiệp chính sách này là cần thiết khi chuẩn bị một bức tranh toàn diện, đương đại về cách đối xử của chính phủ với FDI.

Chính sách giữ vai trò quan trọng

Trong 5 năm qua, các chính sách công nhìn chung đã làm cho việc đối xử với các nhà đầu tư nước ngoài trở nên tồi tệ hơn. Sử dụng thông tin chi tiết trong cơ sở dữ liệu Cảnh báo Thương mại Toàn cầu về hàng nghìn biện pháp can thiệp chính sách ảnh hưởng đến khả năng tồn tại của FDI, báo cáo lần thứ 27 nhấn mạnh sáu xu hướng: Thứ nhất, rõ ràng là các chính phủ đã đưa ra ít chính sách công có lợi cho thu hút FDI. Điều này đúng với các quốc gia G20 và các nhóm quốc gia khác, bao gồm cả các nước kém phát triển nhất. Thứ hai, ngoại trừ Trung Quốc, hầu hết các chính sách của chính phủ đối với FDI ra nước ngoài đều nhất quán ủng hộ. Thứ ba, các chính sách khuyến khích FDI vượt rào đang giảm tầm quan trọng. Thứ tư, các yêu cầu nội địa hóa ảnh hưởng đến các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài trở nên sâu rộng hơn trong 5 năm qua, cũng như các chính sách ảnh hưởng đến việc gia nhập, sàng lọc và điều tiết vốn FDI. 38 chính phủ dường như đã đưa ra hoặc thắt chặt các chính sách sàng lọc FDI kể từ năm 2015. 7 chính phủ đã có những thay đổi đối với việc sàng lọc FDI trong các hoạt động này. Thứ năm, có ít chính sách hơn trong các ngành dịch vụ khuyến khích FDI so với các ngành hàng hóa. Và thứ sáu, các doanh nghiệp đã phải đối mặt với rủi ro pháp lý ngày càng tăng trong thập kỷ qua.

Nói rõ hơn, không phải mọi thay đổi chính sách đều làm cho FDI tồi tệ hơn. Tuy nhiên, nhìn chung, trong 5 năm qua, các chính phủ đã khiến cuộc sống của các nhà đầu tư nước ngoài trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, trong khi WTO đàm phán để “tạo điều kiện thuận lợi” cho FDI, thì các chính phủ đang hạn chế đặc điểm quan trọng một thời này của toàn cầu hóa. Người ta phải đặt câu hỏi liệu có mối liên hệ giữa những ý định tốt đẹp ở Geneva và thực tế hay không. Nói cách khác, có rất ít hy vọng rằng các cuộc đàm phán hiện tại của WTO sẽ hồi sinh FDI toàn cầu khi các cuộc đàm phán đó không giải quyết được các động lực chính sách nêu trên. Người ta có thể tranh luận rằng việc đối xử tồi tệ hơn đối với FDI tạo ra cơ sở lý luận mạnh mẽ hơn cho các nguyên tắc đa phương mới. Lập luận đó sẽ mạnh hơn đáng kể nếu phạm vi của các cuộc đàm phán tạo thuận lợi đầu tư hiện tại ở WTO không bị giới hạn ngay từ đầu.

Tuy nhiên, các chính phủ và tổ chức quốc tế quan tâm đến việc thúc đẩy FDI không cần phải chờ đợi sự kết thúc của một hiệp định đa phương. Thực hiện ba bước sẽ cải thiện triển vọng thương mại của FDI trong các lĩnh vực nhạy cảm với sự phát triển: Thứ nhất, khi đã chỉ ra lý do tại sao lợi nhuận từ FDI lại quá thấp ở một nước đang phát triển, hoặc tại sao lợi nhuận đó lại giảm, cuộc đối thoại giữa Ngân hàng Thế giới, các ngân hàng phát triển khu vực và các chính phủ nước sở tại cần xác định những chính sách và thông lệ doanh nghiệp phải thay đổi và hỗ trợ kỹ thuật. Thứ hai, các chính phủ và các tổ chức quốc tế sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ hỗ trợ tài chính nào do nhà nước cung cấp cho FDI vào các lĩnh vực ưu tiên, nơi các lợi ích phát triển bền vững được các chính phủ sở tại ở các nước đang phát triển coi là lớn nhất. Điều này áp dụng cho các khuyến khích tài chính đối với dòng FDI ra nước ngoài và dòng FDI trong nước. Và thứ ba, các chính phủ sẽ từng bước giảm thiểu rủi ro FDI bằng cách rà soát kỹ lưỡng và đánh giá tiêu chuẩn chính sách pháp lý hiện hành và thực thi, đặc biệt chú ý đến việc thực hiện các chính sách sàng lọc vốn FDI đã được phê duyệt gần đây. Nếu các chính phủ và tổ chức quốc tế chú ý đến điều này, khả năng thương mại của FDI sẽ cải thiện đáng kể.

Có rất ít hy vọng rằng các cuộc đàm phán hiện tại của WTO sẽ hồi sinh FDI toàn cầu khi các cuộc đàm phán đó không giải quyết được các động lực chính sách của mỗi nước.
Duy Hưng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Chính phủ

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Ấn Độ đẩy mạnh quá trình chuyển đổi để hướng tới tự chủ về công nghệ

Ấn Độ đẩy mạnh quá trình chuyển đổi để hướng tới tự chủ về công nghệ

Ấn Độ khẳng định quốc gia Nam Á này sẽ nổi lên là trung tâm sản xuất chất bán dẫn toàn cầu, sau khi Nội các phê duyệt việc thành lập 3 nhà máy bán dẫn.
Sản lượng gạo toàn cầu dự kiến đạt kỷ lục 513,7 triệu tấn

Sản lượng gạo toàn cầu dự kiến đạt kỷ lục 513,7 triệu tấn

Sản lượng gạo toàn cầu niên vụ năm 2023-2024 dự kiến đạt kỷ lục 513,7 triệu tấn, tăng 0,2 triệu tấn so với dự báo tháng trước và 0,8 triệu tấn so với năm trước.
Nhu cầu đầu tư vàng ngày càng tăng

Nhu cầu đầu tư vàng ngày càng tăng

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), năm 2023 tổng nhu cầu về vàng trên thế giới đã tăng lên mức cao kỷ lục là 4.899 tấn.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 1/3/2024: Binh sĩ Ukraine ngủ quên đã khiến Avdeevka sụp đổ?

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 1/3/2024: Binh sĩ Ukraine ngủ quên đã khiến Avdeevka sụp đổ?

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 1/3/2024: Một binh sĩ Ukraine ngủ quên đã khiến Avdeevka sụp đổ. Chốt của binh sĩ này đã bị binh sĩ Nga phát hiện, phá hủy.
Củng cố quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-New Zealand, thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực

Củng cố quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-New Zealand, thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực

Chuyến thăm chính thức New Zealand của Thủ tướng Phạm Minh Chính là dịp quan trọng để hai nước củng cố quan hệ Đối tác chiến lược, thúc đẩy hợp tác nhiều mặt.

Tin cùng chuyên mục

WTO kêu gọi các thành viên thu hẹp khoảng cách, tìm sự đồng thuận tại MC13

WTO kêu gọi các thành viên thu hẹp khoảng cách, tìm sự đồng thuận tại MC13

Trước thềm bế mạc Hội nghị MC13, Tổng giám đốc WTO kêu gọi các Bộ trưởng nỗ lực hơn nữa và tìm ra sự đồng thuận về các vấn đề khác nhau vẫn còn tồn tại.
UAE đóng góp 240.000 CHF hỗ trợ các nước kém phát triển nhất tham gia MC13

UAE đóng góp 240.000 CHF hỗ trợ các nước kém phát triển nhất tham gia MC13

UAE đã đóng góp 1 triệu AED (240.000 CHF) để giúp các nước kém phát triển nhất tham gia Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 13.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay 1/3/2024: Tổng thống Putin cảnh báo phương Tây; Nga tuyên bố Ukraine tổn thất nặng ở Donetsk

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay 1/3/2024: Tổng thống Putin cảnh báo phương Tây; Nga tuyên bố Ukraine tổn thất nặng ở Donetsk

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 1/3/2024: Tổng thống Putin cảnh báo phương Tây; Nga tuyên bố Ukraine tổn thất nặng ở Donetsk.
Hội nghị cấp Bộ trưởng WTO lần thứ 13 kết thúc muộn hơn so với dự kiến

Hội nghị cấp Bộ trưởng WTO lần thứ 13 kết thúc muộn hơn so với dự kiến

Theo thông tin mới nhất từ Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Phiên bế mạc Hội nghị cấp Bộ trưởng WTO lần thứ 13 sẽ kết thúc muộn hơn so với dự kiến.
Tổng thống Nga công bố Thông điệp Liên bang năm 2024

Tổng thống Nga công bố Thông điệp Liên bang năm 2024

Ngày 29/2, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Thông điệp Liên bang năm 2024 ở Gostiny Dvor.
Triển vọng thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư Việt Nam - Australia

Triển vọng thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư Việt Nam - Australia

Hai nền kinh tế Việt Nam-Australia có sự bổ sung cao. Việt Nam mạnh về đồ điện tử, máy móc, dệt may, giày dép; còn Australia có nhiều tài nguyên, nhiên liệu...
Trước thềm bế mạc MC13: WTO tăng tốc thu hẹp khoảng cách còn lại để đạt thành tựu chung

Trước thềm bế mạc MC13: WTO tăng tốc thu hẹp khoảng cách còn lại để đạt thành tựu chung

Trước thềm bế mạc MC13, Tổng giám đốc WTO đã kêu gọi các bộ trưởng nỗ lực hơn nữa và tìm ra sự đồng thuận về các vấn đề khác nhau vẫn còn tồn tại.
Chuỗi Hội nghị SOM 1 APEC 2024: Chương trình nghị sự tăng trưởng chất lượng

Chuỗi Hội nghị SOM 1 APEC 2024: Chương trình nghị sự tăng trưởng chất lượng

Từ ngày 24/2 - 8/3, chuỗi Hội nghị lần thứ nhất của các quan chức cấp cao APEC năm 2024 được tổ chức tại Lima, Peru.
Chiến sự Israel-Hamas hôm nay ngày 29/2/2024: Thủ lĩnh Hamas có động thái mới; Mỹ đề nghị Israel ký thư cam kết

Chiến sự Israel-Hamas hôm nay ngày 29/2/2024: Thủ lĩnh Hamas có động thái mới; Mỹ đề nghị Israel ký thư cam kết

Thông tin chiến sự Israel-Hamas ngày 29/2/2024: Thủ lĩnh Hamas có động thái mới; Mỹ đề nghị Israel ký thư cam kết.
Chiến sự Israel - Hamas ngày 29/2/2024: Mỹ yêu cầu Israel tuân thủ luật pháp quốc tế tại Dải Gaza

Chiến sự Israel - Hamas ngày 29/2/2024: Mỹ yêu cầu Israel tuân thủ luật pháp quốc tế tại Dải Gaza

Chiến sự Israel – Hamas ngày 29/2/2024: Mỹ yêu cầu Israel tuân thủ luật pháp quốc tế tại Dải Gaza sau hàng loạt cáo buộc vi phạm nhân quyền.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 29/2/2024: Bộ Quốc phòng Nga xác nhận tiến vào Robotine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 29/2/2024: Bộ Quốc phòng Nga xác nhận tiến vào Robotine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 29/2/2024: Bộ Quốc phòng Nga xác nhận tiến vào Robotine sau những đòn tấn công quyết liệt của đơn vị xung kích Nga.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay 29/2/2024: Mỹ không có kế hoạch gửi quân tới Ukraine; Nga giành thêm lợi thế ở Avdiivka

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay 29/2/2024: Mỹ không có kế hoạch gửi quân tới Ukraine; Nga giành thêm lợi thế ở Avdiivka

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 29/2/2024: Mỹ không có kế hoạch gửi quân tới Ukraine; Nga giành thêm lợi thế ở Avdiivka.
Lệnh cấm xuất khẩu xăng dầu của Nga tác động như thế nào tới thị trường nhiên liệu?

Lệnh cấm xuất khẩu xăng dầu của Nga tác động như thế nào tới thị trường nhiên liệu?

Nga vừa công bố lệnh cấm xuất khẩu xăng dầu trong 6 tháng để bù đắp cho nhu cầu ngày càng tăng trong nước, đồng thời nhằm bảo trì các nhà máy lọc dầu.
Đề nghị Venezuela tạo thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam

Đề nghị Venezuela tạo thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam

Việt Nam đề nghị Venezuela tạo thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam như: Gạo, dệt may, giày dép, điện tử... và mở rộng sang các lĩnh vực tiềm năng khác.
Hội nghị MC13 là cơ hội "cùng nhau vạch ra con đường tương lai"

Hội nghị MC13 là cơ hội "cùng nhau vạch ra con đường tương lai"

Các Bộ trưởng thương mại trên thế giới đang tập trung tại Abu Dhabi để tham dự cuộc họp của WTO nhằm thiết lập các quy tắc thương mại mới.
Chiến sự Israel-Hamas hôm nay ngày 28/2/2024: Israel cảnh báo Hezbollah; Mỹ, Qatar nhận định khả năng đạt thỏa thuận ngừng bắn

Chiến sự Israel-Hamas hôm nay ngày 28/2/2024: Israel cảnh báo Hezbollah; Mỹ, Qatar nhận định khả năng đạt thỏa thuận ngừng bắn

Thông tin chiến sự Israel-Hamas ngày 28/2/2024: Israel cảnh báo Hezbollah; Mỹ, Qatar nhận định khả năng đạt thỏa thuận ngừng bắn.
Chiến sự Nga-Ukraine: Phương Tây và NATO có thực sự muốn gửi quân tới Ukraine?

Chiến sự Nga-Ukraine: Phương Tây và NATO có thực sự muốn gửi quân tới Ukraine?

Chiến sự Nga-Ukraine: Phương Tây và NATO có thực sự muốn gửi quân tới Ukraine? hay chỉ là tuyên bố để thử phản ứng của các quốc gia châu Âu tại Paris?
WTO nêu các quy tắc mới về thương mại dịch vụ; Mỹ lạc quan về tăng trưởng của kinh tế thế giới

WTO nêu các quy tắc mới về thương mại dịch vụ; Mỹ lạc quan về tăng trưởng của kinh tế thế giới

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã đưa ra các quy tắc mới tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại dịch vụ giữa hơn 70 quốc gia thành viên.
Việt Nam - Trung Quốc: Duy trì quan hệ kinh tế tốt đẹp, tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư

Việt Nam - Trung Quốc: Duy trì quan hệ kinh tế tốt đẹp, tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư

Bên lề Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 13, Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Nguyễn Hồng Diên đã gặp gỡ, trao đổi với Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc.
Chiến sự Nga-Ukraine ngày 28/2/2024: Nga cảnh báo NATO; Mỹ hối thúc G7 giải phóng tài sản bị phong tỏa của Nga

Chiến sự Nga-Ukraine ngày 28/2/2024: Nga cảnh báo NATO; Mỹ hối thúc G7 giải phóng tài sản bị phong tỏa của Nga

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 28/2/2024: Nga cảnh báo NATO; Mỹ hối thúc G7 giải phóng tài sản bị phong tỏa của Nga.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động