Tin Khu Vực
Trong tiến trình cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) đối với thủy sản Việt Nam, yêu cầu đặt ra với TP. Đà Nẵng không còn dừng ở việc tăng cường tuyên truyền hay xử lý từng trường hợp vi phạm. Trọng tâm hiện nay là nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với toàn bộ đội tàu, kiểm soát chặt hoạt động khai thác trên biển và bảo đảm mọi dữ liệu liên quan đến tàu cá được cập nhật, kết nối, đối chiếu và xử lý.
Tinh thần này được cụ thể hóa tại kế hoạch số 423/KH-UBND của UBND TP. Đà Nẵng về thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của EC tại đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác IUU, đồng thời triển khai “Tháng cao điểm” chống khai thác IUU đến hết ngày 15/9.
Siết chặt quản lý đội tàu
Theo kế hoạch số 423/KH-UBND, lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu tập trung xử lý các nhiệm vụ còn tồn tại, nhất là quản lý đội tàu, duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS), kiểm soát tàu xuất nhập bến, cập nhật dữ liệu VNFishbase và vận hành hệ thống eCDT.
Lực lượng chức năng kiểm tra tàu cá hoạt động trên biển, bảo đảm các điều kiện khai thác theo quy định.
Cùng với đó, tiến hành tổng rà soát, đối khớp dữ liệu đăng ký, đăng kiểm, cấp phép, VMS, xuất, nhập bến và dữ liệu dân cư; quản lý chặt tàu hết hạn đăng kiểm, giấy phép khai thác hoặc an toàn thực phẩm, không cho tàu không đủ điều kiện xuất bến. Các trường hợp mất kết nối VMS, vượt ranh giới khai thác hoặc có dấu hiệu can thiệp thiết bị phải được cảnh báo, xác minh và xử lý kịp thời.
Tổ chức lực lượng liên ngành tuần tra, kiểm tra, kiểm soát thường xuyên, liên tục tại các khu vực bãi ngang, cửa biển, vùng biển ven bờ và vịnh Đà Nẵng, tập trung vào nhóm có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU.
Ông Trần Quốc Tú, thuyền trưởng tàu cá ĐNa 91558 TS cho biết, các quy định về thiết bị giám sát hành trình, thủ tục xuất bến và ranh giới hoạt động vẫn được cơ quan chức năng tuyên truyền thường xuyên, nhưng sai phạm đôi khi vẫn xảy ra.
“Chúng tôi hiểu nếu vi phạm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc khai thác và hình ảnh của Việt Nam đối với nước bạn. Nhiều ngư dân vì lợi ích trước mắt mà vi phạm, cũng có người nắm rõ quy định nhưng sơ suất nên mới làm sai. Là chủ tàu, tôi đảm bảo sẽ chấp hành nghiêm các quy định về khai thác, cố gắng duy trì thiết bị giám sát. Trường hợp có sự cố, sẽ báo cáo nhanh chóng cho lực lượng chức năng”, ông Tú nói.
Ngư dân được tuyên truyền, hướng dẫn các quy định về chống khai thác IUU ngay tại cảng và trên tàu cá.
Ở góc độ quản lý, Bộ đội Biên phòng TP. Đà Nẵng được xác định là lực lượng giữ vai trò quan trọng, trực tiếp kiểm soát tàu cá tại cửa biển, cảng cá và các khu vực tàu có thể xuất nhập bến.
Theo Đại tá Trần Tiến Hiền, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng TP. Đà Nẵng, lực lượng Bộ đội Biên phòng đã tăng cường nắm tình hình, kiểm tra, kiểm soát 24/24 giờ hoạt động của các tàu cá trên biển, nhất là khu vực ranh giới để kịp thời ngăn chặn các tàu có dấu hiệu vượt sang vùng biển nước ngoài khai thác, mua bán trái phép thủy sản.
“Lực lượng Biên phòng sẽ tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền về IUU, vận động ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về khai thác thủy sản. Đồng thời kiểm tra và hướng dẫn ngư dân hoàn thiện các thủ tục đăng ký, đăng kiểm, giấy phép hành nghề, trang thiết bị còn thiếu để tránh trường hợp vi phạm, quyết tâm cùng cả nước tháo gỡ thẻ vàng EC”, Đại tá Trần Tiến Hiền cho biết.
Cùng với quản lý tàu cá, Đà Nẵng xác định truy xuất nguồn gốc là khâu quan trọng để đáp ứng yêu cầu của EC. Lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu 100% tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên khi ra, vào cảng phải được ghi nhận trên hệ thống eCDT; nguyên liệu thủy sản không có dữ liệu hoặc dữ liệu không hợp lệ sẽ không được xác nhận nguồn gốc.
Ngoài ra, 100% hồ sơ cấp giấy xác nhận nguyên liệu và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản phục vụ xuất khẩu phải được xử lý trên eCDT. Các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu những loài có nguy cơ cao sang thị trường châu Âu phải được kiểm tra theo phương pháp đánh giá rủi ro; kịp thời xác minh và xử lý các sai lệch về nguyên liệu, định mức, sản lượng và hồ sơ truy xuất.
Đến nay, Đà Nẵng đã hoàn thành 100% việc lắp đặt VMS đối với tàu cá từ 15m trở lên; 100% tàu cá cập, rời hai cảng cá Thọ Quang và Tam Quang đã thực hiện kê khai qua ứng dụng eCDT.
Không để “vùng trống” khi tàu ra khơi
“Vùng trống” trong chống khai thác IUU không chỉ có thể phát sinh tại cảng. Khi tàu đã hoạt động trên biển, việc thực thi pháp luật phải tiếp tục được duy trì. Đây là giai đoạn sự phối hợp giữa các lực lượng có ý nghĩa quyết định.
Triển khai mô hình "Hòm thư điện tử ẩn danh" tại trạm, bến Cửa Đại (TP. Đà Nẵng).
Với lực lượng Cảnh sát biển, công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, tuyên truyền pháp luật vẫn được thực hiện thường xuyên. Đơn vị liên tục phối hợp với các lực lượng chức năng trong chống khai thác IUU, tập trung vào các hành vi có nguy cơ tác động trực tiếp đến kết quả gỡ “thẻ vàng”.
“Việc gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Khó khăn hiện nay là vẫn còn một bộ phận chủ tàu, ngư dân chưa chấp hành nghiêm các quy định về khai thác thủy sản; tình trạng vi phạm vùng biển nước ngoài, mất kết nối thiết bị giám sát hành trình hoặc chưa thực hiện đầy đủ việc ghi nhật ký khai thác vẫn còn xảy ra”, Đại tá Lê Huy, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.
Đại tá Lê Huy bày tỏ mong muốn mỗi ngư dân, mỗi chủ tàu nhớ rằng, mỗi chuyến vươn khơi không chỉ mang theo khát vọng mưu sinh mà còn góp phần khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc trên biển. “Hãy khai thác hải sản đúng pháp luật, tuyệt đối không vi phạm vùng biển nước ngoài; luôn duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình, thực hiện đầy đủ các quy định về chống khai thác IUU và tích cực phối hợp với các lực lượng chức năng khi hoạt động trên biển”, Đại tá Lê Huy nói và cho biết thêm: “Đối với cấp ủy, chính quyền các địa phương ven biển, rất mong tiếp tục quan tâm tuyên truyền, vận động, quản lý tốt đội tàu cá; chăm lo đời sống ngư dân để bà con yên tâm bám biển, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ chủ quyền quốc gia”.
Kiểm soát chặt tàu cá từ cảng đến ngư trường nhằm hạn chế những khoảng trống trong quản lý, giám sát.
Trong thời gian qua, lực lượng Vùng Cảnh sát biển 2 đã phối hợp với Bộ đội Biên phòng TP. Đà Nẵng tổ chức nhiều đợt tuyên truyền lưu động với tinh thần “đến từng tàu, từng nhà”. Ngoài tuyên truyền qua loa phát thanh, pa nô, áp phích, các lực lượng còn trao tặng sổ tay pháp luật, dán mã QR tra cứu thông tin… giúp người dân tiếp cận pháp luật một cách trực quan, thuận tiện, dễ hiểu và dễ nhớ. Đặc biệt, triển khai mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” để tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm một cách nhanh chóng, kịp thời.
Đối với Đà Nẵng, “Tháng cao điểm” được nhìn nhận như một đợt tổng rà soát để chuẩn hóa lại toàn bộ công tác quản lý, tạo nền tảng cho việc duy trì kỷ luật này sau cao điểm.
Những “vùng trống” trong quản lý từng bước được bịt kín sẽ là cơ sở để Đà Nẵng thực hiện đầy đủ trách nhiệm của một địa phương ven biển trong nỗ lực chung cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” EC, xây dựng nghề cá có trách nhiệm và nâng cao uy tín thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.