Cuộc khủng hoảng mới ở Suez: Nền kinh tế toàn cầu đang chao đảo vì căng thẳng

65 năm sau khi Cố Tổng thống Ai Cập Gamal Abdel Nasser quốc hữu hóa kênh đào Suez, tuyến đường thủy này tiếp tục giữ vị trí quan trọng đối với thương mại toàn cầu. Mới đây, một con tàu đã gây ra hiệu ứng gợn sóng trên khắp thế giới khi chặn lối vào phía nam của con kênh sau khi mắc cạn. Giá dầu thô đã tăng vọt, các tàu chở dầu và tàu container được hỗ trợ và các nhà cung cấp hàng hóa có khả năng chịu thêm một tuần chờ đợi cũng như tăng thêm chi phí đáng kể.

Thông tin mới nhất, vào khoảng 11h sáng ngày 29/3, giờ Việt Nam, theo nhà cung cấp dịch vụ hàng hải Inchcape, các đội cứu hộ đã giải phóng Ever Given trong kênh đào Suez - gần một tuần sau khi con tàu khổng lồ mắc cạn tại một trong những con đường thương mại quan trọng nhất thế giới.

Tuy nhiên, dù con tàu đã nổi trở lại, nhưng hiện vẫn không rõ khi nào tuyến đường thủy sẽ được lưu thông trở lại hay mất bao lâu để hơn 450 con tàu bị kẹt trên biển hoặc đang trên đường đến Suez có thể đi qua toàn bộ.

Một thế kỷ rưỡi sau khi con kênh được hoàn thành vào năm 1869, hơn 10% thương mại đường biển toàn cầu và một lượng dầu thô tương tự đi qua tuyến đường thủy dài 120 dặm, nối liền một châu Á đang trỗi dậy với một châu Âu giàu có.

Vụ tai nạn tại Suez, nơi đang chứa khoảng 9,6 tỷ USD hàng hóa mỗi ngày, đã thu hút sự chú ý đến sự mong manh vốn có của các chuỗi cung ứng toàn cầu bị kéo dài chặt chẽ vào thời điểm đại dịch chưa kết thúc và thương mại toàn cầu đang bị thách thức. Các chủng do Covid-19 tạo ra, với tình trạng thiếu thiết bị bảo vệ cá nhân ban đầu và cuộc tranh giành tiếp tục để tìm nguồn cung cấp vắc xin hạn chế, đã bộc lộ những vấn đề trong hệ thống thương mại toàn cầu.

Cuộc khủng hoảng mới ở Suez: Nền kinh tế toàn cầu đang chao đảo vì căng thẳng

Những khó khăn đó có thể thúc đẩy các chính phủ và doanh nghiệp phải suy nghĩ lại về mô hình chuỗi cung ứng đúng lúc đã đạt được hiệu quả từ hệ thống với cái giá phải trả là khả năng phục hồi.

Với những lo ngại lan rộng cách đây một năm về tình trạng thiếu hụt, hệ thống thương mại toàn cầu theo nhiều cách đã được tổ chức rất tốt trong thời kỳ đại dịch. Đó cũng là nhờ các mô hình giao hàng của các công ty như Amazon và Alibaba và bởi một mạng lưới phức tạp của các công ty vận chuyển, vận tải và hậu cần. Trong suốt đại dịch, người tiêu dùng ở các nước phát triển đã thấy siêu thị có hàng, trạm xăng mở cửa và giao hàng trực tuyến.

Sự tắc nghẽn ở Kênh đào Suez kéo theo một loạt các sự kiện gây nguy hiểm cho hoạt động thông suốt của thương mại toàn cầu. Chỉ 5 ngày trước khi con tàu Ever Given mắc cạn, một vụ hỏa hoạn tại nhà máy sản xuất chip Điện tử Renesas ở miền bắc Nhật Bản đã đe dọa gián đoạn thêm ngành công nghiệp bán dẫn vốn đang quay cuồng vì thiếu hụt. Việc đóng cửa, dự kiến ​​kéo dài ít nhất một tháng, diễn ra sau khi đối thủ NXP và Infineon của Đức buộc phải đóng cửa các nhà máy sản xuất chip ở Austin, Texas, trong một tháng sau khi mất điện lớn ở bang này do một vụ nổ ở Bắc Cực.

Họ chỉ mới mở lại gần đây. Đợt đóng băng tương tự cũng đánh sập 4/5 sản lượng hóa dầu của Texas, ảnh hưởng đến nguồn cung cấp polyetylen, polypropylen và polyvinyl clorua, ba trong số các loại polyme quan trọng nhất. Điều đó lại ảnh hưởng đến các nhà sản xuất ô tô, tàn phá nguồn cung cấp túi khí và các thành phần khác.

Bản thân đại dịch đã bộc lộ những lỗ hổng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Giá vận chuyển container đã tăng hơn gấp ba lần do các công ty kiểm soát các hãng tàu khai thác hết công suất với kỳ vọng nhu cầu giảm. Hiện chi phí khoảng 4.000 USD để vận chuyển một container 40 feet giữa Đông Á và Bờ Tây Mỹ, tăng từ 1.500 USD vào đầu năm 2020. Chuỗi cung ứng dựa trên các kịch bản có thể dự đoán được, nhưng không lường trước được là viễn cảnh cực đoan với một cuộc khủng hoảng chưa từng có như Covid-19 và những thách thức đặt ra.

Ngài Woods, giáo sư về quản trị kinh tế toàn cầu tại đại học Oxford, cho biết các chuỗi cung ứng toàn cầu đang phải đối mặt với ba áp lực khác nhau đáng phải suy nghĩ. Một là thúc đẩy việc làm trong nước. Điều thứ hai, từ khủng hoảng Covid-19 đặt ra là sự phụ thuộc chiến lược vào các quốc gia khác về thiết bị y tế và rộng hơn là đối với hàng hóa cơ bản và công nghệ quân sự và dân sự quan trọng. Điều này nói nhiều hơn về khả năng phục hồi của quốc gia, cần đảm bảo có thể tự sản xuất lương thực, vắc xin… Thứ ba là nhu cầu, được dẫn dắt bởi các nhà đầu tư tổ chức và người tiêu dùng, để các doanh nghiệp nắm bắt tốt hơn chuỗi cung ứng của họ, áp đặt thêm chi phí khi các công ty phải tuân thủ chính sách phát thải carbon...

Tuy nhiên, bất chấp những áp lực này, sự thật về thương mại toàn cầu - và toàn cầu hóa được Tổng giám đốc WTO Okonjo-Iweala cho rằng đang trải qua một giai đoạn tổ chức lại. Trong những năm 1990 và đầu những năm 2000, thương mại toàn cầu đã tăng trưởng với tốc độ gấp đôi sản lượng do các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Đông Âu đang hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Bây giờ mọi thứ chậm lại, nhưng điều này không có nghĩa là đã đạt đến dấu mốc đỉnh cao khi một số khu vực trên thế giới chưa thực sự hội nhập. Châu Phi chỉ chiếm 2-3% thương mại toàn cầu.

Các chuỗi cung ứng toàn cầu đã nhiều lần cho thấy khả năng ứng phó với những gián đoạn tạm thời và thay đổi cơ cấu. Năm 1990, giá dầu đã tăng hơn gấp đôi trong hai tháng. Ngày nay, điều đó sẽ không xảy ra, bởi vì nguồn cung đã mở rộng, nguồn cung là toàn cầu, có sự kết nối giữa các thị trường, các loại thiết bị đầu cuối và nhà máy lọc dầu khác nhau và sự linh hoạt của các nhà máy lọc dầu để xử lý các loại dầu khác nhau. Internet có thể là được ví như “một giải pháp thay thế”, cho phép hàng triệu người trước đây phải di chuyển để gặp gỡ nhau qua các mạng kỹ thuật số.

Việt Dũng

Tin mới nhất

Fed lùi đợt tăng lãi suất đầu tiên trong thời kỳ đại dịch vào tháng 3

Fed lùi đợt tăng lãi suất đầu tiên trong thời kỳ đại dịch vào tháng 3

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ xác nhận kế hoạch tăng lãi suất vào tháng 3 lần đầu tiên kể từ khi đại dịch bùng phát, khi Ngân hàng Trung ương Mỹ lập kế hoạch tích cực hơn đối với việc thắt chặt tiền tệ khi đối mặt với lạm phát.
Du lịch toàn cầu thời Omicron: Từ gián đoạn ban đầu đến dấu hiệu lạc quan

Du lịch toàn cầu thời Omicron: Từ gián đoạn ban đầu đến dấu hiệu lạc quan

Ngành công nghiệp du lịch và lữ hành đã một lần nữa bị gián đoạn khi phát hiện ra biến thể Omicron vào tháng 12 năm ngoái.
APEC sẵn sàng cơ hội thúc đẩy thương mại khu vực châu Á- Thái Bình Dương

APEC sẵn sàng cơ hội thúc đẩy thương mại khu vực châu Á- Thái Bình Dương

Ngày 22/1, Người phát ngôn Chính phủ Thái Lan Thanakorn Wangboonkongchana cho biết, Thủ tướng Prayut Chan-o-cha đã thông báo rằng Thái Lan chuẩn bị đầy đủ để đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm nay.
Dòng FDI toàn cầu trở lại mạnh mẽ với 1,65 nghìn tỷ USD

Dòng FDI toàn cầu trở lại mạnh mẽ với 1,65 nghìn tỷ USD

Hội nghị liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) vừa công bố báo cáo giám sát xu hướng đầu tư toàn cầu cho biết dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu đã có sự phục hồi mạnh mẽ vào năm 2021, tăng 77% lên ước tính 1,65 nghìn tỷ USD, từ mức 929 tỷ USD vào năm 2020, vượt qua mức trước đại dịch.
WB dự báo tăng trưởng của Ấn Độ ở mức 8,3% trong năm tài chính 2021-22

WB dự báo tăng trưởng của Ấn Độ ở mức 8,3% trong năm tài chính 2021-22

Theo báo cáo "Triển vọng kinh tế toàn cầu" của Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố, tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ dự kiến sẽ là 8,3% trong năm tài chính hiện tại và ở mức 8,7% trong năm 2022-23.

Tin cùng chuyên mục

Thị trường chứng khoán toàn cầu sụt giảm kỷ lục trong hơn một năm đại dịch

Thị trường chứng khoán toàn cầu sụt giảm kỷ lục trong hơn một năm đại dịch

Ngày 21/1, thị trường chứng khoán toàn cầu bị sụt giảm mạnh nhất trong hơn một năm do cổ phiếu Netflix bị lỗ nặng dẫn đến tình trạng bán tháo cổ phiếu công nghệ tràn sang các lĩnh vực khác. Các nhà đầu tư đã chạy đua ra khỏi các góc đầu cơ của thị trường khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tiến hành thắt chặt các điều kiện tài chính.
Các bộ trưởng WTO đẩy mạnh nỗ lực đàm phán và thu hoạch kết quả

Các bộ trưởng WTO đẩy mạnh nỗ lực đàm phán và thu hoạch kết quả

Ngày 21/1, tại Hội nghị Không chính thức các bộ trưởng WTO, Tổng giám đốc Ngozi Okonjo-Iweala đã kêu gọi các bộ trưởng từ nhiều thành viên WTO thúc đẩy tiến độ trong tất cả các cuộc đàm phán đang diễn ra và làm việc với tinh thần thiết thực, sáng tạo và linh hoạt để đạt được các thỏa thuận.
APEC 2022 hướng tới tăng trưởng lâu dài, bền vững và toàn diện

APEC 2022 hướng tới tăng trưởng lâu dài, bền vững và toàn diện

Khi đại dịch Covid-19 xuất hiện đã làm cả thế giới bất ngờ và lao đao vì những tác động tiêu cực, toàn diện lên nền kinh tế xã hội toàn cầu. Trên cơ sở kinh nghiệm vượt qua khó khăn thách thức và thành quả bước đầu thích ứng với tình hình mới trong 2 năm 2020 và 2021, năm 2022, ​các quốc gia trên thế giới, trong đó có các thành viên APEC sẽ tiếp tục đấu tranh, cố gắng mở cửa bất chấp sự xuất hiện của các biến thể mới như Omicron hiện tại.
Năm 2021: Các công ty vận tải thu lãi khủng 150 tỷ USD “nhờ” khủng hoảng chuỗi cung ứng

Năm 2021: Các công ty vận tải thu lãi khủng 150 tỷ USD “nhờ” khủng hoảng chuỗi cung ứng

Giá cước vận chuyển đường biển dự kiến ​​sẽ tiếp tục tăng cao vào năm 2022, thiết lập thêm một năm bùng nổ lợi nhuận cho các hãng vận tải hàng hóa toàn cầu. Điều này khiến các công ty nhỏ hơn và khách hàng phải trả nhiều tiền hơn cho mọi hoạt động kinh doanh.
WTO: Xuất khẩu của các nước kém phát triển bị ảnh hưởng nặng nề do đại dịch

WTO: Xuất khẩu của các nước kém phát triển bị ảnh hưởng nặng nề do đại dịch

Ngày 19/1, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã công bố báo cáo mới về "Thúc đẩy cơ hội thương mại cho các nước kém phát triển" nhấn mạnh rằng cộng đồng quốc tế sẽ cần hỗ trợ thêm trong thập kỷ tới để tăng cường sự tham gia của các nước kém phát triển (LDC) vào thương mại thế giới, sau khi đánh giá những tiến bộ đạt được trong thập kỷ qua để giúp các nước LDC hội nhập sâu hơn vào hệ thống thương mại toàn cầu.
Chính phủ Nigeria cấm nhập khẩu gạo thông qua các cảng biển

Chính phủ Nigeria cấm nhập khẩu gạo thông qua các cảng biển

Ngày 19/1, Cơ quan Hải quan Nigeria (NCS) cho biết, Chính phủ liên bang Nigeria đã ban hành lệnh cấm hoàn toàn đối với việc nhập khẩu gạo đồ nước ngoài qua các cảng biển.
Trung Quốc cắt giảm lãi suất cho vay trong tháng thứ 2 liên tiếp

Trung Quốc cắt giảm lãi suất cho vay trong tháng thứ 2 liên tiếp

Động thái của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc khác với chính sách thắt chặt hơn của các ngân hàng trung ương tại các nước phương Tây trong bối cảnh lạm phát.
“Cơn ác mộng” của thế giới về lạm phát giá lương thực thực phẩm

“Cơn ác mộng” của thế giới về lạm phát giá lương thực thực phẩm

Câu hỏi làm thế nào tốt nhất để kiểm soát lạm phát đã quay trở lại chương trình nghị sự của chính sách kinh tế. Quan điểm chủ đạo nhấn mạnh sự cần thiết của các chính sách tiền tệ thắt chặt hơn và coi lãi suất cao hơn và giảm cung cấp thanh khoản là hợp lý, ngay cả khi điều đó làm giảm sự phục hồi kinh tế mong manh hiện đang diễn ra ở nhiều nước.
ASEAN thống nhất mở cửa trở lại du lịch

ASEAN thống nhất mở cửa trở lại du lịch

Ngày 19/1, tại Hội nghị Bộ trưởng Du lịch ASEAN lần thứ 25 được tổ chức theo cả hình thức trực tuyến và trực tiếp tại Campuchia, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Du lịch Campuchia Thong Khon, các Bộ trưởng Du lịch của ASEAN đã đồng ý tuyên bố mở cửa trở lại ngành du lịch ASEAN để hồi sinh ngành trong bối cảnh đại dịch.
RCEP nhìn từ góc độ thị trường: Đầu tàu hội nhập hướng về châu Á

RCEP nhìn từ góc độ thị trường: Đầu tàu hội nhập hướng về châu Á

Sau một thập kỷ đàm phán, 15 quốc gia châu Á - Thái Bình Dương đã ký một trong những thỏa thuận thương mại lớn nhất trong lịch sử vào năm 2020. Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đặt ra mục tiêu giảm bớt các rào cản kinh doanh trong một khu vực bao gồm một phần ba dân số và sản lượng kinh tế của thế giới.
Tăng trưởng kinh tế Mỹ đối mặt với nhiều thách thức do Omicron

Tăng trưởng kinh tế Mỹ đối mặt với nhiều thách thức do Omicron

Lạm phát leo thang, giá nhân công tăng cao, gián đoạn chuỗi cung ứng,.. - những hệ quả của biến chủng Omicron đã đẩy nền kinh tế lớn nhất thế giới - Mỹ đối mặt với nhiều thách thức trong năm 2022.
Khủng hoảng chip đẩy doanh số ô tô của châu Âu xuống mức thấp mới

Khủng hoảng chip đẩy doanh số ô tô của châu Âu xuống mức thấp mới

Ngày 18/1, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) công bố số liệu cho thấy, doanh số bán ô tô của EU đã giảm xuống mức thấp mới vào năm ngoái do lĩnh vực ô tô gặp khó khăn bởi đại dịch Covid và tình trạng thiếu chip máy tính kéo dài. Theo đó, số lượng đăng ký xe du lịch mới ở EU đã giảm 2,4% vào năm 2021, xuống còn 9,7 triệu xe.
Kinh tế thế giới năm 2022: Những nhân tố có ảnh hưởng lớn

Kinh tế thế giới năm 2022: Những nhân tố có ảnh hưởng lớn

Năm 2022 – liệu có là năm kinh tế thế giới phục hồi sau đại dịch? Đó là câu hỏi lớn khi kỳ nghỉ lễ kết thúc. Tuy nhiên, sự xuất hiện của biến thể Omicron ở khắp nơi trên thế giới vào những tuần cuối năm 2021 đã dấy lên những lo ngại.
Ấn Độ ngừng các hợp đồng xuất khẩu gạo mới do thiếu tàu chở hàng

Ấn Độ ngừng các hợp đồng xuất khẩu gạo mới do thiếu tàu chở hàng

Ngày 17/1, Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ cho biết, gần một phần ba lượng gạo xuất khẩu của Ấn Độ trong tháng này bị kẹt do thiếu tàu chở hàng và hầu hết các thương nhân đã ngừng ký hợp đồng xuất khẩu vào tháng 2 để tránh phí xuất khẩu.
Diễn đàn Kết nối ASEAN lần thứ 9: Củng cố quan hệ đối tác ASEAN - Hàn Quốc trong thời kỳ hậu Covid-19

Diễn đàn Kết nối ASEAN lần thứ 9: Củng cố quan hệ đối tác ASEAN - Hàn Quốc trong thời kỳ hậu Covid-19

Ngày 18-19/1, Trung tâm ASEAN - Hàn Quốc cùng với Hiệp hội Nhà thầu quốc tế Hàn Quốc (ICAK) tổ chức Diễn đàn Kết nối ASEAN lần thứ 9 theo hình thức trực tuyến, tập trung vào "cơ sở hạ tầng bền vững" và "đổi mới kỹ thuật số", được rút ra từ 5 lĩnh vực chiến lược trong "Kế hoạch tổng thể về kết nối ASEAN (MPAC) 2025" của ASEAN, một bản kế hoạch khu vực nhằm đạt được một ASEAN liên kết và hội nhập hơn.
APEC 2022 tổ chức Hội nghị chuyên đề về du lịch khu vực

APEC 2022 tổ chức Hội nghị chuyên đề về du lịch khu vực

Ngày 17/1, Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) thông báo rằng, với tư cách là nước chủ nhà của APEC 2022, Thái Lan sẽ tổ chức một hội nghị chuyên đề theo hình thức trực tuyến vào ngày 25 - 26/1, mang tên 'Thiết kế lại giai đoạn tiếp theo của du lịch tốt hơn: Đối thoại đồng sáng tạo khuyến nghị chính sách của APEC”.
Giá dầu quốc tế giao dịch gần mức cao nhất trong 7 năm

Giá dầu quốc tế giao dịch gần mức cao nhất trong 7 năm

Ngày 17/1, giá dầu quốc tế giao dịch với mức cao nhất trong 7 năm, có nguy cơ đẩy lạm phát toàn cầu lên cao hơn nữa do nguồn cung vẫn bị hạn chế và lo ngại về một đợt suy giảm nhu cầu do đại dịch gây ra.
Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022: Davos vắng bóng

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022: Davos vắng bóng

Ngày 17/1, các sự kiện của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) năm 2022 chính thức bắt đầu. Năm nay là năm thứ hai liên tiếp, WEF đã hoãn tổ chức cuộc họp thường niên tại Davos, Thụy Sĩ vì đại dịch Covid-19.
Mỹ - Trung thống nhất giải phóng dự trữ dầu thô

Mỹ - Trung thống nhất giải phóng dự trữ dầu thô

Ngày 14/1 vừa qua, Mỹ và Trung Quốc đã thống nhất giải phóng dầu thô từ kho dự trữ chiến lược của hai nước vào khoảng thời gian nghỉ Tết Nguyên đán vào ngày 1/2, như một phần của nỗ lực rộng lớn hơn do Mỹ dẫn đầu nhằm tăng cung chiến lược để hạ giá dầu.
Chuỗi cung ứng toàn cầu: Nới lỏng áp lực nhưng khủng hoảng vẫn chưa kết thúc

Chuỗi cung ứng toàn cầu: Nới lỏng áp lực nhưng khủng hoảng vẫn chưa kết thúc

Các đợt dịch bùng phát mới ở Trung Quốc đã khiến ​​toàn bộ thành phố gần 13 triệu người bị buộc phải đóng cửa và hoạt động tại cảng container lớn thứ ba thế giới -Ninh Ba, đã bị gián đoạn.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động