Cục trưởng Cục Thống kê: Tiếp tục phát huy vai trò 'kiềng ba chân' của tăng trưởng

Giữ vững cân đối cung - cầu được xem là một trong những yếu tố then chốt để bảo đảm tăng trưởng bền vững giữa bối cảnh nhiều thách thức. Để làm rõ hơn các giải pháp thời gian tới, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính).

Giữ nhịp tăng trưởng

- Bà đánh giá như thế nào về kết quả tăng trưởng quý I/2026? Những động lực và điểm sáng của nền kinh tế là gì, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Hương: Về kết quả tăng trưởng kinh tế quý I/2026, GDP của cả nước đạt mức tăng 7,83%. Dù chưa đạt mục tiêu theo kịch bản đề ra, tuy nhiên, tôi cho rằng, đây vẫn là mức tăng rất tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, bất thường, làm suy giảm dự báo tăng trưởng của hầu hết các khu vực trên thế giới.

Đối với Việt Nam, động lực để duy trì mức tăng trưởng tích cực này đến từ cả phía cung và cầu. Ở phía cung, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản vẫn duy trì đà tăng trưởng, bám sát mục tiêu đề ra với mức tăng khoảng 3,6%. Khu vực công nghiệp - xây dựng và khu vực dịch vụ đều đạt mức tăng trên 8%, có thể coi là rất tích cực trong bối cảnh chịu nhiều tác động từ giá cả, đặc biệt là giá xăng dầu và nguyên, nhiên vật liệu đầu vào cho sản xuất.

Ở phía cầu, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tiếp tục duy trì ở mức cao, tăng khoảng 23%, cho thấy Việt Nam vẫn kết nối hiệu quả với khu vực và thế giới thông qua hoạt động thương mại. Kết quả này cũng phản ánh năng lực sản xuất trong nước được duy trì ổn định.

Bên cạnh đó, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 10,7%, là mức tăng tích cực. Đáng chú ý, vốn đăng ký đầu tư nước ngoài tăng mạnh, thể hiện niềm tin của các nhà đầu tư đối với môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Vốn thực hiện của khu vực đầu tư nước ngoài cũng tăng 11,8%, mức cao nhất trong các khu vực kinh tế.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng trên 10%, cho thấy tiêu dùng trong nước phục hồi tốt. Như vậy, cả ba động lực chính ở phía cầu gồm tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Các con số này không chỉ dựa trên điều tra thống kê mà còn được tổng hợp từ các cơ quan quản lý nhà nước, qua đó phản ánh tương đối đầy đủ "bức tranh" kinh tế quý I/2026.

- Bà đánh giá thế nào về "bức tranh" xuất nhập khẩu quý I/2026?

Bà Nguyễn Thị Hương: Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng khoảng 23%, trong đó xuất khẩu tăng khoảng 19% và nhập khẩu tăng khoảng 27%. Việt Nam nhập siêu khoảng 3,6 tỷ USD, tuy nhiên đây không phải tín hiệu tiêu cực. Khoảng 94% giá trị nhập khẩu là phục vụ sản xuất, bao gồm nguyên vật liệu và tư liệu sản xuất. Điều này cho thấy, nhu cầu sản xuất trong nước vẫn đang ở mức cao và kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới. Việc doanh nghiệp tăng nhập khẩu đầu vào phản ánh kỳ vọng về đơn hàng và nhu cầu thị trường, từ đó cho thấy triển vọng sản xuất trong nước vẫn tích cực.

Trụ vững trước biến động

- Xin bà cho biết những khó khăn lớn đối với tăng trưởng hiện nay là gì?

Bà Nguyễn Thị Hương: Việt Nam là nền kinh tế có độ mở rất cao. Do đó, mọi biến động của thị trường thế giới gần như tác động ngay lập tức đến trong nước, theo từng giờ, từng ngày.

Trước hết, biến động về giá xăng dầu, giá vận tải đã kéo theo sự gia tăng của hàng loạt chi phí đầu vào khi chúng ta nhập khẩu, từ nguyên, nhiên vật liệu đến các yếu tố phục vụ sản xuất. Điều này không chỉ tạo áp lực lên lạm phát mà còn làm thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp sản xuất. Đồng thời, chi phí vận tải tăng cao trên tất cả các kênh cũng ảnh hưởng đến khả năng kết nối, tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp cả trong và ngoài nước.

Đây là những khó khăn hiện hữu, có thể nhìn thấy rõ. Bên cạnh đó, các chính sách về thuế quan, bảo hộ thương mại của các nền kinh tế lớn, cũng như của các quốc gia có cấu trúc tương đồng với Việt Nam, đang tạo ra những thách thức không nhỏ. Điều này đòi hỏi hàng hóa của chúng ta phải nâng cao năng lực cạnh tranh để có thể duy trì và mở rộng thị phần tại các thị trường quốc tế. Những yếu tố trên cũng cho thấy, trong thời gian tới, cả nhu cầu đầu vào trong nước và nhu cầu từ thị trường quốc tế đều có thể đối mặt với không ít khó khăn.

- Bà có khuyến nghị gì để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng trong các quý tiếp theo?

Bà Nguyễn Thị Hương: Về khuyến nghị và giải pháp để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng trong các quý tiếp theo, trước hết cần tập trung bảo đảm các cân đối vĩ mô, đặc biệt là cân đối giữa cung và cầu. Trong đó, cần chú trọng các mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống người dân và các mặt hàng mang tính chiến lược của nền kinh tế.

Không chỉ lương thực, thực phẩm, điện, xăng dầu, mà các yếu tố đầu vào cho sản xuất cũng cần được quan tâm, như phân bón, vật liệu xây dựng… Bên cạnh đó, các lĩnh vực dịch vụ như vận tải, lưu trú cũng cần được điều hành phù hợp. Đồng thời, cần tăng cường các chính sách để kết nối các chủ thể trong nền kinh tế, khuyến khích sự đồng thuận giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, trong đó có việc chia sẻ, tiết giảm lợi nhuận để cùng vượt qua giai đoạn khó khăn, biến động phức tạp hiện nay.

Ngoài ra, cần tiếp tục phát huy “kiềng ba chân” của tăng trưởng, bao gồm tích lũy, tiêu dùng và xuất khẩu. Trong đó, đầu tư công đóng vai trò là vốn mồi, dẫn dắt và thu hút các nguồn lực từ khu vực tư nhân, doanh nghiệp và nguồn lực quốc tế cùng tham gia phát triển.

Cùng với đó, cần thúc đẩy tiêu dùng trong nước, gắn với nâng cao thu nhập và niềm tin của người dân. Đồng thời, tiếp tục thu hút đầu tư nước ngoài, không chỉ trong lĩnh vực sản xuất mà còn ở các ngành dịch vụ, du lịch. Việt Nam với môi trường ổn định, an toàn, là điểm đến hấp dẫn không chỉ cho sản xuất mà còn cho tiêu dùng và trải nghiệm.

Đây cũng là một lợi thế để duy trì và gia tăng tổng mức bán lẻ, qua đó phản ánh sức cầu trong nước, đồng thời đóng góp vào xuất khẩu thông qua du lịch và các dịch vụ liên quan.

Như vậy, việc bảo đảm cân đối hài hòa giữa tích lũy, tiêu dùng và xuất khẩu sẽ là nền tảng quan trọng để nền kinh tế có thể trụ vững và duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức.

- Xin cảm ơn bà!

Tổng sản phẩm trong nước quý I/2026 ước tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước (quý I/2025 tăng 7,07%). Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, đóng góp 5,6% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,92%, đóng góp 44,08%; khu vực dịch vụ tăng 8,18%, đóng góp 50,32%.