Công nghiệp văn hóa Việt Nam: Đón cơ hội từ thị trường nghệ thuật biểu diễn

Điểm khởi đầu của chuỗi giá trị kinh tế rộng lớn

Hai đêm diễn (ngày 24, 25/10) của nhóm nhạc BigBang (Hàn Quốc) tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình đã tạo nên sức hút lớn đối với công chúng yêu âm nhạc Việt Nam. Sự kiện thu hút khoảng 90.000 lượt khán giả, trở thành một trong những chương trình biểu diễn âm nhạc quốc tế có quy mô lớn bậc nhất từng diễn ra tại Việt Nam, đồng thời cho thấy tiềm năng của thị trường giải trí trực tiếp trong việc kết nối văn hóa với du lịch và dịch vụ.

Trước hai đêm diễn của BigBang, trong ngày 22, 23/10, đông đảo người hâm mộ đã tập trung tại khu vực sân Mỹ Đình để đổi vòng tay và hoàn tất các thủ tục trước khi vào sân. Nhiều khán giả từ các tỉnh, thành phố khác và nước ngoài chủ động lên kế hoạch di chuyển, đặt vé máy bay, phòng lưu trú để tham dự chương trình. Theo dữ liệu được công bố trên nền tảng du lịch Trip.com, lượng đặt vé máy bay đến Hà Nội trong từ ngày 23 - 26/10 tăng 74% so với cùng kỳ năm trước.

"Sức nóng" của BigBang gợi nhớ đến đêm nhạc hội của BlackPink năm 2023, khi những đêm diễn của nhóm nhạc Hàn Quốc tạo hiệu ứng đáng chú ý đối với thị trường giải trí và các dịch vụ du lịch Hà Nội. Điểm chung của những sự kiện này là sức hút không chỉ đến từ nghệ sĩ trên sân khấu, mà còn từ khả năng tập hợp lượng lớn khán giả, thúc đẩy nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống và trải nghiệm tại điểm đến. 

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương ở góc nhìn kinh doanh, ông Bùi Thanh Tú - Giám đốc Marketing PestBrice Travel cho hay, sự "bùng nổ" của hai đêm diễn của BigBang cho thấy cơ hội kết nối giữa công nghiệp biểu diễn và du lịch. Khi khán giả từ địa phương khác hoặc từ nước ngoài đến xem một chương trình, nhu cầu phát sinh trải rộng từ vé máy bay, khách sạn, đưa đón đến ăn uống, mua sắm và tham quan trước hoặc sau đêm diễn. Với doanh nghiệp du lịch, cơ hội cụ thể là xây dựng các gói dịch vụ linh hoạt, như vé máy bay kết hợp khách sạn, lưu trú kết hợp đưa đón đến địa điểm biểu diễn, hoặc bổ sung hành trình khám phá Hà Nội trong nửa ngày, một ngày. 

PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Đại biểu Quốc hội, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cũng nhấn mạnh với phóng viên Báo Công Thương, hai đêm biểu diễn của BigBang tại Hà Nội đem đến một tín hiệu rất đáng chú ý: Việt Nam không chỉ có công chúng yêu âm nhạc đông đảo, mà đang từng bước hình thành một thị trường sẵn sàng chi trả cho những trải nghiệm văn hóa chất lượng cao. "Hai đêm diễn thu hút khoảng 90.000 lượt khán giả. Đáng quan tâm hơn, dòng người đến Hà Nội còn kéo theo nhu cầu về đi lại, lưu trú, ẩm thực, mua sắm và các dịch vụ đô thị. Điều đó cho thấy âm nhạc, khi được tổ chức chuyên nghiệp, có thể trở thành điểm khởi đầu của một chuỗi giá trị kinh tế rộng lớn", PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho hay.

Kiến tạo một hệ sinh thái có giá trị lâu dài

Đằng sau một đêm nhạc thành công không chỉ là nghệ sĩ và khán giả, mà còn là hoạt động của một chuỗi nhân lực, dịch vụ và doanh nghiệp cùng tham gia tạo nên sản phẩm biểu diễn. Nếu được tổ chức theo hướng chuyên nghiệp, chuỗi giá trị này có thể mở rộng cơ hội việc làm, tăng doanh thu cho các ngành liên quan và góp phần hình thành năng lực sản xuất biểu diễn trong nước.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, lĩnh vực âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn có tiềm năng lớn để phát triển thành một bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa. Những chương trình quy mô lớn thời gian qua cho thấy thị trường trong nước có nhu cầu đáng kể. Nếu được đầu tư bài bản về hạ tầng, công nghệ, bản quyền, quản trị và đào tạo nhân lực, Việt Nam có thể hình thành hệ sinh thái biểu diễn chuyên nghiệp, thu hút khách du lịch và tạo thêm nhiều việc làm.

Tuy nhiên, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, không nên đồng nhất sức nóng của một chương trình với sự trưởng thành của cả ngành công nghiệp biểu diễn. Một sự kiện đông khán giả là dấu hiệu tích cực; còn một ngành công nghiệp bền vững phải có thị trường ổn định, doanh nghiệp đủ năng lực, nghệ sĩ và sản phẩm mang thương hiệu, cơ sở hạ tầng phù hợp, hệ thống bản quyền minh bạch và khả năng tổ chức các chuỗi sự kiện thường xuyên. Chúng ta phải chuyển từ tư duy “tổ chức một đêm diễn thành công” sang tư duy “kiến tạo một hệ sinh thái có giá trị lâu dài”.

Bên cạnh đó, phải từng bước có công cụ đo lường riêng về chi tiêu tăng thêm của du khách, số đêm lưu trú, doanh thu của doanh nghiệp địa phương, việc làm, chi phí tổ chức và tác động dài hạn đối với thương hiệu điểm đến. "Phát triển công nghiệp văn hóa phải bắt đầu từ cảm xúc của công chúng, nhưng muốn bền vững thì cần được nâng đỡ bằng quản trị, dữ liệu và những liên kết kinh tế thực chất", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.

Như vậy, để tận dụng cơ hội, thị trường nghệ thuật cần chuyển từ tăng trưởng theo từng sự kiện sang phát triển có tính hệ thống, trong đó doanh nghiệp, nghệ sĩ, đơn vị tổ chức và cơ quan quản lý cùng tham gia xây dựng nền tảng lâu dài. Khi năng lực sáng tạo được kết nối với công nghệ, bản quyền, quản trị và thị trường, những đại nhạc hội đông khán giả mới có thể trở thành điểm khởi đầu cho các sản phẩm văn hóa có sức cạnh tranh, tạo nguồn thu ổn định và đóng góp thực chất vào mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Để nắm bớt cơ hội từ các chương trình nghệ thuật, theo ông Bùi Thanh Tú, cần đưa sản phẩm du lịch đến với khán giả ngay từ khi sự kiện công bố và mở bán vé. Nếu thông tin tham quan chỉ xuất hiện khi khách đã đến Hà Nội, khả năng thuyết phục họ thay đổi lịch trình sẽ hạn chế hơn. Doanh nghiệp có thể xây dựng các lựa chọn 2 đến 4 ngày, trong đó lịch biểu diễn là điểm cố định, còn hoạt động tham quan được bố trí linh hoạt. Khách ít thời gian có thể chọn khám phá phố cổ, ẩm thực và nghệ thuật truyền thống; khách có thêm ngày nghỉ có thể kết hợp làng nghề hoặc mở rộng hành trình tới Ninh Bình, Hạ Long. Các gói dịch vụ cần công khai rõ quyền lợi, điều kiện thay đổi và phạm vi cung cấp vé biểu diễn.

Về phối hợp, đại diện PestBrice Travel nêu ý kiến thêm, cơ quan quản lý có thể hỗ trợ lịch sự kiện, thông tin điểm đến đa ngôn ngữ, giao thông và chất lượng dịch vụ. Đơn vị tổ chức cần chia sẻ sớm lịch trình, quy định ra vào và phương án tiếp cận địa điểm. "Doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, vận tải cùng xây dựng sản phẩm và tổ chức phục vụ đồng bộ, đặc biệt ở khâu đưa đón sau đêm diễn. Để hình thành dòng khách ổn định, Hà Nội cũng như các địa phương khác cần có lịch sự kiện chất lượng được duy trì đều đặn, kết hợp trải nghiệm điểm đến đủ hấp dẫn. Chúng tôi kỳ vọng, mỗi đại nhạc hội sẽ giúp thành phố có thêm những du khách muốn ở lại lâu hơn và quay lại trong một chuyến đi tiếp theo", ông Bùi Thanh Tú cho hay.

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định công nghiệp văn hóa là động lực tăng trưởng mới, đặt mục tiêu đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và hướng tới 9% GDP vào năm 2045. Cùng với Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được trình Quốc hội xem xét, những định hướng này đặt ra yêu cầu cụ thể hóa các mục tiêu phát triển thành cơ chế và điều kiện vận hành thị trường hiệu quả. Trong đó, lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật có lợi thế khi vừa đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa, vừa có khả năng kết nối với du lịch, thương mại, công nghệ và các dịch vụ sáng tạo.