“Cơn ác mộng” của thế giới về lạm phát giá lương thực thực phẩm

Câu hỏi làm thế nào tốt nhất để kiểm soát lạm phát đã quay trở lại chương trình nghị sự của chính sách kinh tế. Quan điểm chủ đạo nhấn mạnh sự cần thiết của các chính sách tiền tệ thắt chặt hơn và coi lãi suất cao hơn và giảm cung cấp thanh khoản là hợp lý, ngay cả khi điều đó làm giảm sự phục hồi kinh tế mong manh hiện đang diễn ra ở nhiều nước.

Những quan điểm khác cho rằng, lạm phát ngày nay là nhất thời, phản ánh sự tắc nghẽn nguồn cung tạm thời và sự thay đổi của thị trường lao động, và sẽ sớm tự điều chỉnh. Ở các nước giàu, các nhà hoạch định chính sách vẫn chủ yếu dựa vào các công cụ kinh tế vĩ mô để giải quyết lạm phát. Nhưng một nhóm hàng tăng giá khác là lạm phát giá thực phẩm. Hiện tượng này không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp lớn hơn đến đời sống của người dân, đặc biệt là ở các nền kinh tế đang phát triển; nó cũng phản ánh những nguyên nhân phức tạp hơn và việc giải quyết một cách hiệu quả đòi hỏi một bộ chiến lược hoàn toàn khác.

“Cơn ác mộng” của thế giới về lạm phát giá lương thực thực phẩm

Vào cuối năm 2021, chỉ số giá lương thực của Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO) ở mức cao nhất trong một thập kỷ và gần với mức đỉnh trước đó vào tháng 6/2011, khi nhiều người cảnh báo về một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu. Hơn nữa, mức tăng của năm ngoái là đột biến: từ năm 2015 - 2020, giá lương thực tương đối thấp và ổn định, nhưng đã tăng trung bình 28% vào năm ngoái. Phần lớn sự gia tăng này là do ngũ cốc, với giá ngô và lúa mì lần lượt tăng 44% và 31%.

Nhưng giá các mặt hàng thực phẩm khác cũng tăng vọt: giá dầu thực vật cao kỷ lục trong năm, đường tăng 38%, giá thịt và các sản phẩm từ sữa dù thấp hơn nhưng vẫn ở mức hai con số. Lạm phát giá thực phẩm hiện đang vượt quá mức tăng của chỉ số giá chung và thậm chí còn đáng báo động hơn khi thu nhập từ lương của người lao động giảm đáng kể trong đại dịch Covid-19 - đặc biệt là ở các nước có thu nhập thấp và trung bình. Sự kết hợp giữa thực phẩm đắt tiền hơn và thu nhập thấp hơn đang thúc đẩy nạn đói và suy dinh dưỡng gia tăng nghiêm trọng.

Có nhiều lý do có thể khiến giá thực phẩm tăng đột biến. Các vấn đề về chuỗi cung ứng - đặc biệt là liên quan đến vận chuyển - là một nhân tố chính thúc đẩy tăng giá đối với nhiều loại hàng hóa. Do đó, giá ngũ cốc đã tăng nhanh chóng trong năm ngoái, bất chấp sản lượng toàn cầu đạt kỷ lục gần 2,8 tỷ tấn. Giá năng lượng cũng rất quan trọng trong việc xác định chi phí sản xuất và vận chuyển thực phẩm. Sự gia tăng lớn của giá dầu vào năm 2021 rõ ràng đã ảnh hưởng đến giá thực phẩm mà người tiêu dùng phải đối mặt. Ngoài ra, các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra thường xuyên hơn làm cho sản lượng cây trồng có nhiều biến động và giảm sản lượng.

Một số lập luận rằng, giá các mặt hàng nông nghiệp chênh lệch nhau như cà phê Brazil, khoai tây Bỉ và đậu Hà Lan vàng Canada đã tăng mạnh vào năm ngoái sau khi các hiện tượng thời tiết do biến đổi khí hậu gây ra làm suy yếu sản lượng. Vào tháng 3 năm ngoái, FAO đã cảnh báo rằng các thảm họa liên quan đến khí hậu thường xuyên hơn đang ảnh hưởng đến nguồn cung cấp nông nghiệp. Hạn hán là mối đe dọa lớn nhất, chiếm hơn một phần ba thiệt hại về cây trồng và vật nuôi ở các nước có thu nhập thấp và trung bình thấp. Nhưng lũ lụt, bão, sâu bệnh, và cháy rừng cũng trở nên dữ dội hơn và lan rộng hơn, như đã thấy rõ vào năm ngoái.

Có thể nhiều áp lực liên quan đến khí hậu đối với sản xuất lương thực trong những năm tới, với các khu vực đang phát triển ở châu Á và châu Phi có thể bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Các mối đe dọa đối với sản xuất lương thực do rủi ro khí hậu nhấn mạnh nhu cầu hợp tác quốc tế nhiều hơn để giải quyết vấn đề nóng lên toàn cầu và các hậu quả của nó. Nhưng một số yếu tố khác góp phần vào việc tăng giá lương thực là kết quả trực tiếp của những thay đổi về chính sách và quy định, bao gồm sự gia tăng đáng kể dự trữ của các chính phủ và người tiêu dùng, do lo ngại rằng các đợt đại dịch Covid-19 mới sẽ gây thêm áp lực lên nguồn cung cấp thực phẩm.

Kỳ vọng về việc tăng giá lương thực trong tương lai sẽ trở thành hiện thực do nhu cầu hiện tại cao hơn. Tháng 11 năm ngoái, FAO ước tính hóa đơn nhập khẩu lương thực toàn cầu vào năm 2021 sẽ cao nhất từ ​​trước đến nay, lên tới hơn 1,75 nghìn tỷ USD, tăng 14% so với năm 2020 và cao hơn 12% so với dự báo của FAO chỉ vài tháng trước đó. Đây là một tin xấu đối với các nền kinh tế có thu nhập thấp hơn, những nền kinh tế có thể có yêu cầu nhập khẩu lương thực cấp bách hơn các nước khác nhưng có thể bị loại khỏi thị trường toàn cầu do nhu cầu tăng lên.

Yếu tố quan trọng khác là đầu cơ tài chính trên thị trường lương thực. Hàng hóa thực phẩm đã trở thành một loại tài sản sau khi bãi bỏ quy định tài chính ở Mỹ vào đầu những năm 2000, và có bằng chứng đáng kể cho thấy điều này đóng một vai trò quan trọng trong sự biến động giá lương thực gây mất ổn định trong năm 2007-2009. Trong những năm gần đây, những mặt hàng này đã trở nên kém hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư, nhưng điều đó đã thay đổi trong thời kỳ đại dịch.

Bất chấp sự biến động cao, các đơn mua trên các thị trường hàng hóa thực phẩm lớn đều tích cực trong hầu hết năm ngoái, cho thấy các nhà đầu tư tài chính đang kỳ vọng giá sẽ tăng. Không giống như một số lực lượng có tính hệ thống hơn ảnh hưởng đến nguồn cung và giá lương thực, các nhà hoạch định chính sách có thể dễ dàng giải quyết các vấn đề tích trữ và đầu cơ. Nhưng điều đó đòi hỏi các chính phủ phải chấp nhận rằng đây là những vấn đề cần tập trung ý chí để giải quyết.

Việt Dũng

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Pháo đài ngầm Azovstal và sự thật về hệ thống hầm trú ẩn

Pháo đài ngầm Azovstal và sự thật về hệ thống hầm trú ẩn

Phóng viên báo Komsomolskaya Pravda Nga đã tìm hiểu thực tế hầm trú ẩn của “pháo đài thép” Azovstal, cũng như bí ẩn bên trong các boongke nằm sâu dưới lòng đất.
Kinh tế Đông Nam Á đối mặt với nguy cơ lạm phát

Kinh tế Đông Nam Á đối mặt với nguy cơ lạm phát

Dù được dự đoán sẽ hồi phục mạnh mẽ, nền kinh tế các nước Đông Nam Á vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ như lạm phát.
Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Việc ASEAN phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về năng lượng sạch đang chứng tỏ là một lỗ hổng trong cuộc khủng hoảng năng lượng.
FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

Ngày 17/5, Cơ quan Hỗ trợ chính sách APEC công bố đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mở đường quan trọng để nền kinh tế APEC tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2022 (WEF) đã chính thức thông báo việc tổ chức Hội nghị Thường niên năm 2022 tại Davos-Klosters, Thụy Sĩ, từ ngày 22 đến 26/5

Tin cùng chuyên mục

Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cao ủy Thương mại EU Valdis Dombrovskis cho biết, Mỹ và Liên minh châu Âu đang tìm cách cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm.
Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Từ ngày 12/6 tới, các Bộ trưởng Thương mại WTO sẽ gặp nhau tại Geneva để diễn ra Hội nghị Bộ trưởng MC12 của Tổ chức Thương mại thế giới.
“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

Ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu choáng váng khi Tổng thống Indonesia Joko Widodo tuyên bố áp đặt lệnh cấm xuất khẩu với lý do thiếu dầu ăn trong nước.
Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Hai tháng trước, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đã đưa ra báo động về nguồn cung thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Các thành viên OPEC+ bỏ lỡ mục tiêu sản lượng 2,7 triệu thùng dầu mỗi ngày

Các thành viên OPEC+ bỏ lỡ mục tiêu sản lượng 2,7 triệu thùng dầu mỗi ngày

OPEC tiếp tục không đạt được mục tiêu sản xuất dầu của mình trong thỏa thuận với các thành viên OPEC+ trong tháng 4 đã không thể tăng sản lượng theo yêu cầu.
Việt Nam công nhận lẫn nhau hộ chiếu vaccine 20 nước

Việt Nam công nhận lẫn nhau hộ chiếu vaccine 20 nước

Chiều ngày 12/5, Bộ Ngoại giao cho biết, tính đến nay, Việt Nam đã ký với 20 nước và công nhận lẫn nhau của hộ chiếu vaccine.
Cơ quan Năng lượng quốc tế báo cáo năng lượng tái tạo sẽ lập kỷ lục mới

Cơ quan Năng lượng quốc tế báo cáo năng lượng tái tạo sẽ lập kỷ lục mới

Ngày 11/5, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố báo cáo mới, cho biết thế giới sẽ lập kỷ lục mới về công suất năng lượng tái tạo vào năm 2022.
Giá xăng bán lẻ trên thế giới có thể đạt đỉnh với đà leo dốc

Giá xăng bán lẻ trên thế giới có thể đạt đỉnh với đà leo dốc

Ngày 10/5, giá xăng bán lẻ tại Mỹ đã tăng và vượt qua kỷ lục được thiết lập vào tháng 3 khiến giá tăng vọt trước mùa lái xe cao điểm.
Trái cây ASEAN tận dụng làn sóng RCEP sang thị trường Trung Quốc

Trái cây ASEAN tận dụng làn sóng RCEP sang thị trường Trung Quốc

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có hiệu lực vào đầu năm đã tiếp tục thúc đẩy doanh số trái cây các nước khối ASEAN vào thị trường Trung Quốc.
Đại hội đồng WTO hướng tới kết quả thực chất tại Hội nghị Bộ trưởng

Đại hội đồng WTO hướng tới kết quả thực chất tại Hội nghị Bộ trưởng

Ngày 9/5, phiên họp của Đại hội đồng WTO được tổ chức nhằm đạt được các kết quả thực chất tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 12 (MC12) ngày 12-15/6.
Bất chấp gió lớn, Đông Nam Á có thể cưỡi sóng lao ra biển lớn

Bất chấp gió lớn, Đông Nam Á có thể cưỡi sóng lao ra biển lớn

Với việc chuỗi cung ứng chuyển hướng sang Đông Nam Á, sự tăng cường hợp tác đang nâng tầm khu vực trở thành tâm điểm thế giới về sự cởi mở và kết nối.
Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng: Nga phô diễn vũ khí hiện đại

Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng: Nga phô diễn vũ khí hiện đại

131 loại vũ khí và thiết bị quân sự cùng 11.000 quân nhân tham gia lễ duyệt binh của Nga nhân kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9.5.
Tuyên bố chung của các quốc gia về tăng cường an ninh lương thực

Tuyên bố chung của các quốc gia về tăng cường an ninh lương thực

Ngày 6/5, Liên minh châu Âu (EU), Mỹ và các quốc gia khác đã đưa ra tuyên bố chung với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để củng cố an ninh lương thực toàn cầu.
Báo cáo toàn cầu về khủng hoảng an ninh lương thực đạt mức cao mới

Báo cáo toàn cầu về khủng hoảng an ninh lương thực đạt mức cao mới

Số người phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực và cần được hỗ trợ lương thực để cứu sống và hỗ trợ sinh kế tăng ở mức báo động.
Đồng đô la Mỹ tăng giá ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu

Đồng đô la Mỹ tăng giá ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu

"Đồng đô la Mỹ, vấn đề của thế giới" là hàm ý của một cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ đưa ra vào năm 1971 với các Bộ trưởng Tài chính khác.
Giá lương thực thế giới giảm nhẹ sau khi tăng kỷ lục

Giá lương thực thế giới giảm nhẹ sau khi tăng kỷ lục

Giá lương thực thế giới giảm nhẹ trong tháng 4 sau khi chạm mức cao kỷ lục tháng 3 - Theo báo cáo thường kỳ của Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO) ngày 6/5.
Nga duyệt binh kỷ niệm 77 năm Ngày Chiến thắng phát xít Đức phô diễn sức mạnh công nghiệp quốc phòng

Nga duyệt binh kỷ niệm 77 năm Ngày Chiến thắng phát xít Đức phô diễn sức mạnh công nghiệp quốc phòng

Nga đã tổng duyệt cho sự kiện duyệt binh rầm rộ kỷ niệm 77 năm Ngày Chiến thắng phát xít Đức với sự phô diễn sức mạnh công nghiệp quốc phòng
Nghị viện châu Âu quyết định gia hạn thêm một năm đối với chứng chỉ Covid kỹ thuật số

Nghị viện châu Âu quyết định gia hạn thêm một năm đối với chứng chỉ Covid kỹ thuật số

Ngày 5/5, các nhà lập pháp của EU đã bỏ phiếu ủng hộ đề xuất gia hạn chứng chỉ Covid kỹ thuật số của EU cho đến tháng 6/2023, thay vì hết hạn mùa hè năm nay.
Cú sốc giá dầu ăn khiến thị trường toàn cầu hoang mang

Cú sốc giá dầu ăn khiến thị trường toàn cầu hoang mang

Giá dầu ăn đang chạm mức cao nhất mọi thời đại trên toàn thế giới, tạo ra các rối loạn trên thị trường.
Những tác động đa chiều sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất

Những tác động đa chiều sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất

Các chuyên gia cảnh báo rằng những nỗ lực của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhằm giảm lạm phát ở Mỹ gây ra những tác hại, thậm chí có thể kéo dài vài năm.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động