Chuyên gia phân tích mức giảm phát thải khi sử dụng xăng sinh học

Sáng 27/1, Báo Xây dựng tổ chức tọa đàm "Chuyển đổi sang xăng E10, thị trường đã sẵn sàng?". Bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương); TS. Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tham dự tọa đàm. Đồng thời, tọa đàm còn có sự tham gia của đại diện Bộ Xây dựng, cùng nhiều chuyên gia, doanh nghiệp. 

Theo quy định, kể từ ngày 1/6/2026, xăng E10 sẽ được sử dụng trên phạm vi toàn quốc, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách phát triển năng lượng sạch, giảm phát thải và phù hợp với xu thế phát triển bền vững tại Việt Nam.

Lợi ích nổi bật khi sử dụng xăng sinh học

Tại tọa đàm, TS. Đặng Tất Thành thông tin Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 50/2025/TT-BCT về Quy định lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống của Việt Nam. TS. Đặng Tất Thành nhận định, qua thực tiễn, ngoài lợi ích về kinh tế, việc chuyển đổi sử dụng nhiên liệu còn nhiều lợi ích khác tới thị trường xăng dầu.

Về an ninh năng lượng, Ethanol trong xăng sinh học được sản xuất từ các nguyên liệu tái tạo như sắn, ngô, và mía, giúp đảm bảo an ninh năng lượng cho quốc gia, chủ động trong nhiên liệu sản xuất năng lượng.

Việc sử dụng xăng sinh học mang lại nhiều lợi ích kinh tế, môi trường và xã hội. Trước hết, xăng dầu tiếp tục là nguồn thu quan trọng cho ngân sách nhà nước, với mức đóng góp trung bình khoảng 250.000 - 300.000 tỷ đồng mỗi năm. Cùng với đó, sản xuất etanol trong nước không chỉ bổ sung nguồn thu ngân sách mà còn góp phần phát triển công nghiệp, tận dụng nguồn lực trong nước và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

Về môi trường, xăng sinh học giúp giảm phát thải CO2 và khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông. Các nghiên cứu vòng đời tại các quốc gia nhiệt đới cho thấy, việc thay thế xăng truyền thống có thể cắt giảm phát thải từ 37% đến 84%. Đây là cơ sở quan trọng để thúc đẩy lộ trình sử dụng nhiên liệu xanh, sạch, phù hợp với các cam kết giảm phát thải và ứng phó biến đổi khí hậu.

Xăng sinh học cũng mang lại lợi ích rõ rệt đối với sức khỏe cộng đồng. Tại các đô thị lớn, ô nhiễm không khí từ giao thông là nguyên nhân gia tăng các bệnh về hô hấp. Việc sử dụng nhiên liệu sinh học, kể cả với tỷ lệ pha trộn ethanol 10%, góp phần cải thiện chất lượng không khí, giảm nguy cơ bệnh tật, tiết kiệm chi phí y tế và hạn chế các ca tử vong sớm.

Về kỹ thuật, các hãng xe lớn và tổ chức chuyên môn quốc tế đều khẳng định xăng sinh học E5, E10 không gây hại cho động cơ. Ngược lại, E10 có trị số octan cao hơn, giúp động cơ vận hành ổn định và hiệu quả hơn. Điều này cho thấy xăng sinh học phù hợp với xu hướng phát triển xanh, bền vững của Việt Nam.

Triển khai hoàn thiện cơ chế, chính sách

Trao đổi tại tọa đàm, bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học, trong đó có xăng E10, cần sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Về phía cơ quan quản lý, trước hết cần rà soát, sửa đổi và bổ sung các chính sách theo hướng rõ ràng, minh bạch và dễ áp dụng trong thực tế. Đối với các doanh nghiệp sản xuất nguyên liệu, đặc biệt là ethanol, cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Cùng với đó, các doanh nghiệp kinh doanh và phân phối xăng dầu cũng cần một khung pháp lý minh bạch để thuận lợi trong việc tính toán giá thành, kê khai thuế, cũng như đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất tại hệ thống cửa hàng xăng dầu. Theo bà Nguyễn Thúy Hiền, những kiến nghị này từ phía doanh nghiệp, các đơn vị trực tiếp triển khai, là hoàn toàn chính đáng.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Công Thương đã xây dựng lộ trình triển khai, đồng thời tiến hành nghiên cứu, rà soát để sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách hiện hành. Bộ cũng đã xây dựng dự thảo và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành liên quan nhằm triển khai chương trình một cách đồng bộ.

Hiện nay, việc rà soát, điều chỉnh chính sách thuế được xác định là nội dung rất quan trọng, bởi nhiều doanh nghiệp cho rằng các quy định hiện hành về thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường vẫn còn khó áp dụng trong thực tiễn.

Vì vậy, Bộ Công Thương mong muốn phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để nghiên cứu, sửa đổi các chính sách thuế theo hướng phù hợp hơn, tạo thuận lợi cho việc triển khai xăng E10 trên diện rộng.

Hiện nay, việc bình ổn giá xăng sinh học được thực hiện theo quy định của Luật Giá. Trong trường hợp thị trường có biến động bất thường, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan đánh giá tác động, xây dựng phương án bình ổn giá, trình Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Với các cơ chế hiện hành và sự phối hợp liên ngành, việc bình ổn giá và bảo đảm nguồn cung cho xăng sinh học, trong đó có xăng E10, đang được chuẩn bị và triển khai theo đúng quy định, tạo sự yên tâm cho doanh nghiệp và thị trường trong quá trình chuyển đổi.