Chữ tình trong tác quyền của Trịnh Công Sơn

Tại sao không chấp nhận một tờ giấy viết tay hay một lời nói là “thỏa thuận khác” về tác quyền mà cứ phải ke re cắc rắc “không có hợp đồng theo mẫu thì không có giá trị pháp lý”?

CôngThương - “Tôi là nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Đồng ý cho Khánh Ly sử dụng những bài hát của tôi. Tiền tác quyền là 5.000 USD…”. Đợi sau khi Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam gay gắt đàm phán xong việc thu tiền tác quyền đối với công ty tổ chức các show diễn của ca sĩ Khánh Ly trong lần bà về nước gần đây thì bất ngờ ca sĩ này trưng ra “giấy tác quyền” lập năm 2000 có nội dung nêu trên. Chỉ vỏn vẹn vậy thôi nên tức thì có ngay các mổ xẻ về giá trị pháp lý của giấy.

Bên nói “có”, bên nói “không”
 
Trước giờ đều có nguyên tắc khi hát các bản nhạc đã được công bố thì ca sĩ phải trả thù lao cho người sáng tác, trừ khi hai bên có thỏa thuận khác. Điều này xuất phát từ chỗ người sáng tác có quyền tác giả và quyền này được minh định rõ trong BLDS năm 1995, năm 2005 và nay là Luật Sở hữu trí tuệ. Chi tiết hơn, quyền tác giả bao gồm quyền nhân thân (như đặt tên cho tác phẩm, đứng tên trên tác phẩm…) và quyền tài sản đối với tác phẩm (nếu tác giả cũng là chủ sở hữu tác phẩm thì có quyền cho người khác sử dụng tác phẩm của mình và được hưởng thù lao khi tác phẩm được sử dụng). Theo đó, rất dễ thống nhất “giấy tác quyền” của Trịnh chính là sự thể hiện quyền tài sản đối với tác phẩm nhưng giấy ấy có chấp nhận được không thì đang có những ý kiến “không”, “có” trái chiều.
 
“Phe” bảo “không” lập luận: Theo BLDS năm 1995 (có hiệu lực vào thời điểm Trịnh Công Sơn lập giấy) và Nghị định 76/1996 của Chính phủ thì việc chuyển giao tác phẩm thuộc sở hữu của mình cho người khác sử dụng phải được lập thành hợp đồng theo mẫu do Bộ Văn hóa-Thông tin ban hành. Trong hợp đồng phải có những nội dung chủ yếu như: Hình thức sử dụng tác phẩm; phạm vi, thời hạn sử dụng tác phẩm; mức nhuận bút hoặc thù lao và phương thức thanh toán; trách nhiệm của mỗi bên khi vi phạm hợp đồng… Do “giấy tác quyền” của Trịnh Công Sơn không phải là hợp đồng, cũng không thể hiện đầy đủ các nội dung luật định, nhất là không có thỏa thuận về phạm vi và thời hạn sử dụng tác phẩm nên không có giá trị.
Ngược lại, “phe” nói “có” cho rằng: Việc lập “giấy tác quyền” là hành vi pháp lý đơn phương của cá nhân nhạc sĩ Trịnh Công Sơn “nhằm làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự” như BLDS đã quy định. Hành vi đơn phương đó phù hợp với điểm d khoản 1 Điều 751 BLDS năm 1995 ở chỗ tác giả đồng thời là chủ sở hữu tác phẩm có quyền “cho hoặc không cho người khác sử dụng tác phẩm của mình”. Khi “giấy tác quyền” không lưu ý gì thêm thì có thể hiểu là cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn cho phép Khánh Ly sử dụng bài hát của mình mà không có sự giới hạn về số lần, thời gian, không gian sử dụng.
 
Luật đánh đố hay con người đang “phức tạp hóa”?
 
Chuyện thoạt tưởng đơn giản nếu bút tích, chữ ký trên “giấy tác quyền” đích thực là của Trịnh, thể hiện đúng ý chí, quyết định của Trịnh nhưng xem ra lại phức tạp khi được soi rọi bằng các câu chữ “cứng đơ” của pháp luật và điều đáng nói là dẫu có nghiền ngẫm thật kỹ thì nhiều người vẫn không thể dễ dàng xác định đúng, sai (!). Có phải “pháp luật gì mà đánh đố quá trời” như than vãn của ai đó hay do chính chúng ta đang làm sự vụ trở nên rối rắm?
 
Trở lại ý kiến của “phe” bác bỏ, có nên hiểu “cho ca sĩ hát nhạc của mình tức là chuyển giao tác phẩm thuộc sở hữu của mình cho người khác sử dụng” nên phải được lập thành hợp đồng sử dụng theo mẫu? Thử hỏi trước giờ trong giới chơi nhạc có mấy nhạc sĩ - ca sĩ nào làm hợp đồng như thế và nếu buộc phải làm với tất cả bài hát được chọn thì liệu có làm xuể? Phải chăng hợp đồng mẫu đó chỉ dành cho các loại hình tác phẩm khác như vở diễn, tiểu thuyết, kịch bản… vốn dĩ sử dụng cũng có hạn nên dễ thực hiện hơn? Thay cho các hợp đồng ít nhiều mang dáng dấp “làm ăn”, người nhạc sĩ có thể viết vài chữ như cách mà Trịnh Công Sơn đã làm đối với Khánh Ly, thậm chí là chỉ một lời nói ưng thuận miễn sao họ thỏa thuận được điều cần làm? Đặt vấn đề vậy vì khoản 2 Điều 767 BLDS 1995 có quy định hợp đồng sử dụng tác phẩm phải được lập thành văn bản, “trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác”. Tại sao không chấp nhận một tờ giấy viết tay hay một lời nói là “thỏa thuận khác” mà cứ phải ke re cắc rắc “không có hợp đồng theo mẫu thì không có giá trị pháp lý”?
 
Đối với ý kiến của “phe” thứ hai, vẫn có thể cho là việc lập “giấy tác quyền” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là hành vi pháp lý đơn phương làm thay đổi nghĩa vụ của Khánh Ly. Thế nhưng pháp luật về sở hữu trí tuệ chưa có quy định về sự đơn phương này, vậy chấp nhận ngay thì có ổn thỏa?
 
Có nên lấy cái lý áp cái tình?
 
“Từ trước đến nay, gia đình chúng tôi chưa bao giờ đặt vấn đề tác quyền đối với cá nhân chị Khánh Ly…”. Có lẽ vì mối quan hệ rất đặc biệt giữa người anh trai tài hoa của mình với Khánh Ly (như ca sĩ này tự nhận họ là hình-bóng) nên ca sĩ Trịnh Vĩnh Trinh đã rất dễ dàng hóa giải với báo chí như vậy về “giấy tác quyền” nêu trên của Trịnh Công Sơn. Dẫu có nhiều lý lẽ khác nhau nhưng một khi họ Trịnh đã hài lòng với việc bảo hộ quyền tác giả nhạc Trịnh bằng cái cách đơn giản của riêng họ, có cần chúng ta phải lấy cái lý để áp lên cái tình của họ?
 
Quá yêu quý Trịnh Công Sơn nên nhiều người đã hoài nghi “tính cách của nhạc sĩ họ Trịnh thì không có chuyện tiền nong, nếu có thì chỉ là ghi theo đề nghị của Khánh Ly để bà dễ dàng biểu diễn…”. Thực hư thế nào chỉ có những người trong cuộc mới tường tận. Thôi thì hãy thấy rằng Trịnh Công Sơn đã “rất đời” trong việc thực hiện quyền tác giả đậm chất nghệ sĩ của mình. Khi đặt bút viết những dòng như thế, cố nhạc sĩ đã dành cho Khánh Ly một cái gì đó rất riêng và chỉ cho Khánh Ly chứ không phải bất kỳ ai khác. Quyết định “kiểu Trịnh Công Sơn” vì thế đáng được mọi người tôn trọng!
 

 

Nhạc sĩ Phú Quang: Tôi nói “Cứ hát” thì ca sĩ không phải trả gì cho tôi
 
 
Trong giấy ủy quyền của Trịnh Công Sơn lập cho Khánh Ly thì cái quan trọng nhất đấy có phải là nét chữ của Trịnh Công Sơn hay không. Nếu đúng là anh Sơn đã viết, ai nhìn vào cũng phải công nhận đó chính là chữ của Trịnh Công Sơn thì đương nhiên nó có giá trị cho-tặng rồi. Bắt bẻ cái giấy của Trịnh Công Sơn viết sơ sài mấy chữ như thế không có giá trị là bắt bẻ sai.
 
Mà nhạc Trịnh, chị Trịnh Vĩnh Trinh yêu cầu trả tác quyền 1,5 triệu đồng/bài thì tại sao ra đến trung tâm tác quyền lại đội lên đến 90 triệu đồng/10 bài cho một đêm hát, vậy 7,5 triệu đồng bị đẩy lên mỗi bài rốt cuộc vào túi ai? Ngay chương trình nhạc Phạm Duy hay Văn Cao mà tôi làm, gia đình nhạc sĩ Phạm Duy chỉ yêu cầu trả 1,2 triệu đồng/bài, gia đình nhạc sĩ Văn Cao thì đề nghị trả 1 triệu đồng/bài. Thế mà trước đêm hát một ngày, tôi đến trung tâm tác quyền lại bị đòi 80 triệu đồng/năm bài. Tôi nổi nóng hỏi: “Thế này thì ăn cướp à?”. Họ hăm dọa không đóng 80 triệu đồng thì không cho hát, lại còn bảo đây là trung tâm bản quyền quốc tế đã quy định như thế. Thấy tôi quá cương quyết không đóng, sau năm phút bàn bạc nội bộ, họ đồng ý xuống giá còn 22 triệu đồng. Xuống một cái vèo, theo cách rất là dốt. Tôi nói thật, luật kiểu đấy là của bọn xã hội đen chứ không phải của người lương thiện.
 
Tác quyền những bản nhạc của tôi à? Đấy là đứa con tinh thần của tôi, mọi quyết định là do tôi, tôi chỉ cần nói với ca sĩ: “Em cứ hát, chả phải tiền bạc gì ở đây cả” thì ca sĩ đấy đương nhiên hát nhạc của tôi mà không phải nộp tác quyền gì cả.
 
Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9: Tôi không để ý chuyện tiền nong
 
 
Tôi không quan tâm đến chuyện tác quyền nhạc Trịnh Công Sơn hay nhạc của ai hết. Tôi không muốn phát biểu gì về chuyện này. Còn về tác quyền cho nhạc của tôi thì thật tình từ trước đến nay tôi chỉ biết có sáng tác, không để ý chuyện ca sĩ trả tiền cho mình bao nhiêu và ra sao. Cứ ai hát nhạc của tôi là tôi thấy mừng rồi, không quan tâm chuyện tiền nong.
 

Theo Pháp luật

baocongthuong.com.vn
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Trịnh Công Sơn

Tin mới nhất

Lịch trực tiếp vòng tứ kết World Cup 2022 hôm nay 10/12: Maroc đối đầu Bồ Đào Nha, Anh gặp Pháp

Lịch trực tiếp vòng tứ kết World Cup 2022 hôm nay 10/12: Maroc đối đầu Bồ Đào Nha, Anh gặp Pháp

Đêm nay 10/12 và rạng sáng 11/12, vòng tứ kết World Cup 2022 sẽ diễn ra hai trận đấu tâm điểm: Maroc đối đầu Bồ Đào Nha, Anh chạm trán Pháp.
Kết vòng quả tứ kết World Cup 2022 hôm nay 10/12: Thắng Hà Lan kịch tính, Argentina gặp Croatia ở bán kết

Kết vòng quả tứ kết World Cup 2022 hôm nay 10/12: Thắng Hà Lan kịch tính, Argentina gặp Croatia ở bán kết

Cập nhật nhanh nhất kết quả bóng đá World Cup 2022 diễn ra từ 21/11 đến ngày 18/12/2022 tại Qatar. Kết quả vòng tứ kết World Cup 2022 mới nhất.
Khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX tại Quảng Ninh

Khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX tại Quảng Ninh

Vào 20h00 ngày 9/12, tại Quảng trường Sun Carnival Hạ Long, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã diễn ra Lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX năm 2022.
T.O.P - Thành viên nhóm Big Bang sẽ du hành mặt trăng cùng tỷ phú Nhật Bản

T.O.P - Thành viên nhóm Big Bang sẽ du hành mặt trăng cùng tỷ phú Nhật Bản

Ngày 8/12, tỷ phú Nhật Bản Yusaku Maezawa công bố 8 thành viên phi hành đoàn trong đó có rapper T.O.P của nhóm Big Bang sẽ du lịch cùng ông vào năm 2023.
Trực tiếp kết quả xổ số hôm nay 9/12: Xổ số miền Nam, xổ số Vietlott chiều 9/12

Trực tiếp kết quả xổ số hôm nay 9/12: Xổ số miền Nam, xổ số Vietlott chiều 9/12

Trực tiếp kết quả xổ số hôm nay 9/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam, xổ số miền Trung, xổ số miền Bắc và xổ số Vietlott chiều 9/12.

Tin cùng chuyên mục

Khai mạc Hội chợ du lịch quốc tế Đà Nẵng 2022

Khai mạc Hội chợ du lịch quốc tế Đà Nẵng 2022

Hội chợ du lịch quốc tế Đà Nẵng 2022 chủ đề “Du lịch biển, đảo – Thế mạnh của Du lịch Việt Nam” có quy mô hơn 300 gian hàng của hơn 40 tỉnh thành và 6 quốc gia.
Ẩm thực Việt sẽ được “vinh danh” trên hành trình của Michelin Guide

Ẩm thực Việt sẽ được “vinh danh” trên hành trình của Michelin Guide

Michelin Guide tới Việt Nam với những ngôi sao ẩm thực danh giá đang được kỳ vọng sẽ góp phần đưa ẩm thực và du lịch Việt Nam “toả sáng” trên bản đồ thế giới.
Lịch trực tiếp vòng tứ kết World Cup 2022 hôm nay ngày 9/12: Croatia đối đầu Brazil, Hà Lan gặp Argentina

Lịch trực tiếp vòng tứ kết World Cup 2022 hôm nay ngày 9/12: Croatia đối đầu Brazil, Hà Lan gặp Argentina

Đêm nay 9/12 và rạng sáng 10/12, vòng tứ kết World Cup 2022 sẽ diễn ra hai trận đấu tâm điểm: Croatia đối đầu Brazil, Hà Lan chạm trán Argentina.
Đừng làm mẹ cáu tập 4: Hạnh và Vy làm lành, Happi và Voi hưởng lợi nhiều nhất

Đừng làm mẹ cáu tập 4: Hạnh và Vy làm lành, Happi và Voi hưởng lợi nhiều nhất

Trong tập 3 Đừng làm mẹ cáu đã mang tới cho khán giả nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau khi Vy có màn đấu khẩu gay gắt với tiểu tam, Quân và Hạnh cãi nhau lớn.
Vụ 100 khách mất liên lạc ở Hàn Quốc: TP. Hồ Chí Minh đề nghị xử phạt 4 công ty du lịch

Vụ 100 khách mất liên lạc ở Hàn Quốc: TP. Hồ Chí Minh đề nghị xử phạt 4 công ty du lịch

Liên quan vụ 100 khách mất liên lạc ở Hàn Quốc, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh vừa có văn bản kiến nghị UBND xử phạt nghiêm đối với 4 công ty du lịch.
Trực tiếp kết quả xổ số hôm nay 8/12: Xổ số ba miền, xổ số miền Nam, xổ số Vietlott chiều 8/12

Trực tiếp kết quả xổ số hôm nay 8/12: Xổ số ba miền, xổ số miền Nam, xổ số Vietlott chiều 8/12

Trực tiếp kết quả xổ số hôm nay 8/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam, xổ số miền Trung, xổ số miền Bắc và xổ số Vietlott chiều 8/12.
Hà Nội: Thí sinh Miss Tourism World 2022 khoe sắc tại Lễ hội hoa Mê Linh

Hà Nội: Thí sinh Miss Tourism World 2022 khoe sắc tại Lễ hội hoa Mê Linh

Sáng 8/12, trước thềm khai mạc Lễ hội hoa Mê Linh 2022, các thí sinh Miss Tourism World 2022 có chuyến tham quan và check-in với hoa Mê Linh, Hà Nội.
Giải ảnh "Khoảnh khắc báo chí 2021": Hội tụ những tác phẩm báo chí ấn tượng

Giải ảnh "Khoảnh khắc báo chí 2021": Hội tụ những tác phẩm báo chí ấn tượng

Ngày 8/12 tại Hà Nội, Báo Nhà báo & Công luận tổ chức Giải ảnh "Khoảnh khắc báo chí" lần thứ tư năm 2022 với nhiều tác phẩm báo chí ấn tượng và chất lượng.
Link xem trực tiếp trận Morocco - Bồ Đào Nha, 22h ngày 10/12 tứ kết World Cup 2022: Khuất phục ngựa ô

Link xem trực tiếp trận Morocco - Bồ Đào Nha, 22h ngày 10/12 tứ kết World Cup 2022: Khuất phục ngựa ô

Báo Công Thương cung cấp link xem trực tiếp, nhận định trước trận, đội hình dự kiến trận Morocco - Bồ Đào Nha, 22h ngày 10/12 tứ kết World Cup 2022
Link xem trực tiếp, nhận định trận Croatia - Brazil, 22h ngày 9/12: Vũ công Samba tiếp tục nhảy múa?

Link xem trực tiếp, nhận định trận Croatia - Brazil, 22h ngày 9/12: Vũ công Samba tiếp tục nhảy múa?

Báo Công Thương cung cấp các đường link xem trực tiếp, nhận định trước trận, đội hình dự kiến trận Croatia - Brazil, 22h ngày 9/12 tứ kết World Cup 2022
Link xem trực tiếp, nhận định trận Anh - Pháp, 2h ngày 11/12: Đại chiến để lật đổ “ngôi vương”

Link xem trực tiếp, nhận định trận Anh - Pháp, 2h ngày 11/12: Đại chiến để lật đổ “ngôi vương”

Báo Công Thương cập nhật các đường link xem trực tiếp, thông tin hai đội, nhận định trước trận, đội hình dự kiến trận Anh - Pháp, 2h ngày 11/12 tứ kết World Cup
Sói nhỏ "triệu views" Wolfoo với khát vọng đem đến nhiều giá trị cho trẻ em toàn cầu

Sói nhỏ "triệu views" Wolfoo với khát vọng đem đến nhiều giá trị cho trẻ em toàn cầu

Sconnect - cha đẻ sói nhỏ Wolfoo đã mang đến một hệ sinh thái giải trí-giáo dục đa trải nghiệm, chinh phục trái tim của hàng triệu gia đình trên toàn thế giới.
Đừng làm mẹ cáu tập 3: Vì sao Hạnh và Quân cãi nhau?

Đừng làm mẹ cáu tập 3: Vì sao Hạnh và Quân cãi nhau?

Đừng làm mẹ cáu tập 3 mang tới cho khán giả nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau khi Vy có màn đấu khẩu gay gắt với tiểu tam. Hạnh và Quân cãi nhau do hiểu lầm.
Đẳng cấp của hạng ghế V.I.P và V.V.I.P tại World Cup 2022

Đẳng cấp của hạng ghế V.I.P và V.V.I.P tại World Cup 2022

Những độc quyền sang trọng của hạng V.I.P và V.V.I.P tại World Cup 2022 sẽ khiến hạng ghế thường phải ghen tỵ.
Trực tiếp kết quả xổ số hôm nay 7/12: Xổ số ba miền, xổ số miền Nam, xổ số Vietlott chiều 7/12

Trực tiếp kết quả xổ số hôm nay 7/12: Xổ số ba miền, xổ số miền Nam, xổ số Vietlott chiều 7/12

Trực tiếp kết quả xổ số hôm nay 7/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam, xổ số miền Trung, xổ số miền Bắc và xổ số Vietlott chiều 7/12.
Tứ kết FIFA World Cup Qatar 2022 giữa Hà Lan và Argentina: Sắc thái mới từ nỗi niềm cũ

Tứ kết FIFA World Cup Qatar 2022 giữa Hà Lan và Argentina: Sắc thái mới từ nỗi niềm cũ

Vượt qua những vòng đấu loại và trực tiếp tại FIFA World Cup Qatar 2022, Hà Lan và Argentina lại có dịp tái ngộ ở vòng tứ kết lúc 02h00 ngày 10/12/2022.
Lịch thi đấu trực tiếp vòng tứ kết World Cup 2022 cập nhật mới nhất

Lịch thi đấu trực tiếp vòng tứ kết World Cup 2022 cập nhật mới nhất

Vòng 1/8 World Cup 2022 đã khép lại và đã xác định 8 cái tên xuất sắc nhất góp mặt tại vòng tứ kết. Các trận đấu diễn ra từ ngày 9/12 đến ngày 11/12/2022.
Kết quả vòng 1/8 World Cup 2022 hôm nay ngày 7/11:  Huỷ diệt Thụy Sĩ, Bồ Đào Nha gặp Maroc tứ kết

Kết quả vòng 1/8 World Cup 2022 hôm nay ngày 7/11: Huỷ diệt Thụy Sĩ, Bồ Đào Nha gặp Maroc tứ kết

Cập nhật nhanh nhất kết quả bóng đá World Cup 2022 diễn ra từ 21/11 đến ngày 18/12/2022 tại Qatar. Kết quả vòng 1/8World Cup 2022 mới nhất.
Thừa Thiên Huế: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Champa

Thừa Thiên Huế: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Champa

Ngày 6/12, Hội Khoa học lịch sử tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức Hội thảo khoa học Văn hóa Champa trên đất Thừa Thiên Huế.
Hàng chục chiếc xe cổ độc lạ diễu hành quảng bá du lịch TP. Hồ Chí Minh

Hàng chục chiếc xe cổ độc lạ diễu hành quảng bá du lịch TP. Hồ Chí Minh

Hơn 30 chiếc xe cổ được sản xuất từ đầu thế kỷ XX đã cùng diễu hành đi qua các điểm di tích lịch sử văn hóa để quảng du lịch TP.Hồ Chí Minh.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động