Chủ tịch Quốc hội: Không để dân nguyện đi sau bức xúc của người dân

Cử tri quan tâm đến tăng lương, bảo hiểm xã hội

Tiếp tục các nội dung thảo luận trong Phiên họp thứ ba, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 5/2026.

Trình bày báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, cử tri và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao những kết quả tích cực về phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh tình hình thế giới còn nhiều biến động phức tạp.

Cử tri và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành. Cử tri và nhân dân phấn khởi trước việc điều chỉnh tăng lương cơ sở, lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội; đồng thời mong muốn Chính phủ tiếp tục kiểm soát tốt lạm phát, bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu để bảo đảm đời sống người dân.

Nhiều ý kiến cử tri và nhân dân quan tâm đến công tác tuyển sinh lớp 10 và kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, mong muốn Nhà nước tiếp tục đầu tư, phát triển mạng lưới trường công lập, bảo đảm các kỳ thi được tổ chức nghiêm túc, an toàn, khách quan và công bằng.

Ngoài ra, cử tri và nhân dân quan tâm đến việc triển khai các dự án trọng điểm trên địa bàn Hà Nội, mong muốn việc triển khai thực hiện bảo đảm đúng quy định của pháp luật; công khai, minh bạch, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Các cử tri và nhân dân cũng quan tâm đến vấn đề triển khai xăng sinh học E10; tai nạn lao động; diễn biến thời tiết cực đoan, nguy cơ thiếu điện trong mùa cao điểm, ngập úng, lũ quét, sạt lở đất của mùa mưa bão sắp tới; giá điện, xăng dầu và chi phí sinh hoạt tăng cao cần được Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương có giải pháp quản lý, điều hành hiệu quả, chủ động ứng phó, kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm ổn định đời sống nhân dân và hỗ trợ phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh.

Bổ sung những vấn đề nóng vào báo cáo công tác dân nguyện

Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành và các địa phương tăng cường kiểm tra chất lượng xăng sinh học E10, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai...

Cùng với đó, đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tăng cường công tác kiểm tra và phối hợp chặt chẽ với UBND thành phố Hà Nội trong việc triển khai, thực hiện các dự án lớn trên địa bàn. Trong đó, cần có chính sách và giải pháp cụ thể để triển khai các dự án phục vụ tái định cư, tái thiết nhằm ổn định đời sống và sinh kế cho người dân trong khu vực bị ảnh hưởng bởi dự án.

Cho ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện, liên quan đến lĩnh vực giáo dục đào tạo, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho rằng, mặc dù chúng ta đang nỗ lực thực hiện Nghị quyết 57 về đổi mới mô hình tăng trưởng, nhưng thực trạng lựa chọn nghề nghiệp của thế hệ trẻ đang bộc lộ nhiều lo ngại.

“Hiện nay, số lượng học sinh lựa chọn khối môn khoa học, tự nhiên, kỹ thuật, khoa học cơ bản rất ít, mất cân đối so với các ngành khác. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới chiến lược phát triển khoa học, công nghệ theo tinh thần của Nghị quyết 57”, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải nhận định và cho rằng, Đảng và Nhà nước xác định mục tiêu xây dựng mô hình phát triển kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), vì thế sự “lệch pha” này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình phát triển đất nước.

Tại Trung Quốc, xu hướng lựa chọn ngành nghề của sinh viên đang chuyển dịch mạnh mẽ sang các lĩnh vực năng lượng, điện, kỹ thuật và xây dựng. Trong khi đó, tại Việt Nam, qua nhiều mùa tuyển sinh gần đây, các ngành “hot” vẫn chỉ xoay quanh trục kinh tế, kinh tế đối ngoại, ngoại thương.

Đưa ra nguyên nhân, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho rằng, tâm lý của phụ huynh và học sinh vẫn chưa thực sự yên tâm về “đầu ra” của các ngành kỹ thuật. Cùng với đó, những chính sách ưu đãi, vị trí việc làm và điều kiện bồi dưỡng cho nhân tài trong lĩnh vực khoa học, công nghệ dường như vẫn chưa đủ sức hấp dẫn để thay đổi định hướng của các phụ huynh, học sinh.

Công tác dân nguyện phải đi trước một bước

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, công tác dân nguyện thời gian tới phải đi sâu hơn, không chỉ dừng lại ở tiếp dân, xử lý đơn, chuyển kiến nghị mà phải trở thành một kênh cảm nhận sớm lòng dân; là hệ thống cảnh báo chính sách, là thước đo chất lượng quản trị quốc gia.

“Không được để dân nguyện đi sau bức xúc của người dân”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu và nhấn mạnh, mọi bức xúc, thắc mắc của cử tri phải được kịp thời nắm bắt; kiên trì vận động để người dân hiểu rõ. Dẫn câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Dễ trăm lần không dân cũng chịu/Khó vạn lần dân liệu cũng xong”, Chủ tịch Quốc hội đề nghị công tác dân nguyện phải đi trước một bước.

Cùng với đó, theo Chủ tịch Quốc hội, công tác trả lời cử tri phải thực chất hơn, tỷ lệ trả lời cao hơn. Thước đo cuối cùng không phải bằng văn bản trả lời mà vấn đề đó được tháo gỡ xong người dân có thấy thấu tình đạt lý không?

Ngoài ra, phải chọn “điểm nghẽn” để giám sát dân nguyện; phân loại rõ vụ việc. Vụ việc còn căn cứ thì phải giải quyết dứt điểm, không né tránh; giải quyết đúng pháp luật, thẩm quyền; vụ việc không có tình tiết mới phải kiên trì vận động, đồng thời giữ nghiêm kỷ luật, không để vụ việc kéo dài gây mất an ninh, trật tự.

Cuối cùng, cần nâng chất lượng báo cáo dân nguyện. Báo cáo tổng hợp tình hình là tốt, song phải chỉ ra cho được xu hướng, nguyên nhân, địa chỉ trách nhiệm, kiến nghị xử lý và cơ chế theo dõi sau kiến nghị. Kiến nghị tháng trước phải được đôn đốc, đánh giá trong tháng sau; xây dựng danh mục, phụ lục. “Có thể báo cáo ít nhưng phải có danh mục, rõ địa chỉ cơ quan, đơn vị”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị, với những vấn đề được nêu trong báo cáo, Chính phủ, các địa phương tiếp tục có các giải pháp để giải quyết; đồng thời tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, kịp thời cung cấp thông tin chính xác để tạo sự đồng thuận cho xã hội.

Về công tác tiếp nhận xử lý đơn thư, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tiếp tục rà soát kết quả giải quyết đơn thư, bảo đảm thực chất; tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, sử dụng AI trong tiếp nhận, xử lý đơn thư; lưu ý việc phân loại đơn thư hạn chế việc trùng lặp.

Sáng cùng ngày, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua về nguyên tắc với dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.