Chủ động tránh “sốc” khi hội nhập

Thị trường tài chính dự báo sẽ gặp không ít khó khăn và cạnh tranh gay gắt

Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, việc mở cửa thị trường tài chính cho các thành viên tham gia FTAs sẽ tạo điều kiện phát triển thị trường tài chính và các sản phẩm, dịch vụ; tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, qua đó giúp nâng cao năng lực tài chính của các định chế tài chính trong nước, thu hút thêm một lượng vốn cho nền kinh tế. Đặc biệt, hội nhập FTAs cũng sẽ giúp thị trường tài chính Việt Nam phát triển theo thông lệ quốc tế bậc cao. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam hội nhập sâu hơn, tiếp cận được các thị trường tài chính phát triển thế giới. TS. Lê Xuân Sang- Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam- cho rằng, tham gia FTAs sẽ tạo điều kiện hút các luồng vốn đầu tư quốc tế vào Việt Nam, qua đó tạo thuận lợi cho hệ thống ngân hàng tăng cường thanh khoản và tiếp cận các nguồn vốn trên thế giới với chi phí thấp hơn; cải thiện công nghệ và năng lực quản trị ngân hàng. “Đây là những cơ hội giúp Việt Nam cơ cấu lại có hiệu quả các thị trường tài chính trong nước, nâng cao hiệu quả và tính lành mạnh của toàn hệ thống” - TS. Lê Xuân Sang nhấn mạnh.

Tuy nhiên, những thách thức khi gia nhập FTAs đang chờ đợi thị trường tài chính Việt Nam cũng khá lớn. Với trình độ phát triển rất thấp, việc nắm bắt cơ hội từ tiếp cận thị trường nước ngoài và mở cửa thị trường trong nước không phải dễ dàng, nhất là khi thị trường tài chính đanh chứa đựng nhiều rủi ro, mức độ ổn định tài chính thấp. TS. Lê Xuân Sang chỉ ra rằng, thách thức lớn nhất khi thực hiện TPP là hiệp định này áp đặt các nghĩa vụ lên các nước tham gia ký kết TPP phải mở cửa cho các sản phẩm và dịch vụ tài chính mới.

Từ thực tế trên, một chuyên gia kinh tế cho rằng, cần có đánh giá tác động chuyên sâu của thực hiện cam kết FTAs trong lĩnh vực dịch vụ tài chính đối với ổn định tài chính, an ninh quốc gia và hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống. TS. Lê Xuân Sang bày tỏ: Để nâng cao khả năng chịu đựng các cú sốc tài chính mới, Việt Nam cần tăng cường tính hiệu quả và cạnh tranh lành mạnh của thị trường tài chính.

Thực tế, Việt Nam đã có đề án và đang thực hiện cơ cấu lại hệ thống chứng khoán và ngân hàng nhưng theo các chuyên gia kinh tế, cách tiệp cận cải cách hệ thống tài chính vẫn thiên về từng thị trường, thay vì có tính liên hoàn giữa các thị trường cấu thành với nhau. Để không bị yếu thế trong hội nhập, ngoài việc lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng thương mại và hoàn thiện thị trường tiền tệ thì vấn đế cốt yếu là phải thúc đẩy phát triển các thị trường cổ phiếu và trái phiếu. “Để phát triển thị trường tài chính cân đối hơn, khung pháp lý cần chuyển trọng tâm từ bảo vệ chủ nợ sang bảo vệ nhà đầu tư” - TS. Lê Xuân Sang đề xuất.

Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh đối với thị trường tài chính Việt Nam trong quá trình hội nhập FTAs còn bao gồm việc xử lý nợ xấu, tái cơ cấu thị trường trái phiếu và thị trường chứng khoán. Theo đó, việc xử lý nợ xấu phải tích cực hơn theo hướng giảm thiểu cơ cấu nợ xấu hiện hữu và hạn chế tối đa các khoản nợ xấu phát sinh thông qua việc đổi mới cơ chế xử lý nợ. Đồng thời, tiếp tục tái cơ cấu thị trường trái phiếu thông qua thúc đẩy các điều kiện để phát triển nhanh hơn thị trường trái phiếu Chính phủ, nhất là trái phiếu doanh nghiệp, trong đó chú trọng phát triển các công ty xếp hạng tín dụng và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức xếp hạng tín dụng ngoài Nhà nước.