Tin Khu Vực
Trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhu cầu sử dụng điện tiếp tục gia tăng, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác bảo đảm cung ứng điện và vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia. Tốc độ tăng trưởng phụ tải 10-12% trên toàn hệ thống, trong đó hệ thống điện miền Bắc lên tới 14-15% trong 6 tháng đầu năm 2026, cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với công tác điều độ, vận hành.
Cùng với sự gia tăng của phụ tải, cơ cấu nguồn điện cũng có những thay đổi đáng kể khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng lớn, đặt ra yêu cầu mới về dự báo, điều độ, ổn định hệ thống và phát triển lưới điện truyền tải. Trong bối cảnh đó, việc chủ động các giải pháp về nguồn, lưới điện, phụ tải và ứng phó với những yếu tố bất định có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định.
Từ thực tiễn công tác vận hành hệ thống điện quốc gia, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) về các giải pháp bảo đảm cung ứng điện trước yêu cầu tăng trưởng phụ tải cao, những thách thức từ sự gia tăng của năng lượng tái tạo và vai trò của lưới điện truyền tải trong bảo đảm an ninh năng lượng.
Triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm cung ứng điện
- Thưa ông, trước yêu cầu bảo đảm cung ứng điện cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, từ góc nhìn của đơn vị trực tiếp vận hành hệ thống điện quốc gia, NSMO đang tập trung triển khai những giải pháp nào để chủ động bảo đảm điện, nhất là trong những thời điểm hệ thống chịu áp lực cao?
Ông Nguyễn Quốc Trung: Đối với công tác vận hành của NSMO, chúng tôi nhận thấy tốc độ tăng trưởng phụ tải của hệ thống điện quốc gia trong những năm vừa qua, đặc biệt là năm 2026, đặt ra thách thức rất lớn cho công tác điều độ, vận hành. Để bảo đảm tốc độ tăng trưởng phụ tải điện từ 10-12% trên toàn hệ thống, đặc biệt là hệ thống điện miền Bắc có thể lên tới 14-15% trong 6 tháng đầu năm, chúng tôi đã triển khai đồng bộ các giải pháp.
Về nguồn điện, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các chủ sở hữu nhà máy điện như các đơn vị thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) và các đơn vị liên quan để bảo đảm độ sẵn sàng cao nhất của các tổ máy, đặc biệt trong mùa khô năm 2026.
Chúng tôi cũng điều hành tối ưu giữa thủy điện và nhiệt điện bằng các thuật toán nhằm duy trì khả năng huy động nguồn điện ở mức cao nhất. Trong giai đoạn tháng 6-7/2026, các đơn vị đã phối hợp chặt chẽ trong công tác sửa chữa, tránh những thời điểm nắng nóng nhất để bảo đảm khả năng huy động của các tổ máy ở mức cao nhất. Bên cạnh đó, chúng tôi nhận thấy các nguồn năng lượng tái tạo, đặc biệt là nguồn năng lượng tái tạo phân tán, có đóng góp rất lớn. Sự phát triển của các nguồn này cũng giúp khách hàng chủ động hơn trong việc tự bảo đảm cung cấp điện phục vụ nhu cầu của mình.
Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO).
Về lưới điện, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia và các công ty truyền tải điện địa phương để đưa vào vận hành các đường dây giải tỏa nguồn điện tại các khu vực, bao gồm thủy điện, năng lượng tái tạo ở miền Trung, miền Nam và thủy điện ở miền Bắc. Đồng thời, chúng tôi phối hợp đưa các đường dây huyết mạch vào vận hành, như đường dây 500 kV mạch 3 nối miền Trung với miền Bắc, cũng như các đường dây giải tỏa nguồn điện tại khu vực Lào Cai.
Đối với phụ tải, chúng tôi đã đề xuất, kiến nghị với Bộ Công Thương, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các tổng công ty điện lực và EVN về quản lý phụ tải theo hướng tối ưu, tránh những thời điểm cao điểm có thể gây khó khăn cho việc cung cấp điện.
Đặc biệt, vào giai đoạn giữa mùa khô, buổi tối là thời điểm các nguồn năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời, không còn khả năng phát điện. Vì vậy, chúng tôi đã đề xuất, kiến nghị với Bộ Công Thương về việc dịch chuyển giờ cao điểm phụ tải, đặc biệt đối với các hộ công nghiệp, nhằm giảm bớt phụ tải vào những thời điểm nguồn điện khan hiếm.
Các giải pháp này đang được Bộ Công Thương chỉ đạo các đơn vị triển khai, hướng tới điều hành phụ tải tối ưu mà không ảnh hưởng đến việc sử dụng điện của khách hàng và người dân, đặc biệt là khối tiêu dùng dân cư. Đây là giải pháp mà chúng tôi đánh giá có hiệu quả. Chúng tôi kỳ vọng, trong mùa tích nước năm 2026 và mùa khô năm 2027, các giải pháp này có thể được đưa vào vận hành thực tế.
Chủ động ứng phó với rủi ro, bảo đảm an toàn hệ thống điện
- Với sự tham gia ngày càng lớn của các nguồn năng lượng tái tạo, NSMO đang gặp những áp lực gì trong công tác điều độ và cần có những giải pháp như thế nào để giải tỏa công suất nguồn điện sạch, đồng thời bảo đảm an toàn hệ thống?
Ông Nguyễn Quốc Trung: Các nguồn năng lượng tái tạo hiện nay của chúng ta chủ yếu là điện gió và điện mặt trời. Cả hai nguồn điện này đều có đặc điểm là tính bất định trong khả năng phát điện. Do đó, chúng tôi nhận thấy công tác dự báo các nguồn điện này rất quan trọng. Đối với dự báo nguồn năng lượng tái tạo, chúng tôi không thể sử dụng những biện pháp truyền thống như trước đây mà bắt buộc phải ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời đa dạng hóa các nguồn cung cấp dữ liệu.
Hiện nay, trong công tác điều độ, chúng tôi đã có bốn nguồn cung cấp dữ liệu và sẽ đưa ra các giải pháp để dự báo chính xác nhất có thể đối với nguồn năng lượng tái tạo. Bên cạnh đó, đối với các nguồn năng lượng tái tạo phân tán nằm phía phụ tải, chúng tôi nhận thấy, theo kinh nghiệm của các nước trên thế giới, cần nắm bắt chính xác tại từng thời điểm nguồn điện đang phát bao nhiêu. Từ đó, chúng ta có thể đưa ra các mệnh lệnh điều độ chính xác nhất có thể.
Về quản lý ổn định lưới điện và hệ thống điện, chúng tôi nhận thấy đây cũng là một thách thức khi nguồn năng lượng tái tạo tham gia ngày càng nhiều, bởi mức độ ổn định của hệ thống điện sẽ chịu ảnh hưởng. Do vậy, chúng tôi đã phải đưa ra các giải pháp kỹ thuật để đo lường và định lượng mức độ ổn định của hệ thống điện tại từng giây, từng phút. Trên cơ sở đó, chúng tôi đưa ra lệnh điều độ chính xác nhất và các giải pháp liên quan nhằm nâng cao độ tin cậy của hệ thống trong quá trình vận hành khi tỷ trọng nguồn năng lượng tái tạo tăng lên.
- Hiện nay, NSMO đang triển khai những giải pháp gì để nâng cao khả năng chủ động ứng phó, duy trì an toàn hệ thống và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến cung cấp điện?
Ông Nguyễn Quốc Trung: Chúng tôi đã đưa ra một bộ các giải pháp để bảo đảm cung cấp điện. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đánh giá các giải pháp ứng phó với những yếu tố an ninh phi truyền thống, như ảnh hưởng của bão lũ, thiên tai và hiện tượng El Niño trong năm 2026. Chúng tôi sẽ phải phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đặc biệt là các đơn vị dự báo thời tiết, để có thể nắm bắt và lường trước những khó khăn có thể xảy ra do các yếu tố như thiên tai, hạn hán.
Đối với năm 2025 và năm 2026, chúng tôi nhận thấy trong cả hai năm, NSMO đều hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao là bảo đảm an ninh cung cấp điện cho nền kinh tế, khách hàng và người dân. Tuy nhiên, năm 2025, bên cạnh khó khăn do bão lũ nhiều, chúng ta cũng có thuận lợi là lưu lượng nước về các hồ thủy điện tốt hơn.
Đối với năm 2026, lưu lượng nước về các hồ thủy điện giảm thấp so với năm 2025. Bão lũ cũng được dự báo không mạnh bằng, nhưng tình trạng thiếu hụt nước tại các hồ lại đặt ra khó khăn, thách thức rất lớn, đặc biệt trong mùa tích nước năm 2026 để chuẩn bị cho mùa khô năm 2027.
Chúng tôi đã lường trước những khó khăn này và sẽ triển khai các giải pháp liên quan để tích trữ lượng nước trong các hồ, bảo đảm nguồn cung cấp điện cho năm 2027.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng cao, công tác bảo đảm cung ứng điện đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các giải pháp về nguồn, lưới điện và phụ tải. Với vai trò đơn vị trực tiếp vận hành hệ thống điện quốc gia, NSMO tiếp tục chủ động nâng cao năng lực dự báo, điều độ và ứng phó với các yếu tố bất định, góp phần bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu tăng trưởng hai con số.