Chống lợi dụng khi xử lý nợ lệ phí môn bài

Thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết xử lý nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, đại biểu Quốc hội đề nghị khóa chặt đối tượng, làm sạch dữ liệu thuế, chống lợi dụng.

Chiều 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.

Quang cảnh phiên thảo luận tại hội trường, chiều 20/11.

Quang cảnh phiên thảo luận tại hội trường, chiều 20/11.

Các doanh nghiệp hoan nghênh việc ban hành nghị quyết

Chia sẻ ghi nhận từ cộng đồng doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, các doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hộ kinh doanh đang gặp nhiều vướng mắc và rất mong Quốc hội sớm ban hành nghị quyết.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh).

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh).

“Về mặt chủ trương, việc Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết này là rất kịp thời. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cũng như các doanh nghiệp đã tạm dừng hoạt động từ lâu nhưng chưa nắm rõ thông tin đều rất hoan nghênh" đại biểu nói và cho biết, điều quan trọng là cơ quan quản lý phải nắm chính xác số lượng: bao nhiêu doanh nghiệp đang hoạt động, bao nhiêu doanh nghiệp đã ngừng hoạt động và bao nhiêu doanh nghiệp đang tạm dừng. Từ đó, chúng ta mới có định hướng và giải pháp cụ thể nhằm đạt được mục tiêu về số lượng doanh nghiệp đến năm 2030. 

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế).

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế).

Gắn trách nhiệm người đứng đầu và minh bạch thông tin

Dẫn chứng đến ngày 23/10, có 2.518.440 người nộp thuế thuộc trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký) với số nợ do cơ quan thuế quản lý khoảng 27.805 tỷ đồng, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế) nhấn mạnh: “Hiệu quả chính sách phải đo bằng số mã số thuế được xử lý và chất lượng dữ liệu, không chỉ bằng số tiền được xóa. Chính sách phải là giải pháp có thời hạn, không tạo tiền lệ xóa nợ định kỳ; khoản đã nộp ngân sách không hoàn trả”.

Đồng thời đại biểu cũng đề nghị tập trung hoàn thiện hai vấn đề. Thứ nhất, xác định đúng đối tượng và kiểm soát nguy cơ lợi dụng chính sách. Thứ hai, thiết kế Điều 5 theo lộ trình, khuyến khích nộp nợ gốc sớm và bảo vệ ngân sách.

Ủng hộ ban hành nghị quyết theo trình tự rút gọn để tháo gỡ vướng mắc thực tế, song đại biểu Nguyễn Thị Sửu lưu ý không vì tính cấp bách mà làm giảm chất lượng chính sách. Theo đại biểu, chính sách cần được áp dụng một lần, có thời hạn, đúng đối tượng, có tiêu chí kiểm chứng, cơ chế phục hồi khoản xóa sai và trách nhiệm giải trình.

Đại biểu đề nghị tiếp thu hai nhóm chỉnh lý. Nhóm thứ nhất gồm khóa chặt đối tượng, kiểm soát trạng thái 06, loại trừ khoản nợ liên quan hành vi vi phạm và bảo toàn dữ liệu. Nhóm thứ hai gồm phân hóa mức xóa tiền chậm nộp theo thời điểm nộp đủ nợ gốc, tách riêng khoản thu về đất, tài nguyên và giữ vững nguyên tắc chống lợi dụng.

Mục tiêu của chính sách, theo đại biểu, gồm giảm nợ tồn đọng, khôi phục trật tự quản lý thuế, làm sạch dữ liệu, bảo vệ ngân sách và củng cố niềm tin vào sự nghiêm minh, công bằng của pháp luật.

Đáng chú ý, đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan thuế, bởi hệ thống công nghệ không thay thế được trách nhiệm người đứng đầu. Mỗi quyết định phải có căn cứ, dữ liệu kiểm chứng và dấu vết xử lý. Thủ tục về mã số thuế phải được giải quyết đúng hạn; trường hợp từ chối phải thông báo bằng văn bản, nêu rõ lý do.

Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ báo cáo Quốc hội hằng năm về số tiền đã xóa, nợ gốc thu được và các trường hợp lợi dụng; công khai mục tiêu theo từng nhóm doanh nghiệp, tổ chức, hộ, cá nhân. Việc công khai phải bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật thuế của người nộp thuế.

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh).

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh).

Kiến nghị cơ chế tự động xóa mã số thuế tồn đọng

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh) cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm xử lý các khoản nợ thuế tồn đọng, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, góp phần hoàn thiện dữ liệu quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện các cam kết quốc tế và trao đổi thông tin theo yêu cầu. Từ thực tiễn, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo quan tâm về xử lý mã số thuế tồn đọng.

Dẫn chứng nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhiều năm nhưng vẫn tồn tại trên hệ thống quản lý nhà nước, chưa thể hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động và xử lý mã số thuế, đại biểu đề nghị, quy định theo hướng: sau khi cơ quan quản lý thuế thông báo rộng rãi thông tin mà chủ doanh nghiệp hoặc người có trách nhiệm không đến làm việc sau một thời gian nhất định thì cơ quan thuế chủ động xóa. "Hiện nay chúng ta còn hàng triệu mã số thuế như vậy, nếu thực hiện theo thủ tục hiện nay thì rất khó hoàn thành”, đại biểu nói.

Về thủ tục giải thể doanh nghiệp, theo đại biểu, quy định hiện hành yêu cầu doanh nghiệp khi giải thể phải chứng minh không nợ bảo hiểm xã hội, không nợ doanh nghiệp khác, không nợ lương..., điều này rất khó thực hiện. Theo đại biểu, các chủ nợ cần tự khởi kiện hoặc sử dụng công cụ pháp luật để đòi nợ, thay vì buộc doanh nghiệp có nghĩa vụ tự chứng minh.

Về quản lý xuất cảnh, đại biểu đề nghị cơ quan thuế rà soát, hoặc Quốc hội bổ sung vào Nghị quyết quy định các trường hợp trong thời gian đóng mã số thuế vẫn được xuất cảnh bình thường, không thuộc diện bị tạm hoãn xuất cảnh.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tiếp thu ý kiến về quy định tạm hoãn xuất cảnh, Bộ Tài chính sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để làm rõ căn cứ pháp lý và kết nối hệ thống dữ liệu giữa hai cơ quan.

"Mục tiêu hướng tới là mọi công dân đều có thể tra cứu trạng thái nghĩa vụ thuế của mình 24/7 và nộp thuế trực tuyến. Ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ được gỡ bỏ trên hệ thống", Bộ trưởng nêu.

Về mốc chốt số liệu, Bộ trưởng cho biết, Bộ Tài chính đã chủ động chỉ đạo cơ quan thuế rà soát và chốt số liệu sổ sách tính đến ngày 23/10/2026, thời điểm trình dự thảo Nghị quyết, nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng chính sách. Đồng thời, trên cơ sở ý kiến của cơ quan thẩm tra, Bộ Tài chính đã tính toán các phương án để kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng cố tình chây ỳ, trốn thuế.

Nguyên Khánh

Có thể bạn quan tâm