Tin Khu Vực
Iran bác bỏ thông tin đàm phán với Mỹ tại Doha
Cập nhật tình hình chiến sự Trung Đông, ngày 29/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã đề xuất tổ chức một cuộc gặp giữa hai bên và sự kiện này diễn ra vào ngày 30/6 tại Doha, thủ đô Qatar.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Iran đã đề nghị tổ chức một cuộc gặp. Cuộc gặp sẽ diễn ra vào ngày 30/6 tại Doha”.
Tuy nhiên, phía Iran phủ nhận thông tin trên. Tehran khẳng định hiện không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ được lên lịch ở bất kỳ cấp độ nào trong những ngày tới, đồng thời nhấn mạnh ưu tiên trước mắt là triển khai Bản ghi nhớ Islamabad về chấm dứt chiến sự.
Phát biểu với báo giới ngày 29/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, đồng thời là người phát ngôn đoàn đàm phán, ông Esmaeil Baghaei cho biết Tehran đang tập trung vào việc bảo đảm các điều khoản của Bản ghi nhớ Islamabad được thực thi và đang “nghiêm túc theo đuổi” những yêu cầu liên quan.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei. Ảnh: IRNA/TTXVN
Theo hãng thông tấn nhà nước Iran, ông Baqaei cho biết Mỹ đã ban hành các giấy phép cần thiết theo Điều 10 của Bản ghi nhớ Islamabad liên quan đến hoạt động xuất khẩu dầu mỏ, đồng thời Iran đang theo dõi chặt chẽ quá trình triển khai các cam kết này.
Đối với Điều 11 về việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran, ông Baqaei cho biết tiến trình thực hiện cũng đang được triển khai. Một phái đoàn chuyên gia Iran sẽ tới Doha vào cuối tuần này để theo dõi nội dung trên.
Ông Baqaei cũng nhấn mạnh, Iran chưa bước vào giai đoạn đàm phán về một thỏa thuận cuối cùng. Theo ông, Điều 13 của Bản ghi nhớ Islamabad quy định rằng các cuộc thương lượng về một thỏa thuận toàn diện “chỉ có thể bắt đầu” sau khi các Điều 1, 4, 5, 10 và 11 đã được thực thi đầy đủ và tiếp tục được duy trì.
Bên cạnh đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ các thông tin cho rằng sẽ có cuộc gặp giữa các quan chức cấp cao Iran và Mỹ tại Doha trong thời gian phái đoàn kỹ thuật Iran làm việc ở Qatar. Ông khẳng định, nếu phía Mỹ có cử đoàn tới Doha, chuyến đi này cũng sẽ không liên quan đến phái bộ kỹ thuật của Iran.
Iran tuyên bố 2 quốc gia được quản lý eo biển Hormuz
Ngày 29/6 (giờ địa phương), theo truyền thông Trung Quốc, Iran tuyên bố việc quản lý eo biển Hormuz trong thời gian tới sẽ do Tehran và Oman quyết định, đồng thời khẳng định tuyến hàng hải chiến lược này sẽ không trở lại trạng thái như trước khi xảy ra xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel.
Phát biểu với báo giới, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế, ông Kazem Gharibabadi cho biết, ưu tiên hiện nay của Tehran là đạt được sự đồng thuận với Oman về một cơ chế quản lý mới đối với eo biển Hormuz. Theo ông Gharibabadi, nếu vì bất kỳ lý do nào Oman không muốn tiếp tục tham gia cơ chế này, Iran vẫn sẽ triển khai các biện pháp cần thiết.
“Ưu tiên của chúng tôi là đạt được thỏa thuận với Oman. Tuy nhiên, nếu điều đó không thể thực hiện, Iran vẫn sẽ tiếp tục theo đuổi kế hoạch của mình”, ông nói.
Ông Gharibabadi cho biết Oman cũng đồng tình với quan điểm rằng việc quản lý eo biển Hormuz không nên quay trở lại mô hình trước đây, đồng thời các dịch vụ hàng hải liên quan sẽ không còn được cung cấp miễn phí.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran nhấn mạnh Tehran và Muscat có quyền quyết định đối với việc quản lý và điều phối hoạt động hàng hải tại khu vực này.
Cùng ngày, trên mạng xã hội X, ông Gharibabadi tiếp tục khẳng định hoạt động rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz sẽ chỉ do Iran đảm nhiệm. Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, Paris sẽ phối hợp với các đối tác để tham gia hoạt động rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Số tàu di chuyển qua eo biển Hormuz giảm mạnh
Theo dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải Kpler, chỉ có 29 tàu hàng đi qua eo biển Hormuz trong ngày 27/6 và 12 tàu trong ngày 28/6, giảm mạnh so với thời điểm một tuần trước.
Sau khi Tehran và Washington ký thỏa thuận ngày 15/6, eo biển Hormuz được mở trở lại và lưu lượng hàng hải dần phục hồi. Đến ngày 24/6, số lượt tàu qua khu vực này đạt 70, mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát.
Các tàu di chuyển theo nhiều tuyến khác nhau, bất chấp việc Iran tuyên bố không bảo đảm an toàn đối với những hành trình chưa được nước này phê duyệt, trong đó có tuyến hàng hải phía nam eo biển Hormuz chạy qua lãnh hải Oman.
Tuy nhiên, sáng 27/6, tàu hàng Ever Lovely treo cờ Singapore đã bị máy bay không người lái (UAV) tấn công khi đang di chuyển dọc bờ biển Oman để rời eo biển Hormuz. Chỉ vài giờ sau vụ việc, lưu lượng tàu thuyền qua tuyến hàng hải chiến lược này bắt đầu sụt giảm đáng kể.
Vụ tấn công nhằm vào tàu Ever Lovely đã khiến tình hình tại eo biển Hormuz nóng trở lại. Để đáp trả, quân đội Mỹ tiến hành không kích hàng loạt mục tiêu ở miền nam Iran, trong khi Tehran sau đó mở các đợt tấn công nhằm vào những mục tiêu của Washington trong khu vực.
Eo biển Hormuz là tuyến đường kết nối Vịnh Ba Tư với thị trường toàn cầu và là điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới. Trong suốt cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, lưu lượng giao thông tại đây đã giảm mạnh do cả Mỹ và Iran đều áp đặt các lệnh phong tỏa. Việc mở cửa trở lại một phần eo biển này đã khiến giá dầu sụt giảm mạnh.