Chỉ dẫn quý báu của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chính sách đối với thương binh, liệt sỹ

Lúc sinh thời, hơn ai hết và không ai khác, Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực về tình cảm đặc biệt, lòng biết ơn sâu sắc với các thương binh, liệt sỹ.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các liệt sỹ ở Nghệ An

Chính vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm và đặt ra yêu cầu cao trong thực hiện chính sách đối với các thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và coi đây là chính sách nhân văn, vừa là nhiệm vụ cấp bách trước mắt, vừa là nhiệm vụ chính trị lâu dài của Đảng, Nhà nước ta.

Chỉ dẫn quý báu của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chính sách đối với thương binh, liệt sỹ

Vì sao phải thực hiện chính sách đối với thương binh, liệt sỹ? Từ rất sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh nâng chính sách thương binh, liệt sỹ lên ngang tầm một hoạt động văn hóa, như là một sự kế tục, ở quy mô toàn xã hội, truyền thống nhân nghĩa “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam. Sự cần thiết phải thực hiện tốt công tác thương binh, liệt sĩ, theo Người là nhằm tri ân thương binh và chia sẻ nỗi đau của hàng triệu thân nhân liệt sĩ, có những người chồng, người con đã mãi mãi không thể gặp lại những người thân yêu nhất của mình.

Vì vậy, ngày 7-11-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm gương khi ra Thông báo về việc nhận con các liệt sỹ làm con nuôi nhằm: “Vì muốn thay mặt Tổ quốc, toàn thể đồng bào và Chính phủ cảm ơn những chiến sĩ đã hy sinh tính mệnh cho nền tự do, độc lập và thống nhất của nước nhà, hoặc trong thời kỳ cách mệnh hoặc trong thời kỳ kháng chiến. Tôi gửi lời chào thân ái cho các gia đình liệt sỹ đó, và tôi nhận con các liệt sỹ làm con nuôi của tôi”.

Hiện thực hóa chủ trương lớn trên, tháng 6-1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ thị chọn một ngày trong năm làm “Ngày thương binh” để nhân dân ta có dịp tỏ lòng hiếu nghĩa, yêu mến thương binh, gia đình liệt sỹ và những người có công với đất nước. Thực hiện Chỉ thị của Người, Hội nghị trù bị gồm đại biểu các cơ quan, ban, ngành ở trung ương và địa phương đã họp ở xã Phú Minh (huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên) bàn bạc, nhất trí đề nghị lấy ngày 27-7-1947 làm “Ngày thương binh, liệt sỹ”. Từ đó, ngày 27-7 hằng năm trở thành “Ngày thương binh, liệt sỹ” trong cả nước.

Về ý nghĩa của “Ngày thương binh, liệt sỹ”, trong Thư gửi Ban thường trực của Ban tổ chức “Ngày Thương binh toàn quốc”, ngày 17 tháng 7 năm 1947, Người giải thích cặn kẽ: “Đang khi Tổ quốc lâm nguy, giang sơn, sự nghiệp, mồ mả, đền chùa, nhà thờ của tổ tiên ta bị uy hiếp, cha mẹ, anh em, vợ con, thân thích, họ hàng ta bị đe dọa. Của cải, ruộng nương, nhà cửa, ao vườn, làng mạc ta bị nguy ngập. Ai là người xung phong trước hết để chống cự quân thù, để giữ gìn đất nước cho chúng ta. Đó là những chiến sĩ mà nay một số thành ra thương binh. Thương binh là những người đã hy sinh gia đình, hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào. Vì lợi ích của Tổ quốc, của đồng bào, mà các đồng chí chịu ốm yếu, què quặt. Vì vậy Tổ quốc, đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy”.

Chủ thể và lực lượng thực hiện chính sách thương binh, liệt sỹ là ai? Theo Người, đó là trách nhiệm của Chính phủ, của tất cả đồng bào và huy động mọi nguồn lực, cả vật chất và tinh thần không giới hạn. Vì vậy, trong Lời kêu gọi nhân ngày 27-7-1948, Người đặt câu hỏi và trả lời: “Họ đã hy sinh cho ai? Thương binh và tử sỹ đã hy sinh cho Tổ quốc, đã hy sinh cho đồng bào. Để báo đáp công ơn đó, Chính phủ đang tìm mọi cách để giúp đỡ anh em thương binh và gia đình tử sĩ. Tôi cũng mong đồng bào sẵn lòng giúp đỡ họ về vật chất và về tinh thần. Từ trước đồng bào đã giúp đỡ nhiều. Nhưng tay chân tàn phế của thương binh sẽ không mọc lại được. Và những tử sỹ sẽ không thể tái sinh. Mà lòng bác ái của đồng bào cũng không có hạn”.

Về vấn đề này, trong Bài nói tại Lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Đảng, ngày 5-1-1960, Người tiếp tục chỉ rõ trách nhiệm ghi nhớ công ơn và noi gương các liệt sĩ để hoàn thành sự nghiệp cách mạng mà các liệt sỹ đã chuyển lại cho chúng ta: “Máu đào của các liệt sỹ ấy đã làm cho lá cờ cách mạng thêm đỏ chói. Sự hy sinh anh dũng của các liệt sỹ đã chuẩn bị cho đất nước ta nở hoa độc lập, kết quả tự do. Nhân dân ta đời đời ghi nhớ công ơn các liệt sỹ và chúng ta phải luôn luôn học tập tinh thần dũng cảm của các liệt sỹ để vượt tất cả mọi khó khăn, gian khổ, hoàn thành sự nghiệp cách mạng mà các liệt sỹ đã chuyển lại cho chúng ta”.

Đối tượng thụ hưởng chính sách đối với thương binh, liệt sỹ là ai? Dù không hề mong muốn, nhưng từ đau đớn tới tận tâm can, với lòng thương tiếc vô hạn và trân trọng với những hi sinh đó, cũng trong Lời kêu gọi nhân ngày 27-7-1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ đối tượng thụ hưởng chính sách thương binh, liệt sỹ - đó là những người: “… quyết hy sinh tính mệnh họ, để giữ gìn tính mệnh của đồng bào. Họ hy sinh gia đình và tài sản của họ, để bảo vệ gia đình và tài sản của đồng bào. Họ quyết liều chết chống địch, để cho Tổ quốc và đồng bào sống. Họ là những chiến sĩ anh dũng của ta. Trong đó, có người đã bỏ lại một phần thân thể ở trước mặt trận. Có người đã bỏ mình ở chiến trường. Đó là thương binh, đó là tử sỹ”.

Thực hiện chính sách đối với thương binh, liệt sỹ và gia đình thương binh, liệt sỹ như thế nào? Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, chính sách đối với thương binh, liệt sỹ và gia đình thương binh, liệt sỹ là một loại chính sách xã hội đặc đặc biệt, cho nên, Người căn dặn phải thực hiện hết sức cụ thể và phù hợp với từng đối tượng. Cụ thể:

Một là, chính sách đối với thương binh. Đây là đối tượng đặc biệt trong thụ hưởng chính sách xã hội của Đảng và Nhà nước, cho nên trong Di chúc, Người căn dặn: “Đối với những người đã dũng cảm hy sinh một phần xương máu của mình (cán bộ, binh sĩ, dân quân, du kích, thanh niên xung phong...), Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách làm cho họ có nơi ăn chốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người để họ có thể dần dần “tự lực cánh sinh””.

Luận điểm này cho thấy tầm chiến lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thực hiện chính sách đối với thương binh, đây chính là tư tưởng phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng trong thực hiện chính sách đối với thương binh. Đồng thời, lời dặn của Người không chỉ giải quyết vấn đề cấp bách trước mắt là “nơi ăn chốn ở yên ổn” để “an cư lập nghiệp”; mà còn giải quyết vấn đề lâu dài là tạo kế sinh nhai bền vững cho thương binh thông qua đào tạo nghề phù hợp cho họ để họ “tự lực cánh sinh”, chẳng những giảm gánh nặng cho gia đình, xã hội mà còn tạo ra công ăn, việc làm và thu nhập cho xã hội theo đúng tinh thần “thương binh tàn nhưng không phế”.

Hai là, chính sách đối với liệt sỹ. Với tình cảm tiếc thương vô hạn, để tri ân các liệt sỹ và để giáo dục chủ nghĩa yêu nước cho mọi người dân, Người yêu cầu mỗi địa phương, theo phân cấp quản lý nhà nước nhất thiết phải xây dựng các công trình nhằm tôn vinh sự hi sinh của các liệt sỹ. Trước khi đi gặp cụ Các - Mác, cụ Lê-nin và các thế hệ cách mạng đàn anh, trong Di chúc, Người viết: “Đối với các liệt sỹ, mỗi địa phương (thành phố, làng xã) cần xây dựng vườn hoa và bia kỷ niệm ghi sự hy sinh anh dũng của các liệt sỹ, để đời đời giáo dục tinh thần yêu nước cho nhân dân ta”. Theo Người, đây chính là một hình thức xây dựng “tượng đài kỷ niệm” trong lòng dân chúng để các thế hệ kế tiếp ghi nhớ công ơn, chiến công của những con người ưu tú đã ngã xuống vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Ba là, chính sách đối với thân nhân của thương binh, liệt sỹ. Là những người không tiếc sức người, sức của và cả sự “Đối với cha mẹ, vợ con (của thương binh và liệt sỹ) mà thiếu sức lao động và túng thiếu, thì chính quyền địa phương (nếu ở nông thôn thì chính quyền xã cùng hợp tác xã nông nghiệp) phải giúp đỡ họ có công việc làm ăn thích hợp, quyết không để họ bị đói rét”.

75 năm qua, thực hiện chỉ dẫn quý báu của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chính sách đối với chính sách thương binh, liệt sỹ, Đảng và Nhà nước ta luôn coi chính sách thương binh, liệt sỹ và người có công với cách mạng là một trong những chính sách đặc biệt và coi đây là một vấn đề chính trị - xã hội của quốc gia, dân tộc. Vì vậy, trong những năm qua, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta luôn quan tâm và dành những tình cảm, trách nhiệm để chăm sóc thương binh, gia đình liệt sỹ và người có công bằng những chính sách cụ thể, thiết thực và phù hợp với từng giai đoạn của cách mạng.

Nhất là trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta đã vận dụng và thực hiện tốt chỉ dẫn quý báu của Bác Hồ về thực hiện chính sách đối với thương binh, liệt sỹ. Vì vậy, trong Văn kiện Đại hội XIII, Đảng ta nhất quán thực hiện chỉ dẫn quý báu đó của Bác Hồ và có quyết tâm chính trị cao trong việc: “Hoàn thiện và thực hiện tốt luật pháp, chính sách đối với người có công trên cơ sở nguồn lực của Nhà nước và xã hội, bảo đảm người có công và gia đình có mức sống từ trung bình khá trở lên trong địa bàn cư trú. Cân đối ngân sách để tiếp tục thực hiện việc nâng mức trợ cấp xã hội, trợ cấp ưu đãi người có công, giải quyết căn bản chính sách đối với người có công; nâng cấp các công trình "đền ơn đáp nghĩa"”.

Điều đó thể hiện đạo lý và truyền thống “uống nước, nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam như Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong muốn trong Di chúc của Người hơn 50 năm về trước./.

TS Hà Sơn Thái
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Đồng chí Võ Chí Công - Nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam

Đồng chí Võ Chí Công - Nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam

Sáng 6/8, tại tỉnh Quảng Nam diễn ra Hội thảo: Đồng chí Võ Chí Công - Nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam, người con ưu tú quê hương Quảng Nam

Tin cùng chuyên mục

Ngành Công Thương nỗ lực tri ân người có công với cách mạng

Ngành Công Thương nỗ lực tri ân người có công với cách mạng

Trong hoạt động tri ân người có công với cách mạng của cả nước, ngành Công Thương đã có nhiều đóng góp thiết thực.
Ban cán sự Đảng Bộ Công Thương đối thoại với lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ

Ban cán sự Đảng Bộ Công Thương đối thoại với lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ

Chiều 19/7/2022, tại trụ sở Bộ Công Thương, Ban cán sự đảng, lãnh đạo Bộ Công Thương đã tổ chức gặp gỡ, trao đổi và đối thoại với lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ.
Xây dựng văn hoá của người tiêu dùng và
người phục vụ hiện nay

Xây dựng văn hoá của người tiêu dùng và người phục vụ hiện nay

TS Cao Đức Thái cho rằng, xây dựng văn hoá của người tiêu dùng và người phục vụ là vấn đề hết sức cần thiết trong nền kinh tế thị trường…
Trưởng Ban Tổ chức Trung ương: Xây dựng cán bộ là xương sống trong đổi mới phương thức lãnh đạo

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương: Xây dựng cán bộ là xương sống trong đổi mới phương thức lãnh đạo

Ban Tổ chức Trung ương đã có buổi hội thảo về đổi mới hệ thống lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị khu vực Miền Trung - Tây Nguyên.
Công nghiệp nông thôn đổi thay nhờ trợ lực của chính sách khuyến công

Công nghiệp nông thôn đổi thay nhờ trợ lực của chính sách khuyến công

Phát triển công nghiệp nông thôn không chỉ góp phần phát triển ngành công nghiệp nói chung mà còn tạo ra việc làm, tăng thu nhập người dân ở khu công nghiệp.
“Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” theo chỉ dẫn của Bác Hồ

“Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” theo chỉ dẫn của Bác Hồ

Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam là chủ trương đúng đắn của Đảng, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập từ sớm đến nay vẫn giữ nguyên giá trị.
Nghị quyết số 18-NQ/TW:Tăng tính thị trường, minh bạch và hiệu quả trong quản lý nhà nước về đất đai

Nghị quyết số 18-NQ/TW:Tăng tính thị trường, minh bạch và hiệu quả trong quản lý nhà nước về đất đai

Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta thành nước phát triển có thu nhập cao.
Một đề xuất hợp lý, có tính nhân văn và khả thi cao

Một đề xuất hợp lý, có tính nhân văn và khả thi cao

Bộ Công Thương đã đề xuất Chính phủ có chính sách hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng của giá xăng dầu tăng. Đây là một đề xuất hợp lý, có tính nhân văn.
Không thể nhân danh “hoạt động vì môi trường” để vi phạm pháp luật

Không thể nhân danh “hoạt động vì môi trường” để vi phạm pháp luật

Tòa án Nhân dân Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm, tuyên phạt 24 tháng tù giam đối với bà Ngụy Thị Khanh – cựu Giám đốc Trung tâm phát triển sáng tạo xanh.
Quyền con người trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Quyền con người trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Cho đến nay khái niệm quyền con người không còn xa lạ với mọi người. Khái niệm này đã được cụ thể hóa trong Hiến pháp 2013.
Xây dựng nguồn cán bộ kế cận quan trọng của Đảng

Xây dựng nguồn cán bộ kế cận quan trọng của Đảng

Công tác xây dựng và chuẩn bị đội ngũ Uỷ viên dự khuyết Trung ương Đảng nhằm tạo nguồn cán bộ kế cận lâu dài cho Đảng luôn được quan tâm, chú trọng.
“Động lực vươn xa” trong ngành Công Thương

“Động lực vươn xa” trong ngành Công Thương

Hòa cùng phong trào thi đua yêu nước trên toàn quốc, ngành Công Thương đã luôn quan tâm, tổ chức chặt chẽ công tác thi đua, thường xuyên thu được nhiều kết quả.
Phát triển ngành công nghiệp hóa chất trở thành ngành công nghiệp nền tảng hiện đại

Phát triển ngành công nghiệp hóa chất trở thành ngành công nghiệp nền tảng hiện đại

Không phải ngẫu nhiên mà sự khởi đầu của Cách mạng Công nghiệp lần thứ nhất trùng với sự khởi đầu của ngành công nghiệp hóa chất vào nửa cuối thế kỷ 18.
Bí quyết và bài học phát triển công nghiệp của Lênin

Bí quyết và bài học phát triển công nghiệp của Lênin

Chính sách kinh tế mới (NEP) do Lênin đề ra cách đây hơn 100 năm có nhiều bí quyết và bài học quý về phát triển công nghiệp đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
Ai mới là kẻ cản trở bánh xe phát triển của doanh nghiệp và đất nước?

Ai mới là kẻ cản trở bánh xe phát triển của doanh nghiệp và đất nước?

Đảng, Nhà nước luôn quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và những kẻ xuyên tạc mới chính là nhân tố cản trở, ném đá vào bánh xe phát triển.
Nhớ lời Bác Hồ dạy về “thang thuốc tốt nhất”

Nhớ lời Bác Hồ dạy về “thang thuốc tốt nhất”

Nhớ lời Bác Hồ dạy về “thang thuốc tốt nhất”. Có phải Đảng của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn bảo thủ, che giấu khuyết điểm?
Những chỉ dẫn đặc sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công nghiệp hóa ở Việt Nam

Những chỉ dẫn đặc sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công nghiệp hóa ở Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công nghiệp hóa là hệ thống quan điểm mục tiêu, tính tất yếu khách quan, nội dung xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội.
Phát động cuộc thi giới thiệu sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Phát động cuộc thi giới thiệu sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức cuộc thi giới thiệu sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh với chủ đề “Bác Hồ - Niềm tin yêu qua từng trang sách”.
Nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại góp phần khẳng định vị thế ngành Công Thương trên trường quốc tế

Nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại góp phần khẳng định vị thế ngành Công Thương trên trường quốc tế

Phát huy vai trò, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại trong ngành Công Thương để tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế đối ngoại.
Việt Tân xào nấu thông tin cũ để xuyên tạc bộ máy hành chính

Việt Tân xào nấu thông tin cũ để xuyên tạc bộ máy hành chính

Việt Tân xào nấu thông tin cũ rích về bộ máy hành chính đã có từ gần 10 năm trước rồi phán xét một cách thiếu hiểu biết theo kiểu thầy bói xem voi.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động