Đường dây nóng: 0866.59.4498 - Chủ nhật 19/09/2021 11:43

Châu Âu trong cuộc chiến vượt qua tụt hậu kinh tế so với Mỹ và Châu Á

14:48 | 07/02/2021
Việc triển khai vắc-xin chậm của Châu Âu có nghĩa là sự phục hồi kinh tế của khu vực này có thể bị tụt hậu so với các đợt tăng trưởng ở Mỹ và Châu Á trừ khi Châu Âu có thể đưa chương trình đi đúng hướng trong những thời gian tới. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong tháng 1/2021 đã đánh giá cao sự phục hồi mạnh mẽ của Trung Quốc và dự báo rằng nền kinh tế Mỹ và Nhật Bản sẽ trở lại mức trước đại dịch vào cuối năm, nhưng khu vực đồng euro sẽ không bắt kịp cho đến năm sau.

Trong khi chính quyền của Tổng thống Joe Biden đặt mục tiêu cung cấp nhiều kích thích hơn nữa trong gói 1,9 nghìn tỷ USD của Mỹ, thì các nước thành viên EU vẫn đang đàm phán dự án nào sẽ nhận được tài trợ từ quỹ phục hồi chung trị giá 750 tỷ euro. Sự chậm trễ trong việc triển khai vắc-xin của Liên minh châu Âu và lo ngại về các biến thể mới của Covid-19 khiến các chính phủ châu Âu gặp khó khăn hơn trong việc nới lỏng các hạn chế đại dịch hiện tại.

Sylvain Broyer, nhà kinh tế trưởng EMEA tại S&P Global Ratings, cho biết đây vẫn là cuộc chạy đua giữa các đột biến của vi rút và việc tiêm phòng, và các nước khu vực đồng euro đang tụt hậu trong quá trình tiêm chủng. Dữ liệu trong tuần đầu tháng 2 cho thấy sự suy thoái của khu vực đồng euro đã sâu sắc hơn vào tháng 1 khi các hạn chế mới được gia hạn tác động mạnh đến ngành dịch vụ thống trị của khu vực. Việc phong tỏa hiện tại ở nhiều quốc gia sẽ kéo dài đến tháng 3 và hơn nữa. Một cuộc khảo sát của Đức ngày 04/2 cho thấy rằng các công ty trong nền kinh tế lớn nhất của khu vực này dự kiến ​​sẽ có những hạn chế cho đến giữa tháng 9.

Châu Âu trong cuộc chiến vượt qua tụt hậu kinh tế so với Mỹ và Châu Á

Phần lớn mối quan tâm nằm ở chương trình tiêm chủng của EU, được khởi động vào ngày 27/12/2020 nhưng kể từ khi vật lộn với việc triển khai chậm và thiếu vắc xin. Theo tính toán của tập đoàn bảo hiểm thương mại Euler Hermes, tỷ lệ tiêm chủng trung bình hàng ngày trên các nền kinh tế lớn của EU chỉ ở mức 0,12% dân số - thấp hơn bốn lần so với Anh và Mỹ. Các nước EU cho đến nay đã tiêm liều đầu tiên cho khoảng 3% dân số, so với 9% ở Mỹ và 14% ở Anh. Euler Hermes ước tính rằng con số này thể hiện độ trễ 5 tuần trên mặt trận tiêm chủng. Nếu không được điều chỉnh, con số đó sẽ tiêu tốn gần 90 tỷ euro sản lượng trong năm nay, tương đương với hai điểm phần trăm của tăng trưởng GDP hàng quý bị mất.

Các nền kinh tế hoàn thành cuộc đua trước sẽ được thưởng bằng tác động hệ số nhân dương mạnh mẽ làm tăng tốc độ tiêu dùng và hoạt động đầu tư vào cuối năm 2021, trong khi các nền kinh tế tụt hậu sẽ vẫn mắc kẹt trong khủng hoảng và phải đối mặt với chi phí đáng kể - cả về kinh tế cũng như chính trị. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen bảo vệ nỗ lực của EU khi cho biết EU đã tụt hậu so với các đối thủ từ ba đến bốn tuần do quy trình phê duyệt khắt khe hơn. EU cho biết các vấn đề về nguồn cung sẽ bắt đầu giảm bớt nhưng thừa nhận rằng việc tăng sản lượng vẫn là một thách thức. Nếu sự phục hồi của Châu Âu trong thời gian tới chậm, rủi ro là Châu Âu phải chịu nhiều cái gọi là "sẹo", hoặc thiệt hại lâu dài hơn cho nền kinh tế của mình. Một mối quan tâm lớn là tình trạng thất nghiệp trong dài hạn và trẻ, chỉ bắt đầu cải thiện trong những năm gần đây sau cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009. Tổ chức tư vấn kinh tế Bruegel có trụ sở tại Brussels ước tính tỷ lệ thất nghiệp ở các nước EU đối với lao động từ 15-24 tuổi tăng trong quý II năm 2020 lên 16,4% từ 14,9% trong cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ thất nghiệp của những người trong độ tuổi 55-64 thậm chí còn giảm nhẹ xuống 4,8% từ 5,1% một năm trước đó.

Sự phục hồi bị trì hoãn có thể khiến mọi thứ trở nên khó khăn hơn đối với Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) khi ngân hàng này tìm cách giữ chính sách cực kỳ lỏng lẻo ngay cả khi nền kinh tế Mỹ mạnh hơn đẩy chi phí đi vay trên toàn cầu. Các dấu hiệu của sự ngắt kết nối đang bắt đầu xuất hiện ở các thị trường: Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng 20 điểm cơ bản cho đến thời điểm này trong năm nay. Ngược lại, chi phí đi vay của Đức tiếp tục ở mức âm ở mức -0,46% - một dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư mong đợi biện pháp kích thích tích cực của ECB trong một thời gian. Mặt tích cực, một số lựa chọn chính sách được đưa ra ở châu Âu có nghĩa là châu lục này sẽ ít thấy sự tụt hậu tổng thể xuất hiện từ cuộc suy thoái do virus gây ra hơn so với sau cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009. Trong khi các chính phủ châu Âu không thể phù hợp với kích thích do Mỹ đưa ra - các gói đã được phê duyệt ở đó cung cấp hỗ trợ trị giá khổng lồ 19% GDP của Mỹ- kích thích tài chính và tiền tệ của khu vực đồng euro đã rất tích cực.

Các kế hoạch Furlough có nghĩa là hầu hết các nền kinh tế đồng euro kết thúc năm 2020 với tình hình tốt hơn dự kiến, trong khi nhu cầu bị dồn nén từ việc phong tỏa vẫn có thể tạo ra một động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng vào cuối năm nay. Các nhà phân tích của Berenberg dự đoán khu vực đồng euro sẽ mất khoảng gần quý để trở lại mức trước đại dịch và Mỹ là sáu quý - một sự khác biệt ít hơn so với sau năm 2008-2009, khi nền kinh tế khu vực đồng euro mất bảy năm để phục hồi thiệt hại và Mỹ tăng trở lại trở lại chỉ sau ba năm rưỡi. Nếu các nước thành viên EU sử dụng nguồn lực từ quỹ phục hồi chung trị giá 750 tỷ euro của EU để giải quyết những điểm yếu trong nền kinh tế của họ, thì hy vọng rằng sự khác biệt trong tương lai sẽ nhỏ hơn.

Việt Dũng