Trước những tác động tiêu cực của xung đột Trung Đông đối với giá năng lượng, các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã triển khai hàng loạt chính sách đặc thù nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và hỗ trợ đời sống dân sinh.
Nỗ lực phối hợp ở cấp độ liên minh
Dự kiến vào ngày 23/4, Ủy ban châu Âu sẽ chính thức công bố kế hoạch cắt giảm thuế điện trên toàn liên minh. Đây là động thái quan trọng nhằm giảm bớt áp lực chi phí cho người tiêu dùng và doanh nghiệp trong bối cảnh giá năng lượng biến động mạnh. Bên cạnh đó, Ủy ban cũng sẽ đưa ra cơ chế phối hợp bổ sung kho dự trữ khí đốt quốc gia, chuẩn bị sẵn sàng cho nhu cầu sưởi ấm dự kiến tăng cao vào giai đoạn cuối năm nay.

Kể từ khi sự gián đoạn nguồn cung từ khu vực Trung Đông bùng phát vào cuối tháng Hai, các chính phủ EU đã chủ động áp dụng nhiều giải pháp từ điều tiết giá, cắt giảm thuế đến trợ cấp trực tiếp. Tuy nhiên, mỗi quốc gia lại có cách tiếp cận khác nhau dựa trên đặc thù kinh tế và ngân sách quốc gia.
Tại Đức, chính phủ lựa chọn phương án không trợ cấp trực tiếp vào giá xăng. Thay vào đó, quốc gia này tập trung kiểm soát sự biến động của thị trường bằng cách quy định các trạm xăng chỉ được phép tăng giá một lần duy nhất mỗi ngày vào giữa trưa (11:00 GMT). Ngược lại, các đơn vị kinh doanh có thể giảm giá bất cứ lúc nào. Các trường hợp vi phạm quy định này có thể đối mặt với mức phạt lên tới 100.000 euro.
Trong khi đó, Pháp thực thi chính sách hỗ trợ có trọng điểm thay vì áp trần giá trên diện rộng. Chính quyền Paris đã công bố gói trợ cấp nhiên liệu trị giá hơn 70 triệu euro dành riêng cho các lĩnh vực thiết yếu như vận tải, nông nghiệp và thủy sản. Đồng thời, khoảng 3,8 triệu hộ gia đình thu nhập thấp cũng nhận được khoản hỗ trợ trực tiếp 150 euro để thanh toán hóa đơn năng lượng.
Tại Tây Ban Nha, Chính phủ đã đề xuất gói giải pháp quy mô 5 tỷ euro, bao gồm việc giảm thuế giá trị gia tăng đối với hóa đơn điện xuống mức 10% và giảm giá nhiên liệu lên tới 30 cent/lít cho các ngành chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tương tự, Ireland cũng triển khai gói kích thích kinh tế trị giá 250 triệu euro, thực hiện giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và dầu diesel cho đến hết tháng Năm.
Các biện pháp can thiệp mạnh mẽ tại khu vực Trung và Đông Âu
Tại Ba Lan, chính phủ đã tuyên bố cắt giảm thuế nhiên liệu và thực hiện ấn định giá bán lẻ xăng dầu từ cuối tháng Ba. Đáng chú ý, Warsaw đang xem xét khả năng áp thuế lợi nhuận bất thường đối với các tập đoàn năng lượng để tái phân phối nguồn lực xã hội.
Romania áp dụng biện pháp can thiệp trực tiếp vào biên độ lợi nhuận của các doanh nghiệp xăng dầu và hạn chế xuất khẩu nhiên liệu trong thời gian từ 6 đến 9 tháng. Chính phủ nước này cũng phê duyệt chương trình hỗ trợ trị giá 652 triệu lei để bù đắp chi phí vận tải cho đến cuối năm.
Trong khi đó, Hungary đã áp đặt giới hạn giá nhiên liệu đối với các phương tiện đăng ký trong nước và giải phóng kho dự trữ quốc gia nhằm mục tiêu đảm bảo nguồn cung không bị gián đoạn.
Tại khu vực Nam Âu, Ý đã dành khoảng 417,4 triệu euro để giảm thuế tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, trước diễn biến giá cả chưa có nhiều chuyển biến tích cực, các nhóm vận động hành lang tại quốc gia này đang tiếp tục thúc đẩy chính phủ ban hành những biện pháp mạnh mẽ và hiệu quả hơn.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên cho thấy sự nỗ lực của các chính phủ châu Âu trong việc thiết lập "lá chắn" bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc từ thị trường năng lượng thế giới. Sự phối hợp giữa các chính sách quốc gia và khung pháp lý chung của EU được kỳ vọng sẽ giúp khu vực này duy trì sự ổn định trong bối cảnh địa chính trị còn nhiều phức tạp.
Các quốc gia châu Âu đang ưu tiên việc bảo vệ các ngành sản xuất trọng yếu và nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, đồng thời nỗ lực tích trữ nguồn lực năng lượng để ứng phó với giai đoạn nhu cầu cao vào cuối năm.




