Tin Khu Vực
CASA giảm trên diện rộng
Số liệu từ báo cáo tài chính quý II/2026 của 27 ngân hàng cho thấy, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) đang đi xuống tại phần lớn tổ chức tín dụng. Có tới 22 ngân hàng ghi nhận tỷ lệ CASA giảm so với cuối năm 2025, trong khi chỉ 5 ngân hàng cải thiện được chỉ tiêu này.
Ngay cả những ngân hàng vốn được xem là những “điểm sáng” về huy động vốn giá rẻ cũng không nằm ngoài xu hướng này. Theo đó, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) tiếp tục dẫn đầu hệ thống với tỷ lệ CASA đạt 35,02% vào ngày 30/6/2026. Tuy nhiên, con số này vẫn giảm 0,88 điểm phần trăm so với cuối năm trước. Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đứng thứ hai với tỷ lệ 34,43%, giảm 3,17 điểm phần trăm. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) xếp thứ ba với 32,78%, thấp hơn 1,42 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.
Nhóm tiếp theo gồm Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) với tỷ lệ CASA đạt 23,17%, giảm 2,03 điểm phần trăm; Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (MSB) đạt 22,83%, giảm mạnh 6,07 điểm phần trăm; Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) đạt 20,97%, giảm 1,53 điểm phần trăm.
Đáng chú ý, MSB là ngân hàng ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong nhóm dẫn đầu khi tỷ lệ CASA giảm từ 28,9% xuống còn 22,83% chỉ sau 6 tháng. Ở nhóm còn lại, xu hướng suy giảm tiếp tục được ghi nhận tại nhiều ngân hàng. Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) giảm 2,61 điểm phần trăm, xuống còn 11,89%; Ngân hàng TMCP Lộc phát Việt Nam (LPBank) giảm 2,13 điểm phần trăm, còn 6,37%;...
Ở chiều ngược lại, vẫn có một số ngân hàng cải thiện được chỉ tiêu CASA. Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank) là trường hợp nổi bật khi tỷ lệ này tăng 2,61 điểm phần trăm, từ 18,3% lên 20,91%. Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (VietBank) tăng 3,23 điểm phần trăm; Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (SACOMBANK) tăng 1,58 điểm phần trăm;...
CASA suy giảm tại nhiều ngân hàng khi dòng tiền dịch chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn
Dữ liệu tổng hợp từ Công ty cổ phần Wigroup dựa trên báo cáo tài chính bán niên của các ngân hàng cũng cho thấy, áp lực đối với CASA đã hiện hữu khá rõ trong nửa đầu năm nay. Thống kê tại 27 ngân hàng thương mại cho thấy đến ngày 30/6/2026, tỷ lệ CASA bình quân của nhóm chỉ còn 14,7%, giảm 0,7 điểm phần trăm so với mức 15,4% hồi đầu năm. Theo phân tích của Wigroup, thay vì duy trì tiền trong tài khoản thanh toán, người dân đang chuyển sang gửi tiết kiệm có kỳ hạn để tận dụng mặt bằng lãi suất cao hơn.
Dù tỷ lệ CASA giảm, các ngân hàng lớn vẫn duy trì quy mô tiền gửi không kỳ hạn ở mức rất cao. Tính đến cuối quý II/2026, có 7 ngân hàng sở hữu số dư CASA vượt 100.000 tỷ đồng. Vietcombank dẫn đầu với 560.000 tỷ đồng, tiếp theo là BIDV với 448.500 tỷ đồng và VietinBank với 427.500 tỷ đồng. MB đạt 327.000 tỷ đồng, Techcombank duy trì 230.000 tỷ đồng, trong khi ACB và SACOMBANK lần lượt đạt 116.000 tỷ đồng và 105.500 tỷ đồng.
Tuy nhiên, nếu nhìn ở quy mô toàn hệ thống, tổng số dư CASA của 27 ngân hàng thương mại đã giảm khoảng 47.500 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Tỷ lệ CASA bình quân giảm 1,23 điểm phần trăm, phản ánh xu hướng tái cơ cấu dòng tiền nhằm tìm kiếm khả năng sinh lời cao hơn.
Lãi suất huy động tăng, áp lực chi phí vốn gia tăng
Diễn biến CASA suy giảm diễn ra đồng thời với xu hướng tăng trở lại của mặt bằng lãi suất huy động. Theo báo cáo thị trường tiền tệ được Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS Research) công bố mới đây, trong tháng 7 đã có 13 trong số 16 ngân hàng được theo dõi điều chỉnh tăng lãi suất huy động, cao hơn đáng kể so với 6 ngân hàng của tháng trước. Mức tăng phổ biến dao động từ 0,1 - 0,8 điểm phần trăm ở các kỳ hạn từ 6 - 24 tháng.
Đến cuối tháng 7, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng bình quân tại các ngân hàng thương mại đạt 8,63%/năm, tăng 2,82 điểm phần trăm so với đầu năm. Trong đó, nhóm ngân hàng quy mô lớn có mức bình quân 8,45%/năm, còn nhóm ngân hàng quy mô nhỏ ở mức 8,82%/năm. Thậm chí, tại một số ngân hàng, lãi suất từ 9%/năm đã xuất hiện ở các kỳ hạn từ 6 - 12 tháng.
Bước sang đầu tháng 8, cuộc cạnh tranh huy động vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi nhiều ngân hàng tiếp tục điều chỉnh biểu lãi suất hoặc triển khai các chương trình cộng thêm lãi suất. Theo MBS Research, điều này cho thấy nhu cầu bổ sung nguồn vốn vẫn hiện hữu, trong khi mỗi ngân hàng đang lựa chọn những chiến lược khác nhau để thu hút tiền gửi.
Một áp lực khác đến từ sự chênh lệch giữa tốc độ tăng tín dụng và tăng trưởng huy động. Theo MBS, tính đến ngày 3/8, huy động vốn toàn hệ thống mới tăng 6,2% so với cuối năm 2025. Khoảng cách giữa tốc độ tăng tín dụng và huy động đang tạo thêm áp lực lên nguồn vốn, đồng thời khiến cuộc cạnh tranh thu hút tiền gửi trở nên sôi động hơn.
Trong bối cảnh đó, khi lãi suất tiền gửi có kỳ hạn trở nên hấp dẫn hơn, khách hàng có xu hướng dịch chuyển một phần dòng tiền từ tài khoản thanh toán sang các sản phẩm tiết kiệm. Việc dòng tiền được phân bổ lại theo hướng ưu tiên khả năng sinh lời là một trong những nguyên nhân trực tiếp gây sức ép lên tỷ lệ CASA của các ngân hàng.
Áp lực huy động càng trở nên rõ rệt khi nhu cầu tín dụng tiếp tục gia tăng. Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, đến ngày 31/7/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đã đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Riêng dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt hơn 10,7 triệu tỷ đồng, chiếm 53,4% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.
Chia sẻ tại hội nghị nhà đầu tư được tổ chức gần đây, ông Phạm Như Ánh, Tổng giám đốc MB, cho biết doanh nghiệp và người dân hiện ưu tiên chuyển tiền sang các kênh tiết kiệm có kỳ hạn để tận dụng mức lãi suất cao hơn. Lãnh đạo MB cũng thừa nhận, dù mục tiêu là duy trì vị trí dẫn đầu, số dư CASA của ngân hàng chắc chắn sẽ giảm so với năm trước. Bên cạnh đó, những khoản tiền gửi lãi suất thấp trước đây khi đáo hạn sẽ được tái tục với mức lãi suất cao hơn, khiến dư địa của nguồn vốn giá rẻ ngày càng thu hẹp.
Dưới góc nhìn chuyên gia, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế cho rằng, việc CASA sụt giảm là hệ quả trực tiếp của chu kỳ tăng lãi suất và áp lực cạnh tranh nguồn vốn. Trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng và sức cầu phục hồi chậm, doanh nghiệp cũng có xu hướng giữ tiền ở dạng có kỳ hạn để tối ưu hóa dòng tiền ngắn hạn thay vì duy trì tiền trong tài khoản thanh toán như trước đây.
Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, diễn biến này không chỉ làm thay đổi cơ cấu tiền gửi mà còn cho thấy tốc độ lưu chuyển tiền tệ trong nền kinh tế đang chậm lại. Quan trọng hơn, sự suy giảm của CASA đang trực tiếp tạo áp lực lên khả năng duy trì biên lãi ròng của các ngân hàng.
CASA vốn là nguồn vốn có chi phí thấp nhất đối với các ngân hàng. Vì vậy, việc tỷ trọng CASA suy giảm trong khi các nhà băng phải cạnh tranh bằng lãi suất cao hơn để thu hút tiền gửi có kỳ hạn cho thấy cơ cấu nguồn vốn đang dịch chuyển theo hướng kém thuận lợi hơn về chi phí.
Trong bối cảnh tăng trưởng huy động chậm hơn tăng trưởng tín dụng, bài toán không chỉ nằm ở việc gia tăng quy mô tiền gửi mà còn ở khả năng duy trì nguồn vốn ổn định với chi phí hợp lý. Khi nguồn vốn giá rẻ dần thu hẹp, áp lực đối với chi phí vốn và biên lợi nhuận của các ngân hàng được dự báo sẽ còn tiếp tục hiện hữu trong thời gian tới.
Theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 6/2026, tiền gửi của người dân tại các ngân hàng đạt 11,069 triệu tỷ đồng, cao nhất từ trước tới nay. So với cuối năm 2025, con số này tăng khoảng 733 nghìn tỷ đồng, tương đương 7,1%. Nếu tính cả tiền gửi của các tổ chức kinh tế, tổng số tiền gửi lên tới 17,440 triệu tỷ đồng, tăng 5,6% so cuối năm ngoái.