Cảnh báo thủ đoạn lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi

Tổ chức khép kín, đánh vào tâm lý yếu thế

Theo Phòng An ninh nội địa - Công an tỉnh Quảng Trị, qua điều tra ban đầu xác định nhóm này do Nguyễn Duy Cường (35 tuổi, quê Bắc Ninh) cầm đầu, hoạt động theo phương thức khép kín, có tổ chức và phân cấp chặt chẽ.

“Các đối tượng chủ yếu tiếp cận người có hoàn cảnh khó khăn hoặc đang gặp vấn đề về tâm lý, sức khỏe, sau đó sử dụng tài liệu, video để tác động nhận thức, từng bước lôi kéo tham gia”, đại diện cơ quan công an cho biết.

Sau khi tạo dựng niềm tin, nhóm tổ chức các buổi “thuyết giảng”, đưa ra thông tin về “ngày tận thế” nhằm gây hoang mang, từ đó thúc đẩy người tham gia đóng góp tiền bạc. Thực tế tại Quảng Trị đã ghi nhận trường hợp bị tác động đến mức bán tài sản, nhà cửa để nộp tiền theo yêu cầu của nhóm.

Đây được nhận định là thủ đoạn lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo nhằm trục lợi, có dấu hiệu của hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Để qua mặt cơ quan chức năng, nhóm này thường xuyên thay đổi địa điểm sinh hoạt, không đăng ký tạm trú, lựa chọn các khu vực kín đáo và bố trí người cảnh giới. Khi tham gia, các “tín đồ” buộc phải tắt điện thoại, giao nộp cho người quản lý, hạn chế di chuyển và tuân thủ quy định “bảo mật”.

Theo Công an tỉnh Quảng Trị, tổ chức này được vận hành theo mô hình nhiều tầng, từ “chấp sự” đến quản lý khu vực, nhóm gia đình và các thành viên.

Ngày 19/4, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý một nhóm khoảng 50 người tham gia sinh hoạt trái phép. Trước đó, ngày 1/4, Nguyễn Duy Cường đã tổ chức “lễ vượt qua” tại nhiều điểm trên địa bàn, mỗi điểm từ 5–6 người.

“Xác định đây là hoạt động tôn giáo trái phép, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng an ninh trật tự, lực lượng công an đã lập kế hoạch đấu tranh, đồng loạt kiểm tra và phát hiện 8 địa điểm sinh hoạt trái phép”,Công an tỉnh Quảng Trị thông tin.

Qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã xử lý người cầm đầu, 7 đối tượng tích cực và làm việc với 41 người liên quan. Tang vật thu giữ gồm 8 laptop, 31 điện thoại, 1 máy tính bảng, 7 cuốn kinh cùng 33 loại tài liệu thuyết giảng liên quan “lễ vượt qua”, tiền dâng lễ và nhiều vật chứng khác.

Bước đầu, các đối tượng thừa nhận hành vi tổ chức, tham gia sinh hoạt trái phép.

Theo Công an tỉnh Quảng Trị, “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” có nguồn gốc từ Hàn Quốc, xuất hiện tại Việt Nam từ năm 2001, từng bị xử lý tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, tổ chức này liên tục thay đổi phương thức hoạt động, núp bóng kinh doanh, từ thiện hoặc sinh hoạt nhóm kín để lôi kéo người tham gia. Người tham gia bị chi phối tư tưởng, sinh hoạt tại các điểm nhóm, đóng góp khoảng 10% thu nhập. Hoạt động có dấu hiệu mê tín, lợi dụng tín ngưỡng, ảnh hưởng đến gia đình và xã hội.

Tại Quảng Trị, dù nhiều điểm nhóm đã bị giải tán trước đó, song tổ chức này vẫn tái xuất với phương thức kín đáo, tinh vi hơn. Điều này cho thấy tính chất dai dẳng, khó kiểm soát nếu không có giải pháp đồng bộ.

Từ thực tế trên, Công an tỉnh Quảng Trị khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, không tham gia các hội nhóm có dấu hiệu mê tín, trục lợi; đồng thời kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn. Các hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi, tuyên truyền mê tín dị đoan sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Vụ việc tại Quảng Trị một lần nữa cho thấy, bên cạnh công tác đấu tranh của lực lượng chức năng, việc nâng cao nhận thức cộng đồng đóng vai trò then chốt. Khi người dân còn thiếu thông tin và dễ bị tác động bởi các luận điệu sai lệch, những mô hình tổ chức biến tướng như “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” vẫn còn đất tồn tại.

Ngăn chặn từ gốc không chỉ là xử lý vi phạm, mà còn là củng cố “lá chắn” nhận thức trong xã hội, đặc biệt với những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Theo quy định của pháp luật thì tự do tính ngưỡng là quyền của công dân. Tuy nhiên,  việc tự do này cũng phải trong những khuôn khổ theo quy định.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Luật sư Nguyễn Anh Tuấn - Công ty Luật ATG, Đoàn Luật sư Thành phố Đà Nẵng chia sẻ, trong vụ việc mới đây tại Quảng Trị, theo các dữ liệu do cơ quan Công an tỉnh Quảng Trị thông tin, cho thấy Nguyễn Duy Cường có dấu hiệu của hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật và dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản dưới hình thức hoạt động tôn giáo.

Cụ thể, hành vi của Nguyễn Duy Cường là “dùng thủ đoạn gian dối”, chủ động đưa thông tin sai sự thật về “ngày tận thế” để thao túng tâm lý, khiến một số người rơi vào trạng thái lệ thuộc vào ông ta. Từ đó họ nghe theo để nộp tiền, thậm chí bán tài sản để có tiền nộp cho ông ta và tổ chức do ông ta lập ra. Điều này phù hợp với quy định định về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại Điều 174 Bộ Luật hình sự.

Mặt khác, theo quy định tại Điều 64 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 quy định về xử lý vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo như sau: Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo hoặc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Truyền đạo trái phép có thể bị xử lý hình sự khi hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, đã bị xử phạt hành chính mà còn tái phạm, hoặc sử dụng vũ lực/đe dọa ép buộc người khác theo đạo, vi phạm Điều 164 Bộ luật Hình sự. Mức phạt có thể từ cảnh cáo đến 3 năm tù.

Trước đó, qua công tác nắm tình hình và tin báo tố giác của quần chúng Nhân dân, Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Quảng Trị phát hiện một nhóm hoạt động “Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ” tại địa bàn phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị do Nguyễn Duy Cường (SN 1991, quê quán tại xã Phật Tích, tỉnh Bắc Ninh) cầm đầu, trực tiếp điều hành hoạt động với khoảng 50 người tham gia.