Cảnh báo sớm về điều tra phòng vệ thương mại có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp

Cơ chế cảnh báo sớm có ý nghĩa đối với các doanh nghiệp cũng như các hiệp hội trong ứng phó hiệu quả với các biện pháp phòng vệ thương mại từ nước ngoài.
Giữ lợi thế cho xuất khẩu hàng hóa nhờ cảnh báo sớm phòng vệ thương mại Cảnh báo sớm: Chủ động phòng ngừa và ứng phó các vụ kiện phòng vệ thương mại

Tính đến nay, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã đối diện với 234 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại tại 24 thị trường khác nhau; các mặt hàng bị điều tra ngày càng đa dạng. Để hỗ trợ các doanh nghiệp có sự chuẩn bị trước, chủ động hơn trong việc xử lý, ứng phó với các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại, công tác cảnh báo sớm đóng vai trò hết sức quan trọng. Bà Nguyễn Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã trao đổi về vấn đề này.

Cảnh báo sớm về điều tra phòng vệ thương mại có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp
Thông tin cảnh báo sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động ứng phó hiệu quả hơn trước các vụ kiện về phòng vệ thương mại. Ảnh: TTXVN

Bà có thể nêu một số đặc điểm nổi bật về các vụ việc phòng vệ thương mại đối với hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam thời gian qua?

Tính từ năm 2017 - thời điểm xu hướng bảo hộ và phòng vệ trên thế giới tăng lên - đến bây giờ là khoảng 6 năm, thì các vụ việc phòng vệ thương mại trong giai đoạn này so với các vụ việc mà chúng ta đã đối mặt trước đây có ba đặc điểm chính khác biệt, mà ba đặc điểm này đều gây khó khăn, vất vả cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Thứ nhất, số lượng các vụ việc phòng vệ thương mại ở trong vài năm trở lại đây tăng nhanh hơn nhiều so với giai đoạn trước đây. Theo thống kê của chúng tôi, từ năm 2017 đến nay số lượng vụ việc phòng vệ thương mại mà hàng hóa xuất khẩu Việt Nam phải đối mặt ở các thị trường nước ngoài chiếm tới trên 52% tổng số vụ việc phòng vệ thương mại mà chúng ta đã đối mặt trong hơn 30 năm qua. Trong đó, số vụ việc chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại mà chúng ta bị kiện từ năm 2017 đến nay chiếm tới gần 60% tổng số vụ kiện chống lẩn tránh mà chúng ta đã phải đối diện từ trước đến nay.

Thứ hai là về các mặt hàng. Ở giai đoạn cuối năm 90, đầu những năm 2000 thì những mặt hàng mà chúng ta bị kiện chủ yếu là những mặt hàng mà chúng ta có kim ngạch xuất khẩu lớn và có thế mạnh trong xuất khẩu hoặc là mặt hàng xuất khẩu trọng điểm, như thủy sản hay giày dép. Nhưng ở giai đoạn gần đây thì số lượng các mặt hàng và lĩnh vực của các ngành hàng bị kiện phòng vệ thương mại đã mở rộng hơn nhiều. Thống kê của chúng tôi cho thấy, tính đến hiện nay, có tới gần 40 mặt hàng đã bị kiện phòng vệ thương mại, trong đấy có những mặt hàng mà chúng ta cũng chỉ mới khai phá thôi và kim ngạch không quá lớn.

Thứ ba là đặc điểm về mặt thị trường. Trước đây chỉ ở những thị trường xuất khẩu trọng điểm của chúng ta mới bị kiện phòng vệ thương mại, nhưng đến nay thì có thể thấy là các thị trường khác, kể cả những thị trường mới của chúng ta, có số vụ việc phòng vệ thương mại cũng chiếm tỷ lệ rất lớn. Trong tổng số 235 vụ việc tính đến thời điểm hiện tại thị trường Hoa Kỳ chiếm 23% số vụ việc, Ấn Độ chiếm 14%, Thổ Nhĩ Kỳ chiếm 10%, sau đó là Canada, EU, Philippines, Indonesia. Chúng ta có thể thấy là ở khắp các thị trường thì chúng ta đều bị kiện phòng vệ thương mại và tổng số 24 thị trường đã từng kiện phòng vệ thương mại đối với Việt Nam.

Cảnh báo sớm về điều tra phòng vệ thương mại có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp
Bà Nguyễn Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)

Một số thị trường có truyền thống sử dụng công cụ phòng vệ thương mại như là một trong những giải pháp chống lại sức ép của hàng hóa nhập khẩu từ bên ngoài. Ngoài ra, trong giai đoạn này một số thị trường gặp biến động về kinh tế, họ cảm thấy bất lợi, cạnh tranh khó khăn thì cũng gia tăng việc kiện phòng vệ thương mại.

Về một số ngành hàng bị kiện nhiều hơn, tôi lấy ví dụ như trong so sánh với những sản phẩm khác thì sắt, thép hay nhôm dù không phải là nhóm mặt hàng xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam, nhưng đây lại là nhóm mặt hàng tập trung nhiều nhất các vụ kiện phòng vệ thương mại trên thế giới. Vì thế mà chúng ta cũng bị kiện nhiều hơn.

Thêm vào đó, có những mặt hàng mà chúng ta đang gia tăng năng lực cạnh tranh và gây sức ép lên các ngành sản xuất nội địa ở các thị trường xuất khẩu, có thể là do chúng ta tận dụng được những ưu đãi về mặt thuế quan trong thông qua các hiệp định thương mại tự do, hoặc cũng có thể do chúng ta cũng đang cải thiện năng lực, vì thế những mặt hàng đó nó đang đứng trước nguy cơ bị kiện phòng vệ thương mại nhiều hơn.

Đến nay, bà đánh giá như thế nào về vai trò của thông tin cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại trong việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các vụ kiện?

Kiện phòng vệ thương mại là một quy trình pháp lý, đấu tranh về mặt kỹ thuật rất phức tạp. Qua theo dõi của chúng tôi, phần lớn các trường hợp chúng ta kháng kiện chưa hiệu quả xuất phát do chúng ta bị động, thời gian chuẩn bị quá ít và bị bất ngờ trong việc ứng phó. Vì vậy, cơ chế cảnh báo sớm cho phép chúng ta nhìn thấy nguy cơ từ xa để chuẩn bị từ sớm và rõ ràng là nó đã giúp chúng ta giải quyết được một vấn đề mà phần lớn các doanh nghiệp gặp phải là không có đủ thời gian.

Đối với một số thị trường, chúng ta hiện nay vẫn đang phải chịu cơ chế “nền kinh tế phi thị trường” trong các cuộc điều tra về phòng vệ thương mại, nên ngoài những khó khăn chung giống như tất cả các nhà xuất khẩu ở các thị trường chúng ta còn khó khăn trong công tác ứng phó và tính toán nhiều vấn đề về mặt kỹ thuật, mà việc đó càng cần nhiều thời gian hơn nữa. Vậy nên, ở trong góc độ này, cơ chế cảnh báo sớm lại càng có ý nghĩa đối với chúng tôi.

Do đó, cảnh báo sớm giúp chúng ta biết nguy cơ từ sớm và có sự chuẩn bị từ rất sớm, từ khi mới chỉ bắt đầu có những dấu hiệu đầu tiên, qua đó giúp cho các doanh nghiệp có thêm điều kiện và chúng ta có thể hy vọng vào những kết quả tốt, giảm thiểu được thiệt hại. Tôi tin rằng, 18 mặt hàng cụ thể mà chúng ta đang cảnh báo, có những trường hợp cuối cùng vụ việc không xảy ra. Đấy là một điều rất đáng mừng, nhưng vụ việc không xảy ra cũng có thể là do chúng ta có cảnh báo và doanh nghiệp có điều chỉnh nhất định trong chiến lược kinh doanh để không xuất khẩu quá mạnh vào thị trường đấy, qua đó chúng ta tránh được việc bị khởi xướng điều tra.

Thời gian tới, theo bà cần có những giải pháp như thế nào cả từ phía cơ quan quản lý nhà nước và từ phía các doanh nghiệp, hiệp hội để chúng ta có thể chủ động hơn nữa trong việc ứng phó các biện pháp phòng vệ thương mại?

Thứ nhất, bản chất của những vụ kiện về phòng vệ thương mại ở nước ngoài là những cuộc đấu tranh pháp lý, cần có những người tham gia chuyên nghiệp và doanh nghiệp bắt buộc phải sử dụng các dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp về mặt pháp lý, tư vấn về mặt kinh tế, từ các chuyên gia về phòng vệ thương mại, mà thường là sẽ phải sử dụng các dịch vụ ở chính các nước mà họ đang kiện chúng ta. Tuy nhiên, chúng ta có hiểu vấn đề mới có cách hành xử đúng và mới phối hợp được tốt với các đơn vị, mới chủ động lựa chọn được đơn vị tư vấn để phối hợp tốt với đơn vị tư vấn cũng như các đơn vị liên quan.

Thứ hai, các vụ việc phòng vệ thương mại là cuộc tranh chấp về mặt lợi ích kinh tế giữa ngành sản xuất nội địa của nước nhập khẩu với ngành sản xuất xuất khẩu của chúng ta. Vì thế ngoài câu chuyện mỗi doanh nghiệp phải tự chứng minh cho mình - bởi các tính toán kỹ thuật dựa trên dữ liệu của từng doanh nghiệp, từng lô hàng còn có phần đấu tranh chung mà các doanh nghiệp phải phối hợp với nhau, cùng với hiệp hội và các với cơ quan quản lý nhà nước để chúng ta phối hợp, đấu tranh chung.

Còn từ góc độ hỗ trợ của các cơ quan nhà nước cụ thể là Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương chúng tôi thấy rằng hỗ trợ đầu tiên mà doanh nghiệp cần là thông tin cảnh báo. Và khi vụ việc chẳng may xảy ra thông tin liên quan đến vụ việc cũng rất quan trọng. Khi nước nhập khẩu tiến hành điều tra họ có thể thông tin trực tiếp đến doanh nghiệp, cũng có thể không nhưng họ bao giờ cũng sẽ thông tin về cơ quan quản lý nhà nước của chúng ta là Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương.

Vì thế, tất cả những thông tin về vụ việc, tất cả các yêu cầu và các thời hạn đều có thể tìm được thông tin ở Cục Phòng vệ thương mại, nên khi vụ việc xảy ra các doanh nghiệp cần phải theo dõi rất chặt chẽ các thông tin và hướng dẫn từ Cục Phòng vệ thương mại liên quan đến vụ việc. Ngoài ra, sự hỗ trợ của Cục Phòng vệ thương mại với các hiệp hội, doanh nghiệp để tham gia từng bước trong quá trình kiện phòng vệ thương mại là rất quan trọng, đặc biệt trong những vụ việc mà vai trò của cơ quan nhà nước là không thể thiếu, như các vụ việc chống trợ cấp.

Xin cảm ơn bà!

Bảo Thoa
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Phòng vệ thương mại

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Chuyên gia “bắt bệnh” giá lúa và giá gạo xuất khẩu giảm

Chuyên gia “bắt bệnh” giá lúa và giá gạo xuất khẩu giảm

Trong vòng 1 tuần qua, giá lúa trong nước và giá gạo xuất khẩu giảm chiếm sóng nhiều diễn đàn. Tâm lý “chờ đợi” là nguyên nhân của tình trạng này.
Xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu tháng 1/2024 tăng mạnh 69,3%

Xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu tháng 1/2024 tăng mạnh 69,3%

Tháng 1/2024 xuất khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt 84,73 triệu USD, giảm 1,5% về kim ngạch so với tháng 12/2023; tăng mạnh 69,3% so với tháng 1/2023.
Nhiều đơn hàng trở lại, doanh  nghiệp xuất khẩu da giày khởi sắc

Nhiều đơn hàng trở lại, doanh nghiệp xuất khẩu da giày khởi sắc

Ngay từ những ngày đầu năm 2024, nhiều doanh nghiệp da giày liên tục đón tin vui khi đơn hàng quay trở lại, một số doanh nghiệp có đủ đơn hàng cho quý II/2024.
Sức ép nguồn hàng từ Brazil, giá cà phê xuất khẩu tiếp đà suy yếu

Sức ép nguồn hàng từ Brazil, giá cà phê xuất khẩu tiếp đà suy yếu

Sự cải thiện từ nguồn cung, kết hợp chênh lệch tỷ giá gây sức ép đến giá cà phê. Giá cà phê tiếp đà suy yếu mức giảm 3,43% với Arabica và 3,53% với Robusta.
Dự phòng rủi ro ‘đường đi’ cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Dự phòng rủi ro ‘đường đi’ cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Nếu vận tải đường hàng không chi phí cao, thì đường sắt là bài toán dài hơi khi những xung đột địa chính trị khiến vận tải đường biển đang là vấn đề rất nóng.

Tin cùng chuyên mục

Xuất khẩu tuần từ 19-26/2: Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD mỗi năm, thuỷ sản đón tin vui

Xuất khẩu tuần từ 19-26/2: Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD mỗi năm, thuỷ sản đón tin vui

Mặt hàng chủ lực mang về hàng tỷ USD là nhà xuất khẩu đứng đầu thế giới; XK thuỷ sản đón tin vui đầu năm.. là những tin nổi bật trong điểm tin tuần từ 19-26.
Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường

Tháng 1/2024, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang 16 thị trường, giảm 1 thị trường so với tháng 1/2023 (Philippines), và giảm 3 thị trường so với cả năm 2023.
Điểm tên 7 thị trường nhập khẩu hàng hóa trên 1 tỷ USD trong tháng đầu năm 2024

Điểm tên 7 thị trường nhập khẩu hàng hóa trên 1 tỷ USD trong tháng đầu năm 2024

Trong tháng đầu năm 2024, có 7 thị trường, nhóm thị trường mà Việt Nam nhập khẩu hàng hóa với kim ngạch đạt 1 tỷ USD trở lên.
Thỏa thuận ổn định chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có hiệu lực

Thỏa thuận ổn định chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có hiệu lực

Thỏa thuận đảm bảo ổn định chuỗi cung ứng, với sự tham gia của Mỹ, Nhật Bản và các nền kinh tế ở khu vực Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 24/2.
Tháng 1/2024 Australia là thị trường cung cấp lúa mì nhiều nhất cho Việt Nam

Tháng 1/2024 Australia là thị trường cung cấp lúa mì nhiều nhất cho Việt Nam

Australia vẫn đứng đầu về thị trường cung cấp lúa mì cho Việt Nam, chiếm 40,3% trong tổng lượng và chiếm 44,4% trong tổng kim ngạch lúa mì nhập khẩu cả nước.
Việt Nam là điểm đến ưa thích và đầy hứa hẹn của các công ty đa quốc gia

Việt Nam là điểm đến ưa thích và đầy hứa hẹn của các công ty đa quốc gia

Chuyên gia nhận định Việt Nam được coi là cơ sở sản xuất ngày càng phổ biến đối với các công ty đa quốc gia về công nghệ, xe hơi, điện tử, quần áo và dệt may.
Lào Cai: Tổ chức phân luồng vận chuyển hàng hóa qua Cửa khẩu đường bộ Kim Thành

Lào Cai: Tổ chức phân luồng vận chuyển hàng hóa qua Cửa khẩu đường bộ Kim Thành

Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai vừa thực hiện phương án phân luồng đối với phương tiện chở hàng hóa qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành.
Tính đến 15/2, xuất khẩu gạo thu về gần nửa tỷ USD

Tính đến 15/2, xuất khẩu gạo thu về gần nửa tỷ USD

Tính từ đầu năm đến ngày 15/2/2024, xuất khẩu gạo tiếp tục đạt kết quả tích cực với kim ngạch đạt 466,6 triệu USD.
Đâu là lý do khiến giá cà phê lập đỉnh lịch sử 30 năm qua?

Đâu là lý do khiến giá cà phê lập đỉnh lịch sử 30 năm qua?

Hơn 80.000 đồng/kg cà phê nhân xô. Đây được cho là mức giá trong mơ của người trồng cà phê, cũng là đỉnh lịch sử 30 năm qua đối với mặt hàng này.
Xuất khẩu tôm dự báo sẽ đạt hơn 4 tỷ USD trong năm 2024

Xuất khẩu tôm dự báo sẽ đạt hơn 4 tỷ USD trong năm 2024

Năm 2024, xuất khẩu tôm Việt Nam được nhận định sẽ phục hồi và tăng nhẹ từ 10% đến 15% và dự kiến thu về hơn 4 tỷ USD.
Tháng 1/2024, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc tăng 17,28%

Tháng 1/2024, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc tăng 17,28%

Tháng 1/2024, thương mại Việt Nam - Trung Quốc đạt hơn 16 tỷ USD, trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 4,555 tỷ USD, tăng 17,28% so với cùng kỳ.
Xuất khẩu phân bón tháng 1/2024 tăng cả về lượng và kim ngạch

Xuất khẩu phân bón tháng 1/2024 tăng cả về lượng và kim ngạch

Tháng 1/2024 cả nước xuất khẩu 180.221 tấn phân bón, tương đương trên 72,9 triệu USD, tăng 41,7% về khối lượng, tăng 14% về kim ngạch so với tháng 1/2023.
Tăng lòng tin của các nhà bán lẻ EU với nông sản Việt

Tăng lòng tin của các nhà bán lẻ EU với nông sản Việt

Việc tăng lòng tin của các nhà bán lẻ EU sẽ giúp nông sản Việt hiện diện nhiều hơn tại các thị trường thuộc châu Âu và Bắc Mỹ.
Nhà sản xuất dệt may quốc tế mở rộng sang Việt Nam

Nhà sản xuất dệt may quốc tế mở rộng sang Việt Nam

Nhiều nhà sản xuất dệt may quốc tế đã và đang mở rộng hoạt động sang Việt Nam, thúc đẩy ngành công nghiệp nội địa vốn đã phát triển mạnh mẽ.
Tháng đầu năm 2024, Trung Quốc là thị trường lớn nhất của tôm, cá tra Việt Nam

Tháng đầu năm 2024, Trung Quốc là thị trường lớn nhất của tôm, cá tra Việt Nam

Tháng đầu năm 2024, xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc tăng gấp gần 3 lần. Đây cũng là thị trường lớn nhất của tôm, cá tra Việt Nam trong tháng 1 này.
Giá cà phê Robusta quay đầu giảm 2% sau 2 phiên tăng nhẹ

Giá cà phê Robusta quay đầu giảm 2% sau 2 phiên tăng nhẹ

Giá Arabica giảm 2,63%, giá Robusta đánh mất 2,01%. Tín hiệu tích cực từ nguồn cung kết hợp với tỷ giá USD/BRL tăng đã tạo áp lực kép lên giá cà phê xuất khẩu.
Giá hồ tiêu có đang bước vào chu kỳ tăng mới?

Giá hồ tiêu có đang bước vào chu kỳ tăng mới?

Giá hồ tiêu liên tục bứt phá thời điểm sau Tết Nguyên đán 2024 và vượt mốc 90.000 đồng/kg. Liệu hồ tiêu có đang bước vào chu kỳ tăng mới?
Cú “phanh gấp” của ngành rau quả

Cú “phanh gấp” của ngành rau quả

Sau khi tăng đến 89% trong tháng 1/2024, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam bất ngờ quay đầu giảm mạnh tới 11% trong tháng 2.
Không thiếu đất trồng nhưng tháng 1/2024 Việt Nam chi hơn 250 triệu USD nhập khẩu ngũ cốc này

Không thiếu đất trồng nhưng tháng 1/2024 Việt Nam chi hơn 250 triệu USD nhập khẩu ngũ cốc này

Tháng 1 năm 2024, Việt Nam chi 250,23 triệu USD nhập khẩu ngô các loại, tăng 22% về khối lượng, nhưng giảm 7,1% về kim ngạch so với cùng năm 2023.
Mặt hàng được Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia thu mua tháng 1 thu về 268 triệu USD

Mặt hàng được Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia thu mua tháng 1 thu về 268 triệu USD

Trong tháng 1/2024, Việt Nam xuất khẩu 254.683 tấn chất dẻo thu về hơn 268 triệu USD, tăng mạnh 33,8% về lượng và tăng 33,9% về trị giá so với tháng trước đó.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động