Cần cân nhắc kỹ đề xuất thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá

Hiện, Việt Nam đang có một vài ý kiến đề xuất tăng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với thuốc lá. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng, cần đánh giá tác động của đề xuất này một cách cẩn trọng và lưu ý tới tất cả các yếu tố.

Với phương châm "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19", Chính phủ đã đặt ra mục tiêu là thúc đẩy phục hồi, tăng trưởng kinh tế, tạo ra động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, nhưng phải bảo đảm nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát ở mức thấp và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Thực tế việc đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp là mục tiêu xuyên suốt của Chính phủ, bộ, ngành, địa phương. Một chính sách hỗ trợ hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp phục hồi, nhanh chóng lấy lại đà phát triển. Với các chính sách thuế, việc duy trì chính sách hiện hữu trong 2-3 năm tới cũng là một trong những giải pháp bền vững được các chuyên gia kinh tế ủng hộ.

Cần cân nhắc kỹ đề xuất thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá
Lực lượng QLTT tạm giữ số lượng lớn thuốc lá nhập lậu

Liên quan đến thuế TTĐB với thuốc lá, trong phiên thảo luận tổ tại Kỳ họp bất thường lần thứ nhất, Quốc hội khóa XV mới đây, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội - cho rằng, tăng thuế TTĐB với thuốc lá rất phức tạp, phải đánh giá tác động cẩn trọng. Bởi nếu như tăng thuế tiêu thụ thuốc lá phải đi đôi với chống buôn lậu thuốc lá. Vì nếu chỉ tăng mà không chống được buôn lậu thì sẽ phản tác dụng, dẫn đến kích thích buôn lậu thuốc lá, lúc đó lợi nhuận buôn lậu thuốc lá có khi còn cao hơn ma túy, giá thuốc lá lên quá cao sẽ đẩy buôn lậu lên.

Thực tế, cuối năm 2021 và giai đoạn trước khi bước vào Tết Nguyên đán, tình hình buôn lậu thuốc lá ngay lập tức diễn biến phức tạp trở lại ở nhiều điểm nóng trên suốt các tuyến biên giới, đặc biệt ở các tỉnh An Giang, Tây Ninh, Bình Phước, Long An, Đồng Tháp, Kiên Giang... Với đặc điểm đường biên giới dài, lại thêm nhiều đường ngang, ngõ tắt, đường mòn, lối mở nên việc kiểm soát người, phương tiện qua lại biên giới vẫn luôn là thách thức cho các lực lượng chức năng trong công tác chống buôn lậu nói chung và thuốc lá nói riêng. Các đầu nậu đã vận chuyển thuốc lá lậu với số lượng lớn, nhiều chủng loại, bằng nhiều phương tiện như đường bộ, đường thủy từ khu vực biên giới về Việt Nam để tiêu thụ.

Trong khi tình hình ngoài biên giới là vậy, khảo sát 1 vòng thị trường cũng cho thấy, thuốc lá lậu ngày càng dễ dàng tiếp cận hơn, giá cả cạnh tranh hơn, nhất là những sản phẩm nhập lậu từ 15.000 - 30.000/bao. Các sản phẩm này không phải đóng bất kỳ loại thuế, phí nào và có thể mua dễ dàng tại các điểm bán lẻ, các chợ đầu mối, cạnh tranh trực tiếp với thuốc lá sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu chính ngạch, vốn đang đóng góp mấy chục ngàn tỉ đồng cho ngân sách Nhà nước hàng năm.

Nhiều ý kiến cho rằng, Việt Nam nên tìm cách kiểm soát thuốc lá nhập lậu và các hoạt động kinh doanh bất chính đi kèm thay vì tập trung vào việc tăng thuế TTĐB, tức chỉ “đánh” vào các hoạt động kinh doanh hợp pháp thay vì giải quyết tận gốc đâu là nguyên nhân thực sự đang tước đi nguồn thu của Chính phủ, đồng thời cũng khiến mục tiêu giảm tiêu dùng thuốc lá trở nên khó hoặc không khả thi.

Thực tế, trong thời gian qua, các lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát mặt hàng thuốc lá nhập lậu, và đã đạt những kết quả nhất định. Đặc biệt, Chính phủ đã có Nghị định 98/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 quy định xử phạt hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, theo quy định, các đối tượng vận chuyển từ 1.500 gói thuốc lá lậu mới bị khởi tố, vì vậy các đối tượng thường tìm cách né bằng việc vận chuyển số thuốc lá dưới mức quy định. Phương tiện dùng để chuyên chở thuốc lá chủ yếu là thuê, mượn, nên khó bị xử lý.

Bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, kiểm soát mặt hàng thuốc lá nhập lậu, cũng có ý kiến cho rằng, Việt Nam vẫn nên tăng thuế TTĐB để vừa tăng thu ngân sách, giảm cầu và giảm các thiệt hại, hệ lụy khác về mặt xã hội. Tuy nhiên, việc thay đổi phương thức đánh thuế lại cần cân nhắc thận trọng. Bài học từ một số quốc gia lân cận, như tại Malaysia, theo một báo cáo của Oxford Economics, sau khi Chính phủ tăng thuế TTĐB gần 40% vào cuối năm 2015, giá thuốc lá hợp pháp tăng chóng mặt. Thị phần thuốc lá hợp pháp tại Malaysia vào năm 2016 đã lập tức giảm 26% và sau đó tiếp tục giảm qua các năm và cho đến năm 2020 đã giảm 42% so với năm 2015. Điều đáng chú ý là lượng tiêu thụ thuốc lá nói chung tại Malaysia (bao gồm hợp pháp và bất hợp pháp) đã tăng đều khoảng 5%/năm, chủ yếu do thuốc lá lậu tràn ngập thị trường (ghi nhận giảm nhẹ vào năm 2020 do đại dịch Covid-19).

Hay tại New Zealand - quốc gia này được biết đến với chính sách quản lý buôn lậu, bao gồm cả thuốc lá, khá hiệu quả trong nhiều năm, nhưng khi thuế tăng lên 73,8 cent/điếu (tốc độ tăng khoảng 22%) từ năm 2015 - 2017, lượng thuốc lá lậu đã tăng hơn gấp đôi, số tiền thất thu thuế tăng gấp ba lần, lên tới 320 triệu NZD. Điều đó cho thấy ngay cả khi công tác buôn lậu thuốc lá được kiểm soát tốt, việc tăng thuế, đặc biệt là tăng đột ngột vẫn có thể tiềm ẩn những nguy cơ gây thiệt hại cho nền kinh tế, tăng thất thu ngân sách, thậm chí còn tăng sản lượng tiêu thụ, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Từ những bài học của các quốc gia trên cho thấy, việc tăng thuế sẽ dẫn đến việc tăng thuốc lá lậu và thất thu ngân sách tăng cao. Theo ước tính, lượng thuốc lá lậu tại Việt Nam chiếm khoảng 20% thị phần, tương đương khoảng 20 tỷ điếu, dẫn đến thất thu thuế khoảng hơn 7.000 tỷ/năm.

Theo phân tích của các chuyên gia kinh tế, nếu thuế TTĐB được điều chỉnh tăng theo các đề xuất hiện nay sẽ dẫn tới tăng đột biến giá của sản phẩm sản xuất hợp pháp, khiến bản đồ thị phần của ngành thuốc lá thay đổi. Tổng sản lượng tiêu thụ của ngành được dự báo sẽ sụt giảm nghiêm trọng. Thuốc lá lậu sẽ lấn sân, thị phần thuốc lá lậu có thể sẽ tăng lên đến 30% - 40% và sẽ còn gia tăng mạnh hơn trong tương lai.

Do đó, các chuyên gia cho rằng, việc điều chỉnh phương thức thu thuế, nếu có, nên được Quốc hội và Chính phủ thảo luận và chuẩn bị trong giai đoạn 2023 - 2025, khi tác động của dịch Covid-19 đã hạ nhiệt, doanh nghiệp đã hồi phục và sẵn sàng trở lại đường đua nhằm cạnh tranh với hàng lậu.

Thu Phương

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thanh tra tỉnh chuyển 3 gói thầu của CDC Bạc Liêu liên quan vụ Việt Á sang công an

Thanh tra tỉnh chuyển 3 gói thầu của CDC Bạc Liêu liên quan vụ Việt Á sang công an

Thanh tra tỉnh Bạc Liêu chuyển hồ sơ sang Công an tỉnh để điều tra khi phát hiện 3 gói thầu liên quan vụ Việt Á của CDC Bạc Liêu có dấu hiệu thiếu minh bạch.
Tuyên truyền chống Nhà nước, Trương Văn Dũng bị bắt tạm giam

Tuyên truyền chống Nhà nước, Trương Văn Dũng bị bắt tạm giam

Tuyên truyền chống Nhà nước, chiều 21/5, đối tượng Trương Văn Dũng đã bị bắt tạm giam.
Đăng tin sai sự thật, “Fan Nguyễn Phương Hằng” bị xử phạt

Đăng tin sai sự thật, “Fan Nguyễn Phương Hằng” bị xử phạt

“Fan Nguyễn Phương Hằng” đã bị xử phạt khi đăng tin sai sự thật trên mạng xã hội.
Ông Lê Hải Trà – Tổng Giám đốc HoSE bị buộc thôi việc

Ông Lê Hải Trà – Tổng Giám đốc HoSE bị buộc thôi việc

Ông Lê Hải Trà, Tổng giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE) bị buộc thôi việc do đã có vi phạm, khuyết điểm rất nghiêm trọng trong công tác.
Bản án khách quan toà tuyên về vụ hai anh em tranh chấp đất tại TP Pleiku, Gia Lai

Bản án khách quan toà tuyên về vụ hai anh em tranh chấp đất tại TP Pleiku, Gia Lai

Tòa án nhân dân TP Pleiku, tỉnh Gia Lai đã đưa ra xét xử sơ thẩm công khai vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” giữa hai chị em ruột và đưa ra bản án khách quan

Tin cùng chuyên mục

Bắt tạm giam Giám đốc CDC Đồng Tháp Trần Văn Hai liên quan vụ Việt Á

Bắt tạm giam Giám đốc CDC Đồng Tháp Trần Văn Hai liên quan vụ Việt Á

Ông Trần Văn Hai, Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật Đồng Tháp (CDC Đồng Tháp) bị bắt tạm giam để điều tra liên quan đến các gói thầu của Công ty Việt Á.
Chủ tịch tỉnh Lâm Đồng kiểm tra vụ phá rừng thông quy mô lớn ở Đà Lạt

Chủ tịch tỉnh Lâm Đồng kiểm tra vụ phá rừng thông quy mô lớn ở Đà Lạt

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết quan điểm của UBND, Thường trực Tỉnh ủy là điều tra, làm rõ, xử lý nghiêm để răn đe; đồng thời, đó cũng là bài học kinh nghiệm của Kiểm lâm, công tác bảo vệ rừng.
Đang cưỡng chế nợ thuế 2 doanh nghiệp chậm nộp tiền trúng đấu giá đất Thủ Thiêm

Đang cưỡng chế nợ thuế 2 doanh nghiệp chậm nộp tiền trúng đấu giá đất Thủ Thiêm

Đến thời điểm hiện tại, hai doanh nghiệp trúng đấu giá đất Thủ Thiêm vẫn chưa nộp tiền vào ngân sách nhà nước theo đúng cam kết.
Thừa Thiên Huế - Quảng Trị: Liên tiếp phá nhiều chuyên án ma tuý lớn

Thừa Thiên Huế - Quảng Trị: Liên tiếp phá nhiều chuyên án ma tuý lớn

Lực lượng công an tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế liên tiếp phá nhiều chuyên án lớn về hành vi mua bán, tàng trữ ma tuý; nhiều đối tượng bị bắt giữ, truy tố.
Chuyện Ngọc Trinh mua 11ha đất xây homestay ở Bảo Lộc: Chiêu trò thổi giá đất?

Chuyện Ngọc Trinh mua 11ha đất xây homestay ở Bảo Lộc: Chiêu trò thổi giá đất?

Thông tin Ngọc Trinh mua 11ha đất xây homestay ở Bảo Lộc là chiêu trò thổi giá đất, câu like của môi giới bất động sản - lãnh đạo TP Bảo Lộc khẳng định.
Tuyên án sơ thẩm 4 năm tù đối với cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường

Tuyên án sơ thẩm 4 năm tù đối với cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường

Chiều 19/5, Tòa án Nhân dân Hà Nội tuyên án sơ thẩm đối với nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế Trường Quốc Cường và 13 bị cáo khác trong vụ án tại Cục Quản lý Dược.
Liên quan vụ Việt Á, kiểm điểm Giám đốc CDC Bến Tre Nguyễn Hữu Định

Liên quan vụ Việt Á, kiểm điểm Giám đốc CDC Bến Tre Nguyễn Hữu Định

Thực hiện kết luận của Thanh tra tỉnh, Sở Y tế tỉnh Bến Tre đã kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với ông Nguyễn Hữu Định, Giám đốc CDC Bến Tre.
TP. Thanh Hóa kỷ luật nhiều cán bộ liên quan đến sai phạm tại 5 dự án

TP. Thanh Hóa kỷ luật nhiều cán bộ liên quan đến sai phạm tại 5 dự án

Liên quan đến sai phạm tại 5 dự án khu vực nút giao đại lộ Võ Nguyên Giáp và đường CSEDP, TP. Thanh Hóa đã xử lý, kỷ luật nhiều cán bộ do buông lỏng quản lý.
Chung cư Tây Nguyên Plaza: Tại sao chưa thể chuyển đổi chủ thể hợp đồng cung cấp điện?

Chung cư Tây Nguyên Plaza: Tại sao chưa thể chuyển đổi chủ thể hợp đồng cung cấp điện?

Đã nhiều lần gửi công văn đến các cơ quan chức năng nhưng đến nay Ban Quản trị chung cư Tây Nguyên Plaza vẫn chưa thể trở thành chủ thể hợp đồng cung cấp điện.
Ngô Mây Courtyard Bình Định: Những “điểm mờ” năng lực chủ đầu tư

Ngô Mây Courtyard Bình Định: Những “điểm mờ” năng lực chủ đầu tư

Chủ đầu tư dự án Ngô Mây Courtyard bắt tay với hàng loạt tên tuổi lớn tầm cỡ quốc tế. Tuy nhiên, chủ đầu tư này như thế nào không phải nhà đầu tư nào cũng biết.
Hoàng Thị Thúy Nga: "Kiều nữ

Hoàng Thị Thúy Nga: "Kiều nữ'' khiến 5 giám đốc sở Y tế, Giáo dục vào tù

"Kiều nữ" khiến 5 giám đốc sở Y tế, Giáo dục vào tù được nhắc đến ở đây là bà Hoàng Thị Thúy Nga (47 tuổi), nguyên Chủ tịch Hội đồng sáng lập NSJ Group.
Thanh Hóa: Xưởng bột giấy hoạt động “chui” chính quyền không biết hay làm ngơ ?

Thanh Hóa: Xưởng bột giấy hoạt động “chui” chính quyền không biết hay làm ngơ ?

Hoạt động “chui” trên đất nông lâm nghiệp, xả thải ra môi trường khiến cá chết hàng loạt trên sông Chàng, gây hệ lụy lớn cho môi trường và xã hội.
Chuyện “lạ” trong xây dựng nông thôn mới nâng cao ở xã Cao Xá, Lâm Thao, Phú Thọ

Chuyện “lạ” trong xây dựng nông thôn mới nâng cao ở xã Cao Xá, Lâm Thao, Phú Thọ

Người dân xã Cao Xá, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ vẫn chưa hết hoang mang và hoài nghi về xây dựng xã nông thôn mới nâng cao và khu dân cư kiểu mẫu.
Thủ đoạn lừa đảo mới: Xuất hiện “shop ảo” đánh cắp thông tin rồi “tráo hàng”

Thủ đoạn lừa đảo mới: Xuất hiện “shop ảo” đánh cắp thông tin rồi “tráo hàng”

Thủ đoạn lừa đảo mới trên không gian mạng cụ thể ở đây là khi khách hàng đặt hàng, thanh toán tiền đầy đủ, song sản phẩm không đúng mẫu mã, chủng loại.
Vụ Việt Á: Khởi tố vụ án hình sự tại CDC Đồng Tháp

Vụ Việt Á: Khởi tố vụ án hình sự tại CDC Đồng Tháp

Công an tỉnh Đồng Tháp đã khởi tố vụ án hình sự tại CDC Đồng Tháp và các cơ sở y tế tại đây do liên quan vụ Việt Á.
Chưa thu được tiền của 2 doanh nghiệp trúng đấu giá đất Thủ Thiêm

Chưa thu được tiền của 2 doanh nghiệp trúng đấu giá đất Thủ Thiêm

Sau 12 ngày thực hiện cưỡng chế thuế với 2 doanh nghiệp trúng đấu giá đất Thủ Thiêm, Chi cục Thuế TP. Thủ Đức (TP.Hồ Chí Minh) cho biết vẫn chưa thu được tiền.
Thừa Thiên Huế: Không làm chủ tay lái, tài xế đâm gãy trụ bơm cây xăng gây hoả hoạn

Thừa Thiên Huế: Không làm chủ tay lái, tài xế đâm gãy trụ bơm cây xăng gây hoả hoạn

Sau khi đổ xăng xong, tài xế vào xe di chuyển nhưng do không làm chủ tay lái nên đã tông gãy trụ bơm gần đó, gây hoả hoạn tại một cây xăng ở Thừa Thiên Huế.
Giá xăng thông báo không cao hơn 30.000 đồng, vì sao cây xăng bán giá trên 31.000 đồng/lít xăng?

Giá xăng thông báo không cao hơn 30.000 đồng, vì sao cây xăng bán giá trên 31.000 đồng/lít xăng?

Khách hàng thắc mắc sao có cây xăng bán giá trên 31.000 đồng/lít xăng, trong khi liên bộ Tài chính - Công Thương thông báo chưa đến 30.000 đồng/lít xăng?
Phiên tòa xét xử cựu Thứ trưởng Trương Quốc Cường: Tâm lý bị cáo liên tục thay đổi?

Phiên tòa xét xử cựu Thứ trưởng Trương Quốc Cường: Tâm lý bị cáo liên tục thay đổi?

Trong phiên tòa chiều 17/5, đại diện Viện Kiểm sát cho rằng tâm lý bị cáo Trương Quốc Cường liên tục thay đổi.
Khởi tố vụ án hình sự xảy ra tại Sở Y tế tỉnh Tây Ninh

Khởi tố vụ án hình sự xảy ra tại Sở Y tế tỉnh Tây Ninh

Bộ Công an vừa ra Quyết định số 25/QĐ-CSKT-P9 khởi tố vụ án "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Sở Y tế tỉnh Tây Ninh.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động