Bức tranh GDP: Bộ Công Thương hoàn thành tốt nhiệm vụ hơn kỳ vọng

Động lực kinh tế và kiểm soát lạm phát

Theo số liệu công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), năm 2025, GDP Việt Nam tăng 8,02% so với năm 2024, thuộc nhóm mức tăng cao trong khu vực ASEAN và nằm trong nhóm các nền kinh tế tăng trưởng hàng đầu thế giới.

Khi kinh tế toàn cầu tiếp tục biến động, căng thẳng thương mại gia tăng và chính sách thuế đối ứng của Mỹ tạo thêm áp lực, mức tăng trưởng trên 8% của Việt Nam được xem là một điểm sáng đáng chú ý. Bình quân giai đoạn 2021-2025, GDP tăng khoảng 6,3% mỗi năm, cao hơn mức 6,2% của nhiệm kỳ trước.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận định năm 2025 là một giai đoạn rất thành công của kinh tế Việt Nam. 

Ngay từ đầu năm, đã có nhiều ý kiến bày tỏ sự hoài nghi về khả năng đạt mức tăng trưởng 8%. Tuy nhiên, đến cuối năm, con số 8,02% đã trở thành hiện thực, cho thấy hiệu quả của việc huy động và phối hợp đồng bộ các động lực tăng trưởng dưới sự lãnh đạo, điều hành của Đảng và Nhà nước.

Động lực thứ nhất đến từ đầu tư công. Năm 2025 ghi nhận việc triển khai quyết liệt hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn. Các tuyến cao tốc Bắc - Nam, sân bay, bến cảng, các dự án nhà ở xã hội và hệ thống truyền tải điện được đẩy nhanh tiến độ. Đáng chú ý, đầu tư công không chỉ được thực hiện nhanh mà còn tạo ra mức độ lan tỏa lớn. Theo đánh giá, đầu tư công đã đóng góp vai trò quan trọng vào tăng trưởng chung của nền kinh tế trong năm qua.

Động lực thứ hai là tiêu dùng trong nước. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, cùng với việc cải cách tiền lương và điều chỉnh thuế thu nhập cá nhân, sức mua của thị trường nội địa được cải thiện rõ rệt. Nhiều doanh nghiệp trong nước hoạt động hiệu quả hơn, trong khi các doanh nghiệp yếu kém từng bước bị sàng lọc. Qua đó, tiêu dùng nội địa tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột ổn định của tăng trưởng.

Động lực thứ ba đến từ đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài. Đầu tư tư nhân tiếp tục giữ vai trò quan trọng, song hành cùng đầu tư công và FDI. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 38,42 tỷ USD, tăng 0,5% so với năm trước. Đáng chú ý, vốn FDI thực hiện ước đạt 27,62 tỷ USD, mức cao nhất trong 5 năm qua. Đây là kết quả tích cực, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

Động lực thứ tư là xuất nhập khẩu. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 930,05 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024. Con số này tiến gần mốc 1.000 tỷ USD mà các dự báo trước đây kỳ vọng đạt được trong trung hạn. Kết quả trên cho thấy các động lực truyền thống đã được khai thác tương đối hiệu quả và tiếp tục là lực đẩy quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh các động lực truyền thống, những động lực mới cũng bắt đầu phát huy tác dụng. Chuyển đổi số được triển khai nhanh và hiệu quả, đặc biệt trong khu vực công, góp phần đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu, qua đó giúp Việt Nam duy trì thị trường và vị trí trong chuỗi giá trị khi các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe. Cải cách bộ máy hành chính, với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tinh giản biên chế, cũng góp phần cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao hiệu quả điều hành.

Về lạm phát, chỉ số CPI bình quân năm 2025 tăng 3,33%, nằm trong mục tiêu dưới 4% do Quốc hội đề ra. Đây được xem là một kết quả tích cực. Chính sách tài khóa và tiền tệ được điều hành linh hoạt, kịp thời. Lãi suất được điều chỉnh phù hợp, góp phần kiểm soát lượng tiền lưu thông trong nền kinh tế. Tỷ giá được duy trì ổn định, vừa hỗ trợ xuất khẩu, vừa bảo đảm nhu cầu nhập khẩu.

Dấu ấn Bộ Công Thương trong điều tiết thị trường

Trong bức tranh tăng trưởng năm 2025, vai trò của Bộ Công Thương được thể hiện rõ, đặc biệt trong các lĩnh vực xuất nhập khẩu, sản xuất công nghiệp và điều hành thị trường. Theo đánh giá của PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, Bộ Công Thương đã hoàn thành nhiệm vụ với kết quả cao hơn so với kỳ vọng ban đầu.

Chiến lược xuất nhập khẩu do Bộ Công Thương trình và được phê duyệt đặt mục tiêu kim ngạch khoảng 800 tỷ USD trong năm 2025. Thực tế đạt 933 tỷ USD cho thấy công tác điều hành đã xác định đúng “điểm chạm” của tăng trưởng thương mại. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của các định hướng và giải pháp mà Bộ đã triển khai.

Bộ Công Thương cũng chú trọng xây dựng và củng cố các chuỗi cung ứng, đẩy mạnh xúc tiến xuất khẩu và mở rộng thị trường. Song song với đó, công tác phát triển thị trường trong nước được quan tâm đúng mức, góp phần tạo sự cân đối giữa xuất khẩu và tiêu dùng nội địa. Việc phổ biến và hướng dẫn doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn về chuyển đổi xanh và chuyển đổi số giúp hàng hóa Việt Nam duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đối với sản xuất công nghiệp, Bộ Công Thương đã tạo điều kiện thuận lợi thông qua việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, rà soát và đề xuất loại bỏ những quy định không còn phù hợp. Hoạt động xúc tiến thương mại được đầu tư theo hướng trọng điểm, tập trung vào việc tiếp cận trực tiếp thị trường và khách hàng. Việc tham gia và ký kết các hiệp định thương mại tiếp tục mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp.

Với đặc thù quản lý các lĩnh vực kinh tế chiếm tỷ trọng lớn trong GDP, vai trò của Bộ Công Thương có ý nghĩa then chốt đối với tăng trưởng. Trong năm 2025, vai trò này đã được thể hiện khá rõ nét.

“Nhiệm vụ đặt ra cho Bộ Công Thương trong thời gian tới là chuyển hóa hiệu quả các yếu tố ngoại lực thành nội lực. Việc nâng tỷ lệ nội địa hóa và tăng mức độ tận dụng ưu đãi từ các FTA là dư địa quan trọng. Nếu thực hiện tốt, kim ngạch xuất nhập khẩu hoàn toàn có thể vượt mốc 1.000 tỷ USD trong năm 2026”, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nhận định.

Cơ chế điều hành của Bộ Công Thương cũng được đánh giá là sâu sát và linh hoạt. Bộ đã tăng cường đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp thông qua nhiều kênh khác nhau, từ các diễn đàn, hội chợ đến triển lãm chuyên ngành, tiêu biểu như Hội chợ Mùa Thu 2025.

Tăng trưởng GDP 8,02% trong năm 2025 là kết quả của sự hội tụ nhiều động lực quan trọng. Trong đó, vai trò của Bộ Công Thương được thể hiện rõ qua việc điều hành hiệu quả thị trường, thúc đẩy sản xuất công nghiệp và hoạt động xuất nhập khẩu. Những kết quả đạt được không chỉ tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong các năm tiếp theo, mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới chính sách và nâng cao chất lượng điều hành trong giai đoạn tới.