Tin Khu Vực 
Nhiều vấn đề lớn trong dự thảo tờ trình
Chiều 26/1, Bộ Công Thương tổ chức cuộc họp Tổ soạn thảo xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15. Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long chủ trì cuộc họp, với sự tham dự của các thành viên Tổ soạn thảo và đại diện các đơn vị liên quan.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long chủ trì cuộc họp. Ảnh: P.C
Báo cáo tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục Điện lực Nguyễn Thế Hữu đã trình bày chi tiết các nội dung hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, trên cơ sở thực hiện nhiệm vụ được Thứ trưởng giao tại cuộc họp ngày 25/12/2025. Theo đó, Cục Điện lực đã phối hợp với Cục An toàn môi trường, Vụ Dầu khí và Than hoàn thiện toàn bộ hồ sơ, bảo đảm tiến độ và yêu cầu chất lượng để chuẩn bị cho cuộc họp Tổ soạn thảo lần thứ hai.
Dự thảo Tờ trình xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực được chỉnh lý, hoàn thiện theo hướng tập trung vào ba nhóm vấn đề trọng tâm.
Phó Cục trưởng Cục Điện lực Nguyễn Thế Hữu trình bày báo cáo hoàn thiện hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung 1 số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15. Ảnh: P.C
Thứ nhất, phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực điện lực để Luật hóa các nội dung đã được phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực điện lực được quy định tại Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại với mục đích đảm bảo đầy đủ cơ sở pháp lý trong thi hành Luật Điện lực và các văn bản quy định chi tiết các nội dung của Luật.
Thứ hai, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong hoạt động cấp giấy phép điện lực (hiện được quy định tại các Điều 30, Điều 31, Điều 32, Điều 33, Điều 35, Điều 36 và Điều 37 của Luật) để thực hiện Quyết định số 1643/QĐ-TTg ngày 31 tháng 7 năm 2025 và Quyết định số 2671/QĐ-TTg ngày 10 tháng 12 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương.
Thứ ba, hoàn thiện các chính sách lớn của Luật Điện lực số 61/2024/QH15 để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, bám sát tinh thần các Nghị quyết 66, 68, 70 và 79 của Trung ương. Trọng tâm là các nội dung về quy hoạch và đầu tư phát triển điện lực, phát triển năng lượng tái tạo, quản lý mua bán điện theo cơ chế thị trường, cấp phép hoạt động điện lực, vận hành hệ thống điện và bảo đảm an toàn công trình điện lực.
Hoàn thiện quy hoạch và đầu tư phát triển điện lực
Theo đó, dự thảo làm rõ phạm vi Nhà nước độc quyền trong xây dựng, vận hành nhà máy điện hạt nhân, loại trừ điện hạt nhân mô-đun nhỏ, phù hợp với chủ trương khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia nghiên cứu, phát triển loại hình này.
Dự thảo cũng điều chỉnh quy định về quy hoạch chi tiết phát triển điện lực cấp tỉnh, thay thế cách tiếp cận kế hoạch thực hiện quy hoạch trước đây, nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Quy hoạch và tăng tính chủ động cho địa phương. Đồng thời, nhiều cụm từ liên quan đến “kế hoạch thực hiện quy hoạch” được rà soát, thay thế bằng “quy hoạch chi tiết phát triển ngành”.
Toàn cảnh cuộc họp. Ảnh: P.C
Một điểm mới đáng chú ý là việc tăng cường kiểm soát đầu tư lưới điện truyền tải, yêu cầu các dự án thuộc diện hưởng giá dịch vụ truyền tải phải được thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn về xây dựng. Nội dung này nhằm thể chế hóa chủ trương phòng, chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm trong đầu tư các dự án năng lượng.
Dự thảo Luật dành dung lượng lớn để sửa đổi, bổ sung các quy định về phát triển điện năng lượng tái tạo và năng lượng mới. Trong đó, thủy điện tích năng được bổ sung vào nhóm năng lượng tái tạo, bảo đảm đầy đủ, đồng bộ về khái niệm.
Thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án điện năng lượng tái tạo, năng lượng mới được phân cấp cho UBND cấp tỉnh, phù hợp với chủ trương phân quyền mạnh mẽ.
Đặc biệt, các quy định liên quan đến điện gió ngoài khơi được sửa đổi, bổ sung theo hướng tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn, từ ưu đãi đầu tư, khảo sát, lựa chọn nhà đầu tư đến cơ chế xử lý chi phí trong trường hợp dự án không được triển khai. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo đột phá cho phát triển điện gió ngoài khơi.
Bên cạnh đó, dự thảo lần đầu tiên bổ sung khung pháp lý cho thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC), mở ra hướng tiếp cận mới trong phát triển năng lượng sạch, gắn với cơ chế thị trường và cam kết giảm phát thải.
Liên quan đến điều kiện hoạt động điện lực và cấp giấy phép, dự thảo sửa đổi nhiều điều khoản theo hướng bãi bỏ các điều kiện không còn phù hợp, không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, đồng thời tăng cường ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, dịch vụ số.
Trong lĩnh vực mua bán điện, dự thảo Luật nhấn mạnh việc hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường điện cạnh tranh, làm rõ lộ trình phát triển các cấp độ thị trường và thiết kế thị trường điện. Các loại hợp đồng điện phái sinh như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, quyền chọn mua - bán điện được xác định rõ là công cụ tài chính, không chịu thuế giá trị gia tăng.
Cơ chế mua bán điện trực tiếp tiếp tục được mở rộng, với phạm vi đối tượng tham gia lớn hơn, thẩm quyền ban hành cơ chế được giao cho Bộ Công Thương. Dự thảo cũng bổ sung các quy định về công nghệ số, đo đếm thông minh, nền tảng dữ liệu giao dịch điện và cơ chế giám sát trực tuyến, nhằm tăng tính minh bạch và hiệu quả vận hành.
Về giá điện, dự thảo sửa đổi quy định liên quan đến biểu giá chi phí tránh được, bổ sung cơ chế cho các nhà máy điện đã hết hợp đồng mua bán điện hoặc hết vòng đời dự án nhưng vẫn cần tiếp tục vận hành để bảo đảm an ninh cung cấp điện.
Ngoài ra, đề xuất bổ sung một số nội dung giao thẩm quyền cho Bộ trưởng Bộ Công Thương liên quan đến cơ chế giá bán lẻ điện đã được quy định ở văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn Luật Điện lực hoặc chưa được nêu cụ thể tại Luật Điện lực do thực hiện phân cấp, phân quyền.
Cùng với dự thảo Luật và Tờ trình, Cục Điện lực đã hoàn thiện đầy đủ các tài liệu trong hồ sơ dự án Luật, bao gồm báo cáo tổng kết thi hành Luật Điện lực 2024, báo cáo rà soát chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật liên quan, đánh giá tác động thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền, cũng như bản so sánh với Luật hiện hành.
Việc hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển thị trường điện hiện đại, cạnh tranh, hiệu quả trong thời gian tới.