Tin Khu Vực 
Thu hẹp tội danh áp dụng án tử hình
Bộ Công an đang xây dựng dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự, với nhiều đề xuất thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước. Đồng thời, nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã hội, tạo điều kiện để người phạm tội được tiếp tục lao động, cống hiến cho xã hội.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi các tội danh áp dụng hình phạt tử hình.
Cụ thể, theo Dự thảo Tờ trình chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an tiếp tục thu hẹp phạm vi 10 tội danh còn áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự hiện hành, chỉ giữ lại hình phạt tử hình đối với các tội danh có tính chất “tội ác nghiêm trọng”, xâm phạm đến khách thể đặc biệt quan trọng, gây những hậu quả nặng nề về mặt kinh tế - xã hội và an ninh con người, để phù hợp với xu hướng quốc tế, phù hợp với quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam là thành viên; phù hợp với tình hình, diễn biến tội phạm và tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam.
Bộ Công an đề xuất sửa đổi Bộ Luật hình sự theo hướng tăng phạt tiền lĩnh vực kinh tế và thu hẹp án tử hình từ 18 tội danh xuống 10 tội danh. Ảnh minh họa: Nguyệt Thư
Tại Dự thảo Tờ trình chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an lý giải, chế tài hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự đã thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước đối với người phạm tội. Tuy nhiên, tội phạm áp dụng hình phạt tử hình vẫn còn rộng, chưa đáp ứng các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về quyền chính trị và dân sự mà Việt Nam là thành viên, trong đó khuyến cáo các quốc gia thành viên chỉ áp dụng hình phạt tử hình đối với các “tội ác nghiêm trọng”.
Ngoài ra, Bộ luật Hình sự hiện hành chưa quy định về việc khi hết thời hiệu thi hành bản án tử hình thì người bị kết án được chuyển xuống tù chung thân, gây khó khăn trong một số trường hợp. Trước đó, Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 2025 đã thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, từ 18 tội danh giảm xuống còn 10 tội danh.
Tăng tiền phạt với nhiều tội danh lĩnh vực kinh tế
Dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự cũng đề xuất nâng gấp đôi mức phạt tiền ở một số nhóm tội có tính chất thu lợi nhuận bất chính như: Trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại; trong lĩnh vực thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm và các tội khác xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông...
Lý giải đề xuất này, Bộ Công an cho rằng mức phạt tiền tối thiểu hiện nay (một triệu đồng với cá nhân và 50 triệu đồng với pháp nhân thương mại) là tương đối thấp. Mức này chưa phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội, chưa tính đến sự thay đổi của mức lương cơ sở và thu nhập bình quân đầu người của người dân ở thời điểm hiện tại.
Ví dụ, với tội Cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin trong hoạt động chứng khoán, Điều 209 của Bộ luật Hình sự quy định mức phạt tiền cao nhất với cá nhân là 2 tỷ đồng, pháp nhân là 5 tỷ đồng.
Hoặc Điều 213, tội Gian lận trong kinh doanh bảo hiểm, áp dụng mức phạt tiền cao nhất với cá nhân là 300 triệu, với pháp nhân là 7 tỷ đồng.
Theo Bộ Công an, thực tiễn cho thấy, người phạm tội nêu trên đều thu lợi bất chính rất lớn, có những vụ án lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Do đó, Bộ đề xuất nâng mức phạt tiền để bảo đảm tính răn đe và nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản bị tội phạm xâm hại.
Ngoài ra, dự thảo cũng đề xuất bổ sung các tội danh mới, các hành vi mới chưa được quy định trong Bộ luật Hình sự; mở rộng hơn phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại; điều chỉnh tăng, giảm ngưỡng tài sản để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số tội...
Dự thảo đang được Bộ Công an lấy ý kiến công khai đến hết 7/5, dự kiến Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XVI và thông qua tại Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XVI.