Bất cập trong thực thi hoàn thuế VAT

Bài 2: Các F1, F2 trong chuỗi cung ngành dăm gỗ nói gì?

Chuỗi cung ngành dăm gỗ rất nhiều khâu trung gian, việc mua bán chủ yếu là các thỏa thuận đơn giản, truy xuất nguồn gốc gỗ đến từng chủ rừng là điều không thể.
Bài 1: Doanh nghiệp ngành dăm gỗ "kêu cứu" vì hoàn thuế VAT

Nhiều bất cập nảy sinh

Dăm gỗ là một trong những hợp phần quan trọng nhất của ngành gỗ về kim ngạch xuất khẩu. Kim ngạch xuất khẩu dăm gỗ năm 2021 đạt trên 1,7 tỷ USD. Năm 2022, kim ngạch xuất khẩu dăm gỗ tăng mạnh chủ yếu là do mức giá xuất khẩu tăng.

Dăm gỗ sử dụng nguyên liệu chủ yếu từ gỗ nhỏ, cành, ngọn. Toàn bộ lượng dăm gỗ được sản xuất ra để phục vụ thị trường xuất khẩu. Hầu hết các cơ sở dăm gỗ tập trung ở vùng duyên hải, Bắc Trung bộ và Đông Bắc.

Doanh nghiệp ngành gỗ kêu cứu vì những bất hợp lý trong thực thi hoàn thuế VAT
Doanh nghiệp ngành dăm gỗ kêu cứu vì những bất hợp lý trong thực thi hoàn thuế VAT

Anh Nam – một người chuyên làm mảng nguyên liệu gỗ rừng trồng tại Thái Nguyên chia sẻ, hiện tại Thái Nguyên đất rừng trồng keo khoảng 90.600 ha, trong đó, nhiều nhất là khu vực Phú Lương, Định Hóa, Võ Nhai với diện tích trung bình 16.000 ha/1 huyện, huyện Đại Từ khoảng 14.000 ha, các địa phương khác như Phổ Yên, Phú Bình trung bình từ 2.000 – 4.000ha.

Hiện tại Thái Nguyên, gỗ keo cung cấp 60 - 70% cho sản xuất dăm gỗ, phần còn lại cho bóc và xẻ. Sau khi có các nhà máy chế biến sâu MDF (nguyên liệu đầu vào cho nhà máy chế biến đồ gỗ), tỷ trọng có thay đổi, đâu đó mất khoảng 10% nguyên liệu từ dăm cho MDF. Dăm gỗ chủ yếu được vận chuyển qua cảng Cái Lân và xuất bán sang thị trường Trung Quốc làm nguyên liệu cho ngành chế biến giấy.

Về việc xác định nguồn cung gỗ rừng trồng, ông Hiếu cho rằng, có rất nhiều vấn đề phát sinh từ thực tế. Bởi lẽ, nhiều nhà dân có diện tích vườn chỉ mấy trăm mét cũng tranh thủ trồng keo. Đây là diện tích vườn và không được đưa vào diện tích rừng trồng. Việc này diễn ra khá phổ biến tại các huyện trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Khi xác minh nguồn gốc gỗ cây keo, sẽ xảy ra các trường hợp. Thứ nhất, chủ rừng bán cho công ty xuất khẩu dăm. Khi công ty xuất khẩu dăm quay ngược trở lại tìm chủ vườn rừng, trong trường hợp người này chuyển đi nơi khác hay trường hợp đã mất thì câu hỏi đặt ra việc này sẽ xác nhận như thế nào?

Thứ hai, khi chủ trồng rừng (F0) cho thương lái F1, F1 này bán qua F1, và sau nhiều khâu mới đến nhà máy xuất khẩu dăm. Câu chuyện quay trở lại xác minh nguồn gốc gỗ này là cực kỳ khó.

Trường hợp thứ ba, ví dụ bà A là vợ của ông B (đã mất) nhưng trong sổ đỏ không có tên trên diện tích keo này, lý do, trước khi ông B lấy bà A, đất rừng này địa phương chỉ giao cho ô B. Khi ông B mất đi, không có bất kỳ giấy tờ gì chuyển sang cho bà A cả. Vậy xác minh chủ rừng như thế nào?

Ngoài ra, giao dịch đất rừng diễn ra phổ biến ở nhiều nơi. Việc mua bán đất lâm nghiệp theo hình thức chính thống thì không nói vì có sự xác định của chính quyền địa phương, nhưng nếu mua bán theo hình thức viết tay thì sẽ rất khó truy xuất đến người cuối cùng.

“Chuỗi cung cực kỳ dài và cực kỳ phức tạp nên việc xác minh luồng đi của cây gỗ như thế nào là rất khó, thậm chí có những trường không thể xác định được. Ngoài ra, việc bán cho nhà máy, một số thương lái còn dấu nguồn gốc gỗ, bảo toàn nguồn hàng họ lấy nhằm tránh tình trạng người khác đến cạnh tranh nguồn nguyên liệu”, anh Nam chia sẻ.

Chủ yếu giao dịch dân sự đơn giản

Một thành phần trong chuỗi cung này đó là các xưởng chế biến lâm sản. Ông Phong – Chủ xưởng chuyên sản xuất ván bóc và dăm gỗ thị trấn Trại Cau, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên - cho hay, chúng tôi mua gỗ chủ yếu từ rừng trồng của người dân trong huyện thông qua các thương lái, có thể trả tiền trước hoặc sau tùy thuộc vào thỏa thuận của 2 bên. Giấy tờ mua bán không có, chỉ có một bản kê do người dân tự kê khai, hoặc người đi bán tự ghi và không cần xác nhận của chính quyền địa phương. Việc mua bán này chính quyền xã không can thiệp. Là người mua, chúng tôi chỉ có thể nắm được xe hàng xuất phát từ khu rừng nào, nhưng để chứng minh xuất xứ của họ thì cơ sở chúng tôi không cần thiết và cơ quan chức năng cũng không yêu cầu.

“Theo Thông tư 27/2018/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, người ta cũng coi cây keo như cây lúa, cây khoai, bà con tự trồng tự sản. Khi bán sản phẩm nếu người mua có hỏi hóa đơn chứng từ thì chúng tôi cũng không thể đáp ứng được. Nếu họ yêu cầu về nguồn gốc hồ sơ khai thác thì chúng tôi chỉ có thể cung cấp được bản tự kê đơn giản của chủ rừng hay người cung cấp nguyên liệu. Theo tôi biết thì những giấy tờ kiểu này không có ý nghĩa gì”, ông Phong nêu một thực tế.

Về việc bán sản phẩm, quan điểm của chúng tôi là ai mua giá tốt thì bán, chứ chúng tôi không bán cố định cho riêng khách hàng nào cả.

Sự phức tạp trong truy xuất nguồn cung gỗ rừng trồng không chỉ ở khu vực phía Bắc mà còn tại khu vực miền Trung. Trên cánh rừng ở thôn Phú Lâm, xã Tượng Lĩnh, huyện Nông Cống những ngày đầu tháng 11/2022, chứng kiến nhiều thương lái đang khai thác rừng trồng.

Ông Khôi, một thương lái chuyên thu mua gỗ rừng trồng, rồi vận chuyển đến bán cho các doanh nghiệp sản xuất dăm gỗ khu vực này, cho biết, hầu hết nông dân có rừng không muốn tự thu hoạch, nên thường bán nguyên cả mảnh rừng. Thương thảo giá mua rừng với nông dân và trả tiền. Việc mua bán cũng rất đơn giản, chúng tôi chỉ cần hợp đồng mua bán, thậm chí là thỏa thuận miệng và đến đủ tuổi là vào khai thác.

Về nguồn gốc gỗ, có những nhà có trích lục (sổ đỏ) và có những nhà không có. Số hộ có trích lục (sổ đỏ) khoảng 60 - 70%. Cây được cắt sẽ được bán cho mỗi một vài đầu doanh nghiệp. Ở đầu ra, người mua cũng không yêu cầu phải giấy tờ gì.

Chị Nguyễn Thị Hoa, một nông dân tại địa phương này cũng cho biết, dân trồng rừng ở đây thường bán “vo” cả vườn rừng, thương lái tự thu hoạch. Khi mua gỗ của bà con, thương lái giao tiền, còn tất cả các khâu thu hoạch phía sau là họ tự lo, trong đó, sổ đỏ trong 10 nhà thì có thể 7 nhà có, 3 nhà không có. Các ông thương lái cứ gọi bán là đến mua, chứ họ cũng không quan tâm đến giấy tờ hay sổ đỏ.

Ông Tô Xuân Phúc – chuyên gia phân tích chính sách Tổ chức Forest Trends cho hay, trung bình, mỗi hộ gia đình có khoảng hơn 1ha đất rừng được giao (1,4 triệu ha đất rừng sản xuất được giao cho 1,1 hộ gia đình). Khi đến thời gian khai thác và bán gỗ ra ngoài thì trải qua rất nhiều khâu khác nhau trước khi đến điểm cuối cùng là điểm xuất khẩu.

Bình thường là từ 4 đến 5 khâu và có những doanh nghiệp chia sẻ có thể lên đến 15 khâu. Chuỗi cung quá dài và trong chuỗi cung này có những đơn vị tham gia không chính thống (không đăng ký hay không nộp thuế cho nhà nước). Việc này khiến các bằng chứng trong các giao dịch trong chuỗi cung đấy để đảm bảo rằng tất cả các bên tham gia tuân thủ các quy định quản lý nhà nước là không có.

Và như vậy, nhưng người cuối cùng trong chuỗi (ví dụ như doanh nghiệp xuất khẩu) bị tắc bởi các bên trung gian không làm trách nhiệm của mình. Việc này dẫn đến câu chuyện hoàn thuế VAT là câu chuyện cực kỳ lớn.

Nguyễn Hạnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: hoàn thuế VAT

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

SeABank tích cực bảo vệ môi trường, lan tỏa thông điệp “vì cuộc sống xanh”

SeABank tích cực bảo vệ môi trường, lan tỏa thông điệp “vì cuộc sống xanh”

Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank) tiếp tục triển khai hoạt động xã hội thường niên “Tuần lễ công dân 2022” theo chủ đề “SeABankers vì cuộc sống xanh".
PC Kon Tum: Nghiệm thu và đóng điện Dự án Trạm biến áp 110kV

PC Kon Tum: Nghiệm thu và đóng điện Dự án Trạm biến áp 110kV

Dự án do Tổng Công ty Điện lực miền Trung, Ban Quản lý dự án Điện nông thôn miền Trung, PC Kon Tum và các đơn vị liên quan đã tổ chức tại địa bàn tỉnh Kon Tum.
“Cùng Tỉnh thức và biết ơn” với Trung Nguyên Legend

“Cùng Tỉnh thức và biết ơn” với Trung Nguyên Legend

Ngày 25-26/11, hành trình “Cùng tỉnh thức và biết ơn” do Trung Nguyên Legend tổ chức nhằm tri ân vùng đất Buôn Ma Thuột và những người bạn quý luôn đồng hành
Khóa Việt Tiệp: Đa dạng giải pháp bảo vệ người tiêu dùng

Khóa Việt Tiệp: Đa dạng giải pháp bảo vệ người tiêu dùng

Khóa Việt Tiệp nỗ lực triển khai các giải pháp đấu tranh với hàng nhái, hàng giả, bảo vệ tốt nhất quyền lợi của người tiêu dùng.
Sanofi Việt Nam nhận Giải thưởng Xuất sắc về tác động môi trường do AmCham trao tặng

Sanofi Việt Nam nhận Giải thưởng Xuất sắc về tác động môi trường do AmCham trao tặng

Sanofi Việt Nam vinh dự là một trong những công ty được tôn vinh trong hạng mục Xuất sắc về tác động môi trường do AmCham trao tặng.

Tin cùng chuyên mục

PC Đắk Lắk: Thử nghiệm vận hành chức năng tự động điều chỉnh điện áp máy biến áp 110kV

PC Đắk Lắk: Thử nghiệm vận hành chức năng tự động điều chỉnh điện áp máy biến áp 110kV

Trong tháng 10/2022, PC Đắk Lắk đã đưa mạch tự động điều chỉnh điện áp vào vận hành tại Trạm biến áp 110kV Buôn Hồ và Trạm Krông Năng vào vận hành thử nghiệm.
Công ty CP Phát triển Điện lực Việt Nam: Đa dạng giải pháp chuyển đổi số trong doanh nghiệp

Công ty CP Phát triển Điện lực Việt Nam: Đa dạng giải pháp chuyển đổi số trong doanh nghiệp

Công ty CP Phát triển Điện lực Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp chuyển đổi số nhằm hưởng ứng năm chủ đề “Chuyển đổi số” của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Vinalink Group ủng hộ phát triển hàng Việt, vì sức khỏe cộng đồng

Vinalink Group ủng hộ phát triển hàng Việt, vì sức khỏe cộng đồng

Cụm từ “hàng Việt” từ lâu đã len lỏi đến từng ngõ ngách, thôn bản, làng xã và các gia đình. Từ sự thân quen, gần gũi đã trở thành niềm tin.
Amway Việt Nam: Hợp tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về bán hàng đa cấp

Amway Việt Nam: Hợp tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về bán hàng đa cấp

Hợp tác này hướng đến tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật cho sinh viên các trường đại học nâng cao hiểu biết và ý thức của họ trong bảo vệ quyền lợi
Đồng Nai: Xử phạt doanh nghiệp không lắp đặt thiết bị quan trắc môi trường

Đồng Nai: Xử phạt doanh nghiệp không lắp đặt thiết bị quan trắc môi trường

Công ty Cổ phần Nguyên Cường do không lắp đặt thiết bị quan trắc đã bị UBND TP. Biên Hòa xử phạt 70 triệu đồng.
EVNNPT: Gấp rút triển khai các dự án truyền tải

EVNNPT: Gấp rút triển khai các dự án truyền tải

Trong những tháng còn lại của năm 2022, Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) sẽ nỗ lực hoàn thành các dự án truyền tải theo kế hoạch.
Công ty TNHH Xanh Ponl Beauty bị xử phạt, đình chỉ hoạt động 18 tháng

Công ty TNHH Xanh Ponl Beauty bị xử phạt, đình chỉ hoạt động 18 tháng

Ngày 25/11, Thanh tra Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã công khai danh sách xử phạt vi phạm hành chính của bộ phận khám bệnh, chữa bệnh từ ngày 16 - 18/11/2022.
Qua thời đỉnh cao, nữ đại gia hàng đầu Việt Nam gặp khó

Qua thời đỉnh cao, nữ đại gia hàng đầu Việt Nam gặp khó

Doanh nghiệp của nữ đại gia số 1 Việt Nam có triển vọng không còn tích cực khi mà thế giới thay đổi. Trong nước, tình hình cũng khá khó khăn với lãi suất tăng mạnh.
Thời kỳ tiền khó, mua bán doanh nghiệp giảm hẳn

Thời kỳ tiền khó, mua bán doanh nghiệp giảm hẳn

Các thương vụ M&A mua bán, sáp nhập doanh nghiệp diễn ra năm qua với tổng giá trị hàng tỷ USD, tuy vậy, bên muốn bán nhiều hơn bên muốn mua.
Hòa Phát sản xuất nhiều loại thép thay thế hàng nhập khẩu

Hòa Phát sản xuất nhiều loại thép thay thế hàng nhập khẩu

Thép rút dây, thép lõi que hàn, thép dự ứng lực, thép làm tanh lốp xe ô tô,… là những sản phẩm mà Hòa Phát đã sản xuất thành công để thay thế hàng nhập khẩu.
Nâng cấp canh tác, chọn NPK Cà Mau

Nâng cấp canh tác, chọn NPK Cà Mau

Trường hợp chú Âu Văn Hùng tại Tam Nông, Đồng Tháp, tư duy canh tác hiện đại đã tạo cơ duyên gắn bó với dòng sản phẩm NPK Cà Mau cao cấp.
Vinamilk và Báo Tài nguyên và Môi trường hợp tác trồng cây để trung hòa các-bon

Vinamilk và Báo Tài nguyên và Môi trường hợp tác trồng cây để trung hòa các-bon

Chiều 25/11 tại Hà Nội, Công ty Vinamilk và Báo TN&MT đã tổ chức Lễ ký biên bản hợp tác triển khai hoạt động trồng cây để trung hòa các-bon, hướng đến Net Zezo.
EVNCPC tham gia trưng bày sản phẩm tại Hội nghị Khoa học công nghệ Điện lực năm 2022

EVNCPC tham gia trưng bày sản phẩm tại Hội nghị Khoa học công nghệ Điện lực năm 2022

Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC) tham gia “Hội nghị Khoa học và Công nghệ Điện lực năm 2022” với 4 sản phẩm được trưng bày tại không gian triển lãm.
Giấy Bãi Bằng kỷ niệm 40 năm ngày truyền thống

Giấy Bãi Bằng kỷ niệm 40 năm ngày truyền thống

Sáng 25/11 tại thị trấn Phong Châu, Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, Tổng công ty Giấy Việt Nam đã kỷ niệm 40 năm ngày truyền thống Giấy Bãi Bằng (26/11/1982-26/11/2022)
Ngành điện TP. Hồ Chí Minh: Nhiều hoạt động thiết thực Tháng tri ân khách hàng

Ngành điện TP. Hồ Chí Minh: Nhiều hoạt động thiết thực Tháng tri ân khách hàng

Tổng công ty Điện lực TP. Hồ Chí Minh triển khai thực hiện nhiều hoạt động thiết thực Tháng tri ân khách hàng năm 2022.
Tập đoàn Hoa Lâm hợp tác Mastercard triển khai dự án đổi mới công nghệ thanh toán

Tập đoàn Hoa Lâm hợp tác Mastercard triển khai dự án đổi mới công nghệ thanh toán

Tập đoàn Hoa Lâm và Mastercard đã công bố quan hệ hợp tác chiến lược nhằm triển khai các dự án mới trong lĩnh vực công nghệ thanh toán tại Việt Nam.
Tập đoàn Đan Mạch CIP khẳng định cam kết đầu tư vào Việt Nam

Tập đoàn Đan Mạch CIP khẳng định cam kết đầu tư vào Việt Nam

Tập đoàn Đan Mạch Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) tiếp tục khẳng định cam kết đầu tư vào Việt Nam trong chuyến thăm mới nhất.
Lufthansa Cargo mở đường bay vận chuyển hàng hoá tới Hà Nội

Lufthansa Cargo mở đường bay vận chuyển hàng hoá tới Hà Nội

Lufthansa Cargo mở đường bay vận chuyển hàng hoá tới Hà Nội, tăng gấp đôi công suất vận chuyển tại Việt Nam.
Ngân hàng số Timo Bank phát triển trên nền tảng Amazon Web Services thúc đẩy hòa nhập tài chính tại Việt Nam

Ngân hàng số Timo Bank phát triển trên nền tảng Amazon Web Services thúc đẩy hòa nhập tài chính tại Việt Nam

Timo- một trong những ngân hàng số hàng đầu quốc gia xây dựng nền tảng ngân hàng cốt lõi trên Amazon Web Services đáp ứng nhu cầu được dự báo tăng gấp mười lần.
EVNCPC và EVNHANOI ký kết hợp tác kết nối tổng đài của 2 Trung tâm Chăm sóc khách hàng

EVNCPC và EVNHANOI ký kết hợp tác kết nối tổng đài của 2 Trung tâm Chăm sóc khách hàng

EVNCPC và EVNHANOI sẽ phối hợp nâng cao chất lượng dịch vụ, mang lại sự hài lòng của khách hàng trong việc hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc về dịch vụ điện.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động