AfCFTA mở ra chương mới đẩy nhanh phục hồi thương mại liên châu Phi

Khu vực Thương mại tự do lục địa châu Phi (AfCFTA) đã mở ra một chương mới cho lục địa này và nhen nhóm hy vọng phục hồi thương mại trong một thế giới hậu Covid-19.

Khi các quốc gia tiếp tục chiến đấu với đại dịch, thị trường không biên giới trị giá 3,4 nghìn tỷ USD do AfCFTA tạo ra mang đến cơ hội giảm thiểu tác động tăng trưởng, nghèo đói và bất bình đẳng do Covid-19 gây ra, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng bền vững và bao trùm trên lục địa. Thương mại nội châu Phi hiện ở mức thấp, chiếm 14,4% tổng kim ngạch xuất khẩu của châu Phi. UNCTAD ước tính rằng, AfCFTA có thể thúc đẩy thương mại nội khối châu Phi lên khoảng 33% và cắt giảm thâm hụt thương mại của lục địa này xuống 51%.

AfCFTA mở ra chương mới đẩy nhanh phục hồi thương mại liên châu Phi

Tăng trưởng kinh tế

Trước khi đại dịch xảy ra, châu lục này đã có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, nhưng hầu như không bao trùm - các lợi ích thu được không được phân bổ công bằng trên toàn xã hội. Tăng trưởng kinh tế chỉ có thể bao trùm nếu nó giảm được cả đói nghèo và bất bình đẳng.

Báo cáo Phát triển kinh tế ở châu Phi mới nhất năm 2021 của UNCTAD cho thấy, mức tăng trưởng chưa từng có của châu Phi trong những năm 2000 không giúp cải thiện đáng kể sinh kế cho hầu hết người châu Phi, vì khoảng cách thu nhập giữa người giàu và người nghèo ngày càng gia tăng. Theo báo cáo, khoảng 34% hộ gia đình châu Phi sống dưới mức nghèo khổ quốc tế (1,9 USD mỗi ngày) và khoảng 40% tổng tài sản thuộc sở hữu của khoảng 0,0001% dân số châu lục. Đại dịch đã làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng và tình trạng dễ bị tổn thương của các nhóm yếu thế, dẫn đến thêm 37 triệu người ở châu Phi cận Sahara sống trong tình trạng cực kỳ nghèo đói.

Một câu hỏi quan trọng là tăng trưởng kinh tế thông qua hội nhập khu vực có thể đóng góp như thế nào vào việc xóa đói giảm nghèo, cắt giảm bất bình đẳng và thúc đẩy phát triển toàn diện, một mục tiêu chính trong Chương trình nghị sự 2063 của Liên minh châu Phi.

Báo cáo của UNCTAD cho thấy, khu vực thương mại tự do của lục địa này có thể mang lại tăng trưởng kinh tế toàn diện đáng kể cho 1,3 tỷ dân của châu Phi, nhưng khu vực này cần các biện pháp để tăng năng suất và mở rộng cơ hội, vì những lợi ích này sẽ không tự động đến. Chỉ riêng các chính sách thương mại khó có thể hỗ trợ tăng trưởng kinh tế toàn diện trên lục địa. Các biện pháp cần thiết khác bao gồm hợp tác trong việc thúc đẩy các chính sách đầu tư và cạnh tranh, tăng tốc tài trợ cho cơ sở hạ tầng tạo điều kiện cho mối liên kết nông thôn - thành thị và cung cấp khả năng tiếp cận bình đẳng với các cơ hội kinh tế - xã hội và các nguồn lực sản xuất.

AfCFTA cần có các biện pháp hỗ trợ mạnh mẽ hơn nhằm vào phụ nữ, những người chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các thương nhân phi chính thức, chiếm 70% đến 80% ở một số quốc gia, thanh niên, doanh nghiệp nhỏ và thương nhân xuyên biên giới, vì những nhóm này đã trải qua sự suy giảm hoàn toàn về tiết kiệm của họ do các hạn chế do đại dịch gây ra. Thương mại xuyên biên giới phi chính thức có thể chiếm tới 90% dòng chảy thương mại chính thức ở một số quốc gia và đóng góp tới 40% tổng thương mại trong các cộng đồng kinh tế khu vực như Cộng đồng phát triển Nam Phi và thị trường chung Đông và Nam Phi.

Cơ hội 22 tỷ USD chưa được khai thác

Dữ liệu của UNCTAD cho thấy, tiềm năng xuất khẩu chưa được khai thác hiện tại của lục địa này lên tới 21,9 tỷ USD, tương đương 43% xuất khẩu trong nội địa châu Phi. Tiềm năng xuất khẩu bổ sung 9,2 tỷ USD có thể được thực hiện thông qua tự do hóa một phần thuế quan trong khuôn khổ AfCFTA trong 5 năm tới. Để mở ra tiềm năng chưa được khai thác, các hàng rào phi thuế quan khác nhau trong nội bộ châu Phi, bao gồm các biện pháp phi thuế quan tốn kém, khoảng cách cơ sở hạ tầng và khoảng cách thông tin thị trường, cần phải được giải quyết thành công. Điều này đòi hỏi những nỗ lực chung trong khuôn khổ AfCFTA.

Ngoài ra, hợp tác lâu dài trong các chính sách đầu tư và cạnh tranh sẽ là điều cần thiết để vượt qua sự thống trị thị trường của một số tác nhân và giảm bớt các rào cản về cơ cấu và quy định đối với việc gia nhập thị trường. Thương mại nội châu Phi bao gồm 61% hàng hóa chế biến và sơ chế, cho thấy lợi ích tiềm năng cao hơn từ thương mại khu vực lớn hơn để tăng trưởng chuyển đổi và bao trùm.

Đánh giá gần đây nhất của UNCTAD về vận tải hàng hải năm 2021 cho thấy, AfCFTA cũng có thể thúc đẩy thương mại hàng hải ở châu Phi, vì dự kiến ​​sẽ làm tăng nhu cầu đối với các phương thức vận tải khác nhau trên lục địa này, do đó sẽ làm tăng yêu cầu đầu tư cho cơ sở hạ tầng và thiết bị - cảng và tàu trong trường hợp vận tải biển. Nhưng để nhận ra đầy đủ lợi ích của AfCFTA, cần phải giải quyết nhu cầu quan trọng về tài chính và phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ đầy đủ ở châu Phi để hỗ trợ kết nối hàng hải.

Hứa hẹn về chuỗi giá trị khu vực

Việc cấu hình lại các chuỗi giá trị toàn cầu trong bối cảnh đại dịch sẽ có ý nghĩa sâu sắc đối với tăng trưởng kinh tế toàn diện và bền vững trên lục địa. Đại dịch là một điểm uốn trong sự chuyển dịch theo hướng địa lý kinh tế toàn cầu mới được bản địa hóa hơn với chuỗi giá trị khu vực ngắn hơn, xanh hơn và nhiều hơn, số hóa nhiều hơn và dấu chân sản xuất toàn cầu nhẹ hơn.

Theo AfCFTA, châu lục này có thể phát triển và củng cố chuỗi giá trị khu vực, đồng thời tạo cơ hội cho các quốc gia sử dụng các lợi thế khu vực để tăng cường khả năng cạnh tranh, đa dạng hóa nguồn cung sản phẩm và xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, giúp đưa châu Phi thoát khỏi những cú sốc kinh tế trong tương lai. Xu hướng toàn cầu hóa cũng đang đi kèm với sự chuyển dịch sang các chuỗi giá trị vô hình hơn, kỹ thuật số hơn và nhiều dịch vụ hơn dẫn đầu. Do đó, các quốc gia châu Phi cần phải xem xét cẩn thận cách họ tạo ra và nắm bắt giá trị từ sự tham gia của họ với nhau và với thế giới rộng lớn hơn.

Thành công của AfCFTA sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng các quy tắc đơn giản, minh bạch và dễ dự đoán có thể giúp tạo ra các chuỗi giá trị khả thi hơn trên toàn khu vực, gần hơn với gia đình trên khắp thị trường châu Phi. Triển vọng tốt cho các chuỗi giá trị khả thi của châu Phi trong các ngành như chè, ca cao - socola, bông vải, nước giải khát, xi măng và ô tô, cũng như các ngành công nghiệp sáng tạo, dược phẩm và các ngành khác mang lại con đường đa dạng hóa kinh tế.

Người thay đổi cuộc chơi

Khu vực thương mại tự do của lục địa này phải là người thay đổi cuộc chơi cho ngành công nghiệp toàn châu Phi. Việc chú trọng hơn vào thương mại hàng hóa công nghiệp trong nội bộ châu Phi thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa của châu Phi và sự phát triển của lĩnh vực sản xuất, mang lại nhiều cơ hội việc làm hơn cho dân số trẻ đang bùng nổ của châu lục này. Điều quan trọng nữa là sự hợp tác giữa các nước châu Phi trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới được tăng cường, sẽ đóng một vai trò quan trọng không chỉ trong các kế hoạch phục hồi sau Covid-19 mà còn trong thập kỷ hành động nhằm thực hiện Chương trình nghị sự 2030 về Phát triển bền vững. AfCFTA cũng có thể thúc đẩy sự hợp tác trong khu vực để giải quyết tai họa của các dòng tài chính bất hợp pháp, vốn tạo ra gần 90 tỷ USD tài chính bị mất từ ​​châu Phi mỗi năm, chiếm gần một nửa khoảng cách đầu tư vào các mục tiêu phát triển bền vững trong khu vực.

Việt Dũng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Giá dầu thô tăng mang lại những “điềm báo” cho châu Á

Giá dầu thô tăng mang lại những “điềm báo” cho châu Á

Giá dầu thô đã vượt mức 130 USD/thùng vào tháng 3/2022 - mức cao nhất kể từ năm 2008 - trước khi giảm xuống 100 USD/thùng vào tháng 4.
Giá dầu ăn hạ nhiệt khi Indonesia xuất khẩu 200.000 tấn dầu cọ thô

Giá dầu ăn hạ nhiệt khi Indonesia xuất khẩu 200.000 tấn dầu cọ thô

Giá dầu ăn có dấu hiệu hạ nhiệt trong những tuần tới do Indonesia đã xuất khẩu 200.000 tấn dầu cọ thô sang Ấn Độ.
Khủng hoảng lương thực: Chính phủ Malaysia cấm xuất khẩu gà

Khủng hoảng lương thực: Chính phủ Malaysia cấm xuất khẩu gà

Ngày 23/5, Chính phủ Malaysia bất ngờ tuyên bố cắt giảm xuất khẩu gà từ đầu tháng 6 vì tình trạng khan hiếm trong nước.
Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022: Vai trò tiêu điểm của ASEAN trong một thế giới đang chuyển mình

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022: Vai trò tiêu điểm của ASEAN trong một thế giới đang chuyển mình

ASEAN sẽ tiếp đón các nhà lãnh đạo toàn cầu vào cuối năm nay với Hội nghị cấp cao ASEAN tại Campuchia, Hội nghị Thượng đỉnh nhà lãnh đạo B20 và G20 ở Indonesia.
Hiệp định RCEP tạo dựng các mối quan hệ mới cho ngành dệt may

Hiệp định RCEP tạo dựng các mối quan hệ mới cho ngành dệt may

Ngành dệt may các nước RCEP tập trung phát triển sợi mới và sản xuất xanh, cũng như mở rộng thị trường liên quan đến Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực

Tin cùng chuyên mục

ASEAN- EU công bố Sách Xanh 2022 kỷ niệm 45 năm quan hệ đối tác

ASEAN- EU công bố Sách Xanh 2022 kỷ niệm 45 năm quan hệ đối tác

Ngày 23/5, ASEAN và EU đã công bố Sách Xanh 2022 và Triển lãm Hợp tác ASEAN-EU nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ đối tác ASEAN-EU.
Các nhà sản xuất châu Á đối mặt với dấu hiệu hạ nhiệt thương mại

Các nhà sản xuất châu Á đối mặt với dấu hiệu hạ nhiệt thương mại

Các công ty may mặc và các nhà sản xuất quần áo nằm trong số các nhà sản xuất trên khắp châu Á nhận thấy những dấu hiệu ban đầu về việc hạ nhiệt thương mại.
Davos 2022: Những ưu tiên hàng đầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Davos 2022: Những ưu tiên hàng đầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã chính thức được tổ chức trở lại ở Davos, Thụy Sỹ từ ngày 22/5 đến ngày 26/5.
Giá lương thực tăng cao “phủ bóng” toàn cầu

Giá lương thực tăng cao “phủ bóng” toàn cầu

Giá lương thực tăng cao do ảnh hưởng bởi xung đột Nga - Ukraine đang gây ra tình trạng thiếu hụt, căng thẳng đối với nguồn cung ngũ cốc, thịt… trên toàn cầu.
Tổng thống Indonesia dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ vì “con dao hai lưỡi”

Tổng thống Indonesia dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ vì “con dao hai lưỡi”

Tổng thống Indonesia Joko Widodo cho biết lệnh cấm xuất khẩu dầu cọ cuối tháng 4 nhằm cải thiện nguồn cung dầu ăn tại thị trường nội địa sẽ được dỡ bỏ ngày 23/5
Khủng hoảng an ninh lương thực “nhức nhối” hơn cả chi phí năng lượng

Khủng hoảng an ninh lương thực “nhức nhối” hơn cả chi phí năng lượng

Các chính phủ trên thế giới đang dành nhiều thời gian và nguồn lực để cố gắng giảm thiểu chi phí năng lượng tăng cao sau khi xảy ra xung đột Nga- Ukraine.
Pháo đài ngầm Azovstal và sự thật về hệ thống hầm trú ẩn

Pháo đài ngầm Azovstal và sự thật về hệ thống hầm trú ẩn

Phóng viên báo Komsomolskaya Pravda Nga đã tìm hiểu thực tế hầm trú ẩn của “pháo đài thép” Azovstal, cũng như bí ẩn bên trong các boongke nằm sâu dưới lòng đất.
Kinh tế Đông Nam Á đối mặt với nguy cơ lạm phát

Kinh tế Đông Nam Á đối mặt với nguy cơ lạm phát

Dù được dự đoán sẽ hồi phục mạnh mẽ, nền kinh tế các nước Đông Nam Á vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ như lạm phát.
Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Cộng đồng ASEAN đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch

Việc ASEAN phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về năng lượng sạch đang chứng tỏ là một lỗ hổng trong cuộc khủng hoảng năng lượng.
FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

FDI- Con đường thúc đẩy các nền kinh tế APEC vào chuỗi giá trị toàn cầu

Ngày 17/5, Cơ quan Hỗ trợ chính sách APEC công bố đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mở đường quan trọng để nền kinh tế APEC tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế thế giới 2022 tổ chức tại Davos từ ngày 22-26/5

Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2022 (WEF) đã chính thức thông báo việc tổ chức Hội nghị Thường niên năm 2022 tại Davos-Klosters, Thụy Sĩ, từ ngày 22 đến 26/5
Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cuộc đua xuyên Đại Tây Dương để cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm

Cao ủy Thương mại EU Valdis Dombrovskis cho biết, Mỹ và Liên minh châu Âu đang tìm cách cải thiện chuỗi cung ứng thực phẩm.
Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Hội nghị Bộ trưởng MC12: Cơ hội không thể bỏ lỡ của WTO

Từ ngày 12/6 tới, các Bộ trưởng Thương mại WTO sẽ gặp nhau tại Geneva để diễn ra Hội nghị Bộ trưởng MC12 của Tổ chức Thương mại thế giới.
“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

“Cơn choáng váng” của ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu

Ngành công nghiệp dầu thực vật toàn cầu choáng váng khi Tổng thống Indonesia Joko Widodo tuyên bố áp đặt lệnh cấm xuất khẩu với lý do thiếu dầu ăn trong nước.
Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Cơ quan Năng lượng quốc tế lý giải sự thay đổi trên thị trường dầu mỏ

Hai tháng trước, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đã đưa ra báo động về nguồn cung thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Các thành viên OPEC+ bỏ lỡ mục tiêu sản lượng 2,7 triệu thùng dầu mỗi ngày

Các thành viên OPEC+ bỏ lỡ mục tiêu sản lượng 2,7 triệu thùng dầu mỗi ngày

OPEC tiếp tục không đạt được mục tiêu sản xuất dầu của mình trong thỏa thuận với các thành viên OPEC+ trong tháng 4 đã không thể tăng sản lượng theo yêu cầu.
Việt Nam công nhận lẫn nhau hộ chiếu vaccine 20 nước

Việt Nam công nhận lẫn nhau hộ chiếu vaccine 20 nước

Chiều ngày 12/5, Bộ Ngoại giao cho biết, tính đến nay, Việt Nam đã ký với 20 nước và công nhận lẫn nhau của hộ chiếu vaccine.
Cơ quan Năng lượng quốc tế báo cáo năng lượng tái tạo sẽ lập kỷ lục mới

Cơ quan Năng lượng quốc tế báo cáo năng lượng tái tạo sẽ lập kỷ lục mới

Ngày 11/5, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố báo cáo mới, cho biết thế giới sẽ lập kỷ lục mới về công suất năng lượng tái tạo vào năm 2022.
Giá xăng bán lẻ trên thế giới có thể đạt đỉnh với đà leo dốc

Giá xăng bán lẻ trên thế giới có thể đạt đỉnh với đà leo dốc

Ngày 10/5, giá xăng bán lẻ tại Mỹ đã tăng và vượt qua kỷ lục được thiết lập vào tháng 3 khiến giá tăng vọt trước mùa lái xe cao điểm.
Trái cây ASEAN tận dụng làn sóng RCEP sang thị trường Trung Quốc

Trái cây ASEAN tận dụng làn sóng RCEP sang thị trường Trung Quốc

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có hiệu lực vào đầu năm đã tiếp tục thúc đẩy doanh số trái cây các nước khối ASEAN vào thị trường Trung Quốc.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động